فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٥٦
پيراى
كه سفر تكوين باشد .
پيدائى
پيدائى
(
payd - i
) ا . پ . نمايش . و بروز و ظهور .
پىدرپى
پىدرپى
(
pay - dar - pay
) م ف . پ . قدم بقدم . و يكى پس از ديگرى . و مكررا و متصلا .
پيدرو
پيدرو
(
peyd - ru
) ا خ . پ . نام پيغمبرى .
پير
پير
(
pir
) ا و ص . پ . مسن و سالديده و كهن‌سال . و انسان و يا حيوان و يا درخت كه سال بسيار بر آن گذشته باشد . و معلم و مرشد و استاد و شيخ . و روز دوشنبه . و زن كهن‌سال . و پير برناتن : و يا پير برناوش : دنيا و فلك و آسمان . و پير تعليم : معلم علوم دينى . و پير پنبه :
پيرى كه در بدنش موى سياه يافت نشود . و پير چهل ساله : عقل و شعور و فرشته و آدم و فيروزه . و پير خدا : عثمان رضى اللّه عنه . و پير خرد : عقل و هوش .
و پير خسيس : زحل و شيطان . و پير دوتا : آسمان . و پير دو موى : دنيا باعتبار شب و روز . و پير دهقان :
شراب كهنهء انگورى . و پير زال : زن مسن گيس سفيد . و پدر رستم . و پير صنعا و يا پير صنعان : نام مردى پارسا . و پير سال‌خورده : پير دهقان و شراب كهنه . و پير سر انديب : آدم . و پير ششم چرخ : مشترى . و پير طريقت :
معلوم علوم دينى . و پير فرتوت : شخص مسن خوفناك . و پير فلك : زحل . و پير كشتهء غوغا : عثمان رضى اللّه عنه . و پير كنعان : يعقوب . و پير مغان :
پيشواى زردشتيان و رهبان و مالك دير و مىفروش . و پير هشت خلد : رضوان خادم بهشت . و پير هفت فلك : زحل و مشترى . و پير درويشان : مرشد .
پير
پير
(
piyar
) ا . پ . پدر .
پيرا
پيرا
(
peyr
) ا و ص . پ . پيراينده يعنى كسى كه چيزى را آرايش كند مانند دلاك و سرتراش و باغبان . و سازش و پردازش .
و تنقيح و رفع عيب از چيزى . و نادره پيرا : نويسندهء وقايع گذشته .
پيرار
پيرار
(
pir r
) م ف . پ . سال پيش از پارسال . و روز پيش از ديروز .
پيرارسال
پيرارسال
(
pir r - s l
) م ف . پ . سال پيش از پارسال .
پيراستن
پيراستن
(
peyr stan
) ف م . پ . آراستن و آرايش كردن و كم كردن چيزى از براى زيبائى و خوش‌آيندگى مانند آرايش شاخه‌هاى زيادتى درخت و درازى زلف . و زينت دادن . و ستردن و قطع كردن و بريدن . و فريز كردن .
و دباغت كردن . و كاهيدن و كوتاه كردن .
پيراسته
پيراسته
(
peyr ste
) ا ص . پ . مرتب گردانيده . و ساخته و پرداخته . و باغ آرايش شده‌اى كه شاخه‌هاى زيادتى درختان آن را بريده و علفهاى زيادتى و خودرو را چيده باشند . و درخت پر كاوش كرده و آرايش نموده . و دهى كه داراى نخلستان بسيار بود . و پوست دباغت كرده شده . و زمين باصفاى بيرون شهر .
پيراسيدن
پيراسيدن
(
pir sidan
) ف م . پ .
ساييدن و سودن و ماليدن .
پيرافشانى
پيرافشانى
(
pir - afc ni
) ا . پ . كردار جوانى در سن پيرى .
پيراگند
پيراگند
(
pir gand
) ص . پ . متفرق و پراكنده و افشان .
پيراگندن
پيراگندن
(
pir gandan
) ف م . پ .
متفرق كردن . و پريشان و پراكنده ساختن .
و افشانيدن .
پيرامن
پيرامن (
peyr man
) و پيرامون
(
peyr mun
) ا . پ . اطراف و حدود و گرداگرد و دؤر . و دايره . و كناره و حاشيه . و دامن . و ريشه . و طراز . و آويز . و جاهاى متصل بهم . و پيرامن‌سراى : گرداگرد خانه و دور و اطراف خانه .
پيران
پيران
(
pir n
) ا . پ . مرشدان راه طريقت و مشايخ . ج پير . وا . خ . نام سرلشكر افراسياب كه پدرش ويسه نام داشت و از اين جهت وى را پيران ويسه مىگويند .
پيران‌سال
پيران‌سال (
pir n - s l
) و پيران‌سر (
pir n - sar
) و پيران‌سرا
(
pir n - sar
) سن پيرى و زمانهء كهن .
پيرانه
پيرانه
(
pir ne
) ا و ص . و م ف . صياد .
و مسن و سالديده . و پير مانند . و مقدس مانند و مقدسانه و مقدس .
پيرانه‌سر
پيرانه‌سر
(
pir ne - sar
) ا . پ . زمانهء كهن و سن كهن .
پيرانيدن
پيرانيدن
(
peyr nidan
) ف م . پ .
آرايش كنانيدن و آراستن فرمودن .
پيراه
پيراه
(
peyr h
) ا . پ . دباغ و پوست پيرا .
پيراهان
پيراهان
(
pir h n
) ا . پ . پيراهن .
پيراهش
پيراهش
(
peyr hec
) ا . پ . آرايش و پيرايش و زينت . و دباغت .
پيراهن
پيراهن
(
pir han
) و (
peyr han
) ا . پ . لباس نازكى چسبيدهء به بدن كه در زير ساير لباسها پوشند . و پيراهن آبى كردن : لباس ماتم پوشيدن . و پيراهن قبا كردن : چاك زدن و پاره كردن پيراهن .
و پيراهن كاغذى : دادخواهى . و روشنائى صبح . و شعاع آفتاب . و پيراهن سيمابى : پيراهن سفيد .
پيراهيدن
پيراهيدن
(
peyr hidan
) ف م . پ .
دباغت كردن و آراستن پوست .
پيراى
پيراى
(
peyr y
) ص . پ . زينت‌دهنده .
و سترنده و تراشندهء سر . و دباغت‌كننده .