فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٥٤

پيچش‌زده

پر و مالامال . و پياله كشيدن : آشاميدن .

و پياله گردانيدن : جام بگردش در آوردن و يا بدوره انداختن .

پياله‌پيما

پياله‌پيما (

pi le - paym

) و پياله‌دار

(

pi le - d r

) ا . پ . آنكه جام مىنوشد .

پياله‌دست

پياله‌دست

(

pi le - dast

) ص . پ . كسى كه در دستش پياله باشد .

پياله‌كش

پياله‌كش

(

pi le - kac

) ص . پ . نوشندهء جام مى .

پياله‌گردان

پياله‌گردان

(

pi le - gard n

) ص .

پ . آنكه جام را برميدارد .

پياله نواله

پياله نواله

(

pi le - nav le

) ا . پ .

باصطلاح مىخواران مزه و شراب .

پيام

پيام

(

pay m

) ا . پ . خبر و پيغام و رسالت . و سلام . و پيام مودت ختام يعنى سلامى كه بمودت و دوستى مهر شده باشد .

پيام‌آور

پيام‌آور

(

pay m - var

) ا . پ . پيك و خبرآورنده . و پيغمبر .

پيامبر

پيامبر

(

pay m - bar

) ا . پ . قاصد و پيك .

پياميغ

پياميغ

(

pay meyq

) ا . ص . پ . منسوب بعضله و عضلانى . و طعام گوشتى و قطعه‌اى از گوشت و گوشت ماهى بىاستخوان و يك نوع گياهى .

پى اندر پى

پى اندر پى

(

pay - andar - pay

) م ف .

پ . پياپى و پىدرپى و متعاقب .

پياوردن

پياوردن

(

pi vardan

) ف ل . پ . در هم كشيدن و منقبض شدن و كوتاه گشتن .

پياهو

پياهو

(

pay hu

) ا . پ . آهو پى . و خانهء شش پهلو و گچ‌برى . و مقرنس كارى كه آهوپا نيز گويند .

پيبس

پيبس

(

peybas

) ا . پ . نان خشك نيم خوردهء موش . و يك نوع از مسكه و يا چربش گوشت كه خوردن آن در درد چشم نيكو مىباشد . و دمبل . و آماس و ورم . و شپش .

پيبند

پيبند

(

pay - band

) ا . پ . پابند .

پىبندى

پىبندى

(

pey - bandi

) ا . پ . ساختمان بن ديوارى كه نزديك خراب شدن باشد .

پيپل

پيپل

(

peypal

) ا . پ . - مأخوذ از هندى - يك قسم از درخت انجير .

پيپلامول

پيپلامول

(

peypal mul

) ا . پ . - مأخوذ از هندى - ريشهء كبابه .

پيتام

پيتام

(

payt m

) ا . پ . بلغت زند پيغام .

پيترسب

پيترسب

(

peytrasb

) و (

peytarasb

) ا خ .

پ . نام پدر پورشسب كه جدشت زردشت باشد .

پيتك

پيتك

(

pitak

) ا . پ . كرمى كه پارچه‌هاى ابريشمى را خورد و ضايع سازد . و باطل و بيهوده و بىفايده .

پيتكانى

پيتكانى

(

peytk ni

) ا . پ . چرخى كه بدان سنگ پرتاب كنند . و اهرم .

پيتل

پيتل

(

peytal

) ا . پ . - مأخوذ از هندى - فلز برنج .

پيته

پيته

(

pite

) ا . پ . فتيله و فتيلهء كتان .

پيتيشهيم

پيتيشهيم

(

peyteycahim

) ا . پ . گاه سيوم از خلقت زمين و مدت آن را هفتاد و پنج روز دانند .

پيچ

پيچ

(

peyc

) ا ص . پ . تابيده شده و تاشده و غلتيده شده . و تاب داده شده . و بهم پيچيده و حلقه شده و خميده . و ملتوى و مشوش . و اعوجاج و كجى . و زلف . و جعد . و تا و تاب . و چين . و كرمى كه ضايع مىكند ته كشتى را . و لو لا . و گرداب .

و دكمهء قبا . و سختى و دشوارى . و تشويش و سرگردانى . و فريب . و رشك و حسد .

و پيچ بر پيچ : بسيار بهم پيچيده و ملتوى و بسيار بهم تابيده . و پيچ خوردن :

بهم پيچيده شدن . و پيچ‌درپيچ : مشوش و درهم . و پيچ دادن : پيچانيدن . و پيچ زدن : محكم كردن و عارض شدن مغص . و رشتهء پر از پيچ و تاب :

ريسمان سخت بهم پيچيده شده .

پيچا

پيچا

(

peyc

) م ف . پ . از همه جهت احاطه‌كننده .

پيچاپيچ

پيچاپيچ

(

peyc peyc

) ص . پ . پيچ و خم و پيچ‌درپيچ . و مشوش . و پيچدار . و ملتوى . و حلقه شده . و گرد گشته . و تابيده شده .

پيچاق

پيچاق

(

pic q

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كارد و چاقو .

پيچاك‌شكم

پيچاك‌شكم

(

peyc ke - cekam

) ا . پ .

مغص شكم .

پيچان

پيچان

(

peyc n

) ص . پ . چيزى كه داراى پيچ و تاب باشد . و مشوش .

پيچاندن

پيچاندن (

peyc ndan

) و پيچانيدن

(

peyc nidan

) ف م . پ . پيچدادن كنانيدن .

و تاب دادن و تافتن و گردانيدن .

پيچاىناف

پيچاىناف

(

peyc ye - n f

) ا . پ .

مفص و درد شكم .

پيچپا

پيچپا

(

peyc - p

) ا . پ . سرطان و خرچنگ .

پيچ‌پيچ

پيچ‌پيچ

(

peyc - peyc

) ا و ص . پ . درهم و تودرتو . و تاب در تاب . و شكنجه .

پيچ‌پيچان

پيچ‌پيچان

(

peyc - peyc n

) م ف . پ .

خمان و تكيه‌كنان به اين طرف و آن طرف .

پيچتاب

پيچتاب

(

peyc - t b

) ا . پ . گره . و كلمات عالى . و صحبت متغيرانه . و سكوت در بين خشم . و عدم راحت و آسايش . و اضطراب و وحشت .

پيچدار

پيچدار

(

peyc - d r

) پ . ص . پيچيده و حلقه شده .

پيچش

پيچش

(

peycec

) پ . م ح . پيچيدن .

ا . التوا و انعطاف و انحنا . و تقبض و تقلص .

و مغص . و پيچش روده : مغص امعا .

پيچش‌زده

پيچش‌زده

(

peycec - zade

) ص . پ .