فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٤١

پلك

درشت . و ناهموار . و گنده .

پكهال

پكهال

(

pakh l

) ا . پ . - مأخوذ از هندى - مشك آب بزرگ كه مخصوصا بر وى .

گاو حمل مىكنند .

پگ

پگ

(

pag

) ا . پ . زن نارپستان . و گلوله و بندقى كه كودكان بدان بازى كنند . و گاورس و ارزن .

پگاه

پگاه

(

pag h

) م ف . پ . سحر و صبح زود .

پگاه‌تر

پگاه‌تر

(

pag h - tar

) م ف . پ . صبح بسيار زود .

پگوى

پگوى

(

pagavi

) ا . پ . بلغت زند حكيم و فيلسوف .

پگه

پگه

(

pagah

) م ف . پ . پگاه و صبح .

پگين

پگين

(

pagin

) ا . پ . بلغت زند ارزن .

پل

پل

(

pal

) ا . پ . مرز و زمينى كه جهة سبزىكارى و يا چيز ديگر مهيا ساخته و كنارهاى آن را بلند كرده باشند . و نقاهت و بيمارى .

پل

پل

(

pol

) ا . پ . قنطره و طاقى كه با آجر و مصالح بنائى به روى رودخانه بندند و از روى آن عبور كنند و اگر با چوب اين معبر را ساخته باشند پل چوبى گويند . و مخفف پول .

و پل آبگون آتش‌بار : فلك و آسمان و كرهء اثير . و پل بالان ا خ : نام پلى نزديك هرات . و پل چكنم : پلى در نزديك شيراز .

و پل شكستن : محروم ماندن و بيطاقت شدن . و پل صراط : پلى است در روز قيامت در ما بين بهشت و دوزخ . و پل هفت طاق : هفت فلك .

پل

پل

(

pel

) ا . پ . پاشنهء پا . و اشكلك چادر .

و چوب كوچكى كه كودكان ريسمانى بر ميان آن بندند و در كشاكش آورند تا صدا كند .

و چوبى كه كودكان بدان بازى نمايند و آن را بازى الك دولك گويند .

پلاتين

پلاتين

(

pl tin

) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - فلزى است كه آن را طلاى سفيد نيز گويند و در رنگ و شفافت مانند نقره و از آن قدرى تيره‌تر و بينهايت قابل انطراق و قابليت تخته شدنش قدرى كمتر از طلا و از همهء اجسام عالم سنگين‌تر و در حرارت كوره‌هاى سقارفى ذوب نمىگردد و آن را باوسائط مخصوصه ذوب مىنمايند .

پلاجور

پلاجور

(

pal jur

) ا . پ . مصطكى و پلازور .

پلاخم

پلاخم

(

pal xam

) ا . پ . نام گياهى كه خربق نيز گويند .

پلاد

پلاد

(

pal d

) ا . پ . اسب تربيت‌شدهء راهوار .

پلاد

پلاد

(

pol d

) ا . پ . فولاد .

پلارك

پلارك

(

pal rak

) ا . پ . جنسى از فولاد جوهردار . و شمشير . و جوهر شمشير .

پلازور

پلازور (

pal zur

) و پلاژور

(

pal jur

) ا . پ . مصطكى .

پلاس

پلاس

(

pal s

) ا . پ . پشمينهء ستبر كه بيشتر درويشان پوشند . و پشمينهء گستردنى .

و جاجيم . و مكر و حيله و فريب . و حيله‌ور و مكار . و پلاس انداختن : پريشان ساختن و پراكنده نمودن . و پلاس گفتن :

فريفتن .

پلاس‌پوش

پلاس‌پوش

(

pal s - povc

) ا . پ .

درويش .

پلاسك

پلاسك

(

pal sak

) ا . پ . فلاكت . و نكبت و بدى .

پلاطير

پلاطير

(

pal tir

) ا . پ . روزنه و دريچه .

پلالك

پلالك

(

pal lak

) ا . پ . پلارك .

پلان

پلان

(

pel n

) ا . پ . زين و پالان .

پلانه

پلانه

(

pal ne

) ا . پ . عمل ناشايسته و زشت .

پلانى

پلانى

(

pal ni

) ا . پ . ستور كم راه و كندرو .

پلاو

پلاو

(

pal v

) ا . پ . نعمت عموما . و طعام بسيار و لذيذ و گواردى كه از برنج و روغن و گوشت ترتيب دهند و اقسام بيشمار دارد خصوصا .

پلاهنگ

پلاهنگ

(

pal hang

) ا . پ . لگام و زمام . و عنان .

پل‌بندى

پل‌بندى

(

pol - bandi

) ا . پ . ساختمان پل . و خراجى كه براى چنين كارى مقرر كنند .

پلپل

پلپل

(

pelpel

) ا . پ . يكى از داروهاى گرم كه فلفل و پرچ نيز گويند . و پلپل خام :

فلفل سفيد . و پلپل مشك : دانه‌اى سياه كه بوى مشك دهد . و پلپل مويه : بيخ درخت كبابه .

پلچى

پلچى

(

polci

) ا . پ . خرمهره .

پلچىفروش

پلچىفروش

(

polci - farovc

) ا .

پ . خرمهره‌فروش .

پلخ

پلخ

(

palax

) ا . پ . گلو و حلق . مر .

حلق .

پلخم

پلخم (

palaxm

) و پلخمان

(

palaxm n

) ا . پ . فلاخن . و نام گياهى كه پلاخم و خريق نيز گويند .

پلستك

پلستك

(

pelestok

) ا . پ . پرستوك .

پلسگى

پلسگى

(

pelasgi

) ا . پ . رنگ سرخ و قرمز .

پلشت

پلشت

(

palact

) ا و ص . پ . ناپاك و پليد .

و چركين . و دون و فرومايه . و بيقدر . و مردار . و لاش و پلست (

polost

) .

پلغده

پلغده

(

palaqde

) ص . پ . تخم مرغ و ميوه‌اى كه درون آن گنديده و ضايع شده باشد .

پلفته

پلفته

(

palafte

) ا . پ . چيزهاى نيم‌سوخته‌اى كه از زور آتش در هوا پراكنده شوند و بالا روند .

پلك

پلك

(

palk

) و (

pelk

) و (

polk

) ا . پ .