فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٥٥
پيدايش
كسى كه مبتلا به مغص و پيچش بود .
پيچك
پيچك
(
peycak
) ا . پ . انگشتر بىنگين كه از شاخ و استخوان سازند . و گياهى كه بر درخت پيچد مانند عشقه . و گروههء ابريشم و ريسمان . و سربند زنان . و كرم كشتى .
پيچكش
پيچكش
(
peyc - kac
) ا . پ . آلتى كه بدان پيچهاى فلزى را باز كنند .
پيچ‌كوك
پيچ‌كوك
(
peyc - kuk
) ا . پ . دستهء هر آلتى .
پيچ‌مال
پيچ‌مال
(
peyc - m l
) ا . پ . التوا و پيچش .
پيچند
پيچند
(
peycand
) ا . پ . عصابه . و پيشانىبند زنان . و عشقه .
پيچوان
پيچوان
(
peyc - v n
) ص . پ . حلقه شده و پيچيده .
پيچه
پيچه
(
peyce
) پ . ريشهء گياه عشقه كه بر درخت پيچد . و زلف عملى و عاريه و طرهء زلف و كاكل كه پيچيده بر يكديگر گره زنند . و عقاص كه موىباف باشد . و پيرايه مرصعى كه بر سر عروس بند كنند . و كتيبهء بالاى در خانه . و رمز و ايما و اشاره . و مته و پر ماه و مثقب . و پيچه‌سرائى :
رمزگوئى .
پيچيچ
پيچيچ
(
peycic
) ا . پ . شكنجه و عذاب و آزار و اذيت .
پيچيدگى
پيچيدگى
(
peycidagi
) ا . پ . التوا .
و پيچيدگى زبان : لكنت زبان .
پيچيدن
پيچيدن
(
peycidan
) ف ل . م . پ . تاب دادن و خم كردن و حلقه زدن . و احاطه كردن و محاصره كردن و لفافه كردن . و محكم نمودن تير را با پيكان بواسطهء زهى كه از پى شتر و جز آن ساخته باشند . و درهم كردن و مشكل ساختن . و فراهم آمدن . و گرد هم آمدن . و ملاقات كردن . و اطاعت نكردن و شورش كردن . و زخم كردن . و كمك كردن و يارى كردن . و ظاهر و آشكارا كردن . و مشوش و پريشان شدن در سخن گفتن .
پيچيدن
پيچيدن
(
paycidan
) ف ل . م . پ . پيچيده شدن . و توزيع كردن . و زخم كردن . و همراهى و رفاقت نمودن .
پيچيده
پيچيده
(
peycide
) ا . ص . پ . هر چيز تابيده شده و تافته شده و تاب داده شده و گمراه . و سركش . و بازوبندى كه آن را چهار گوشه تافته باشند .
پيچيده‌دست
پيچيده‌دست
(
peycide - dast
) ص . پ .
ضعيف و ناتوان و كم‌زور .
پيچيله
پيچيله
(
picile
) ا . پ . درختى كه بار آن ديرتر از موسم بدست آيد .
پيچىئيل
پيچىئيل
(
pici - il
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - سال ميمون . مر . سيچقان‌ئيل .
پيخ
پيخ
(
pix
) ا . پ . چرك گوش و چرك چشم . و آبى كه از چشم برآيد و مژگانها را بر هم چسباند و بتازى رمص گويند .
پيخال
پيخال
(
pix l
) ا . پ . فضلهء مرغان . و چرك كنج چشم . و درد . و لاى هر چيز .
و فضلهء هر چيز از حيوان و نبات . و پيخال انداختن : فضله انداختن مرغ .
پيخال‌آلودگى
پيخال‌آلودگى
(
pix l - ludagi
) آلايش به فضلهء مرغان و پليدى .
پيختن
پيختن
(
peyxtan
) ف م . پ . پيچيدن .
پيخس
پيخس
(
payxas
) ا . پ . گمان و فهم از روى گمان و قياس . و كشف چيزى .
پيخست
پيخست
(
payxast
) و (
payxost
) ا و ص . پ . نقب‌زده و ديوارى كه بيخ آن را كنده باشند . و چيزى كه در زير پاى نرم و لگدمال شده . و درمانده و عاجز . و بيمار و محبوس و گرفتار و بندى . و بدبو و متعفن و گنديده شده . و كشف چيزى و پى بردن بدان .
پيخسته
پيخسته
(
payxaste
) ا و ص . پ . بمعنى پيخست در همهء معانى . و گمان و شك و وهم .
و آگنده .
پيخوسته
پيخوسته
(
payxoste
) ص . پ . پايمال شده . و ضعيف و عاجز و درمانده و ناتوان .
پيخيدن
پيخيدن
(
pixidan
) ف ل . م . پ .
برخاستن . و توزيع كردن .
پيد
پيد
(
pid
) ا . پ . ترت و مرت و تار و مار . و پراكنده . و بيهوده . و هرچه از تف آتش زرد گشته و ضايع شده باشد . و روغنى كه بدان تير چرخ را اندود مىكنند .
پيدا
پيدا
(
payd
) ص . م ف . پ . آشكار و هويدا - نقيض پوشيده و پنهان - و نموده شده و زاده شده . و ظاهر و اختراع و احداث شده و كشف شده . و روشن و واضح و شايع و عام و شيوع و ظهور و بروز . و حاصل شده .
و كشف . و نمايش . و محصول . و بطور ظاهر و واضح و آشكار و پيدا شدن :
واضح شدن و آشكار و هويدا شدن . و پيش آمدن مانند قرحه . و زحمت كشيدن به بىترتيبى .
و اضطراب . و توليد شدن مانند بيمارى .
و طالع شدن و ظاهر شدن مانند آفتاب . و پيدا كردن : اختراع كردن و كشف كردن و آشكار كردن و ظاهر كردن و توليد نمودن و يافتن .
پيداد
پيداد
(
payd d
) ص . پ . پيدا و آشكار و هويدا .
پيداش
پيداش
(
payd c
) ا . پ . آفرينش و خلقت و ايجاد .
پيداوار
پيداوار
(
payd v r
) ا . پ . محصول و منافع .
پيداوسى
پيداوسى
(
payd vasi
) و (
payd vesi
) ا خ . پ . زرى رايج عهد كيان معادل پنج دينار .
پيدايش
پيدايش
(
payd yec
) ا . پ . ايجاد .
و تولد و ولادت . و آفرينش و خلقت . و كسب و تحصيل . و منفعت و سفر اول تورات