فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٥٢
پهناورى
بر آن .
پهانسى كردن
پهانسى كردن
(
pah nsi - kardan
) ف م . پ . بدار كشيدن و خفه كردن .
پهانه
پهانه
(
pah ne
) ا . پ . چوبكى كه درودگران در شكاف چوبى كه مىشكافند گذارند و كفش گران در ميان كفش و قالب .
و نيز چوبكى كه در زير در گذارند تا بسته و گشوده نگردد .
په‌په
په‌په
(
paha - pah
) پ . كلمهء تحسين و در هنگام تحسين كه با حيرت آميخته باشد گويند .
پهتان
پهتان
(
pahat n
) ا خ . پ . طايفه‌اى از افغان .
پهر
پهر
(
pahr
) ا . پ . يك حصهء از چهار حصهء روز و چهار حصهء شب چه شبانروزى را به هشت حصه تقسيم كرده و هر حصه را پهر گويند و اين در هندوستان بيشتر متداول است .
پهر
پهر
(
pohr
) ا . پ . مدرسهء جهودان .
پهره
پهره
(
pahre
) ا . پ . پاس و محافظت و حمايت . و حصه‌اى از شب .
پهره‌دار
پهره‌دار
(
pahre - d r
) ص . پ .
پاس‌دار و محافظ و حامى .
پهل
پهل
(
pahl
) ا . پ . گروه و طايفه . و مهماندار .
پهلو
پهلو
(
pahlov
) ا . پ . شهر . و مردم شجاع و دلاور و مردم بزرگ و مقدس و صاحب حال . و ا خ : سام پسر نوح . و هر جائى كه به زبان پهلوى تكلم كنند . و اطراف اصفهان .
پهلو
پهلو
(
pahlu
) ا . پ . جنب كه جزء طرفى و خارجى سينهء انسان و ساير حيوانات بود .
و طرف و كنار هر چيز . و فايده و نفع .
و پهلو تهى كردن : كناره كردن و دورى گزيدن و پرهيز و اجتناب نمودن از چيزى و از كسى و تنها شدن . و پهلو دادن :
منفعت رسانيدن و نزديكى نمودن و دورى كردن و كناره گزيدن و روگردانيدن . و پهلو داشتن : نفع و فايده رسانيدن به كسى .
و پهلو زدن يا پهلو ساييدن : برابرى كردن در مال و قدر و مرتبه . و پهلو كردن :
گريختن و روى برتافتن و ترك دادن و اجتناب نمودن و احتراز كردن . و پهلو لشكر :
جناح لشكر . و پهلو نهادن : خوابيدن .
و به پهلو افتادن : بر روى جنب افتادن و مردن و كشته شدن . و با پهلو بودن : نفع و فايده به كسى رسانيدن . و بىپهلو بودن : بىنفع و فايده بودن .
پهلوان
پهلوان
(
pahlav n
) ا . پ . مردم سخت و توانا و دلاور و قوى جثه و بزرگ و ضابط و درشت اندام و درشت‌گوى . و پهلوان سپهر : مريخ .
پهلوان
پهلوان
(
pahlov n
) پ . ج . پهلو .
پهلوانانه
پهلوانانه
(
pahlav n ne
) م ف . پ .
بطور شجاعت و دليرى و بطور پهلوانى .
پهلوانى
پهلوانى
(
pahlav ni
) ا و ص . پ .
شجاعت و دليرى . و منسوب به پهلوان . و زبان پهلوى و شهرى و زبان شهرى .
پهلودار
پهلودار
(
pahlu - d r
) ص . پ . مدد گار و معين . و جوانمرد و بلندهمت . و استوار . و سخن سرزنش‌آميز و گستاخانه .
پهلوزبان
پهلوزبان
(
pahlov - zab n
) ا و ص . پ .
زبان پهلوى . و آنكه به زبان پهلوى تكلم مىكند .
پهلوزن
پهلوزن
(
pahlu - zan
) ص . پ . آنكه دعوى برابرى مىكند . و لاف زن . و مغرور و خودبين .
پهلوساى
پهلوساى
(
pahlu - s y
) ا و ص . پ .
برابر و مساوى . و هم پهلو . و همدم و مونس . و حريف و رقيب .
پهلوشكاف
پهلوشكاف
(
pahlu - cek f
) ص . پ .
آنكه چاك مىدهد پهلوى دشمن خود را .
پهلونژاد
پهلونژاد
(
pahlov - nej d
) ص . پ .
آنكه از نسل و نژاد پهلوان باشد .
پهلونشين
پهلونشين
(
pahlu - necin
) ص . پ .
يار و رفيق و همدم .
پهلوى
پهلوى
(
pahlavi
) ا و ص . پ . پهلوانى و شهرى . و زبان شهرى . و مردم قديم ايران .
و آنچه منسوب به آن مردم است . و زبان پهلوى : زبانى كه پس از اشكانيان در دربار ايران متداول گرديد .
پهله
پهله
(
pahle
) ا . خ . پ . اصفهان و رى و دينور .
پهمزك
پهمزك
(
pahmazak
) ا . پ . سيخول و خارپشت بزرگ تيرانداز .
پهن
پهن
(
pahn
) ا و ص . پ . عريض و منبسط . و پخت و پخش . و فراخ . و پهن بودن : عريض بودن . و پهن شدن :
منبسط و منتشر شدن . و پهن كردن عريض كردن و منتشر و منبسط كردن .
پهن
پهن
(
pahan
) ا . پ . شيرى كه در پستان مادر از شفقت و محبت مادرى به جوش مىآيد .
پهن
پهن
(
pahen
) ا . پ . سرگين اسب و استر و خر .
پهنا
پهنا
(
pahn
) ا . پ . عرض مقابل طول و فراخى و گشادى و وسعت .
پهناكش
پهناكش
(
pahn - kac
) ا . پ . ابزارى مر جولاهگان را كه آهنجه نيز گويند . مر .
آهنجه .
پهنانه
پهنانه
(
pahn ne
) ا . پ . نوعى از ميمون و كليچهء روغنين .
پهناور
پهناور
(
pahn var
) ص . پ . هر چيزى كه عرض بسيار داشته باشد . و دشت پهناور : دشت عريض و منبسط .
پهناورى
پهناورى (
pahn vari
) و پهنائى
(
pahn i
) ا . پ . عرض . و گشادگى و وسعت و فراخى . و پهنائى زمين :
انبساط و گستردگى زمين . و پهنائى عمر : فراخى و آسايش زندگانى .