فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٤٢

پله

جفن يعنى دو پردهء متحركى كه مىپوشانند تخم چشم را و در هنگام خواب بسته مىشوند يكى پلك بالا و ديگرى پلك پائين و آنها را لحاف چشم نيز گويند .

پلك

پلك

(

polk

) ا . پ . گرده و كليه .

پلك

پلك

(

palak

) ا . پ . جفن . و آويزه .

و معلق و آويزان . و پلك چشم : جفن .

و پلك چشم جنبانيدن : غمزه كردن و چشمك زدن . و پلك دريا : ميغ و ابر .

پلكر

پلكر

(

palkar

) ا . پ . - مأخوذ از هندى - خراج باغ و بوستان .

پلكن

پلكن

(

palkan

) ا . پ . بلكن و منجنيق .

پلكن

پلكن (

polokan

) و پلكه

(

poloke

) ا . پ . طعنه و سرزنش . و سخنان درشت نافهميده . و سخنان كنايه‌آميز كه استنباط معنى بد از آن توان كرد .

پلم

پلم

(

palm

) ا . پ . خاك و تراب .

پلمرده

پلمرده

(

palmarde

) ص . پ . پژمرده و افسرده .

پلمس

پلمس (

palmas

) و پلمسه

(

palmase

) ا . پ . اضطراب و پريشانى و گم كردن دست و پا . و دروغ و تهمت و افترا و اسناد دروغ .

پلمليدن

پلمليدن

(

palmalidan

) ف م . پ .

شكايت كردن و ناليدن .

پلمه

پلمه

(

palme

) ا . پ . لوحه‌اى كه اطفال ابجد خوان بر آن نويسند و مشق كنند . و دروغ و افترا و تهمت . و گم كردن دست و پا . و گمان و ظن .

پلندين

پلندين

(

palandin

) و (

pelandin

) ا . پ . پايهء سنگى در . و سر در .

پلنك

پلنك (

palank

) و پلنگ

(

palang

) ا . پ . حيوانى چهار پا و گوشت‌خوار وسيع و قوى از جنس گربه كه پوست آن داراى نقطه‌ها و خالهاى منفرد است و در جنگلهاى هندوستان و افريقا بسيار ديده مىشود . و يك نوعى از رنگ كبوتر . و ببر . و نمر . و زرافه . و هر چيز كه در آن نقطه‌ها از رنگ ديگر بود . و چهار پايهء چوبين كه بر آن نشينند و خسبند و بيشتر در هندوستان متعارف است و ميانش را بنوار ببافند . و پلنگ گوزن‌افكن : دلاور و بهادر .

پلنگ

پلنگ

(

peleng

) ا . پ . از پيش آستانهء در تا نهايت ضخامت و كلفتى ديوار .

پلنگ‌پوش

پلنگ‌پوش

(

palang - povc

) ا . پ .

روپوش .

پلنگر

پلنگر

(

pelangar

) و (

palangar

) ا خ .

پ . پادشاهزادهء زنگيان كه در ميدان بدست اسكندر كشته شد .

پلنگ‌رنگ

پلنگ‌رنگ (

palang - rang

) و پلنگ گون

(

palang - gun

) ص . پ . خجك‌دار مانند پلنگ .

پلنگ‌مشك

پلنگ‌مشك

(

palang - mock

) ا . پ .

گياهى كه بوى مشك مىدهد و داراى گلهاى خجك‌دار و در بغداد مىرويد . و بيدمشك .

پلنگ‌موش

پلنگ‌موش

(

palang - muc

) ا . پ .

رستنى باشد خوش‌بوى .

پلنگى

پلنگى

(

palangi

) ا و ص . پ . تيز و تند و خشمگين مانند ببر و پلنگ . و خشمگينى مانند خشم ببر و پلنگ . و پلنگى كردن :

غريدن مانند ببر و پلنگ .

پلنگين

پلنگين

(

palangin

) ص . پ . پلنگ مانند .

پلنگينه

پلنگينه

(

palangine

) ا و ص . پ . پلنگ مانند و منسوب به پلنگ . و يك قسم لباس چپكنى مخصوص پادشاهان .

پلو

پلو

(

pelav

) ا . پ . پلا و پلوزرده قسمى از پلاو كه با عسل مىپزند . و پلاوى كه در ماتم‌سرا مىپزند و شيرين پلو نيز گويند .

پلواژه

پلواژه

(

palv je

) ا . پ . آبگينه .

و آوند آبگينه‌اى و زجاجى .

پلواس

پلواس

(

palv s

) ا . پ . فريبندگى و چاپلوسى و مكر .

پلوان

پلوان

(

palv n

) ا . پ . پهلوان .

پلوان

پلوان

(

polv n

) ا . پ . بلندى كه در اطراف كشت‌زار جهت آمد شد سازند . و پشتوارهء كاه .

پلوت

پلوت

(

palut

) ا . پ . عمامهء كوچك و زشت .

پلوس

پلوس

(

palovs

) ا . پ . چاپلوسى و تملق .

پلوغ

پلوغ

(

paluq

) ا . پ . شير دوشيدگى .

پلوك

پلوك

(

palovk

) ا . پ . مطراق آهنگرى و بالاخانه . و ايوان .

پلوك

پلوك

(

poluk

) ا . پ . پشكل شتر .

پلوگ

پلوگ

(

palug

) ا . پ . تير و طرهء عمارت .

پلول

پلول

(

palval

) ا . پ . يك نوع لوبياى هندى .

پلون

پلون

(

polvan

) ا . پ . پلوان و بلندى هاى اطراف كشت‌زار .

پلونده

پلونده

(

palvande

) ا . پ . بستهء قماش و هر بسته‌اى .

پله

پله

(

pale

) ا . پ . شير حيوان نوزائيده .

و فله . و درختى خودرو و جنگلى در هندوستان .

و بضاعت قليل . و سرمايهء اندك . و موى اطراف سر . و چوب كوچكى كه در ميان آن ريسمانى بندند و در كشاكش آورند تا صدا كند . و كفهء ترازو . و هر مرتبه از نردبان .

و نيز پله در وقتى گويند كه بقدرى باران به روى زمين بارد و از سطح آن نفوذ كند تا برسد به ترى جوف زمين .

پله

پله

(

pele

) ا . پ . پيلهء ابريشم . و نوعى از درخت بيد و بيدمشك . و چوب كوچك الك دولك بازى كودكان .

پله

پله

(

palle

) ا . پ . درجه و مرتبه . و هر مرتبه و پايه‌اى از نردبان .