فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧١٩
پرخاش‌جو
پرپين
پرپين
(
parpin
) ا . پ . جدوار و فرفين .
پرت
پرت
(
part
) م ف . پ . دورافگنده و به زمين افگنده . و پرت شدن : به روى زمين افگنده شدن . و پرت كردن : دور انداختن . و خود را پرت كردن : خود را به روى زمين افگندن .
پرتاب
پرتاب
(
part b
) ا . پ . دور انداختن چيزى . و يك نوع تيرى كه بسيار دور مىرود و مسافتى كه ميان رها كردن تير و محل افتادن آن مىباشد . و سكه . و برجهيدگى . و درخشانى و تاب‌دارى و روشنى و لمعان . و سقوط و به زير افتادگى و افگندگى . و پرتاب كردن :
تير افگندن و دور انداختن .
پرتابيان
پرتابيان
(
part bi n
) ا . پ . تيراندازان و كمانداران .
پرتاد
پرتاد
(
part d
) ا . پ . غيبت و سخن‌چينى .
و نجوا و سرگوشى .
پرتاش
پرتاش
(
part c
) ا خ . پ . ولايتى از تركستان .
پرتاله
پرتاله
(
part le
) ا . پ . پرتله و كمربند .
پرتاو
پرتاو
(
part v
) ا . پ . پرتاب .
پرتر
پرتر
(
partar
) ا . پ . آهارى كه بر كاغذ و جامه دهند .
پرتغال
پرتغال
(
portoq l
) ا خ . پ . يكى از ممالك اروپا كه دو زاويهء جنوب غربى شبه جزيرهء اسپانيا واقع شده و محدود است از طرف شمال و مشرق باسپانيا و از طرف جنوب و مغرب باوقيانوس اطلس و مساحت سطح آن درصورتىكه جزاير آكورس و مادر (
m der
) را ضميمه كنيم 943 ، 91 كيلومطر مربع و جمعيت آن 000 ، 500 ، 6 نفر و پايتختش شهر ليسبون .
پرتغال
پرتغال
(
portoq l
) ا . پ . يك قسم نارنج شيرينى از محصولات چين كه بدوا پرتغاليها بمملكت خود آورده و از آنجا بساير ممالك كرهء ارض منتشر گرديد .
پرتك
پرتك
(
portak
) و (
portok
) ا . پ .
برتك . مر . برتك .
پرتگال
پرتگال
(
portog l
) ا خ . پ . مملكت پرتغال .
پرتگاه
پرتگاه
(
partg h
) ا . پ . محل سقوط و آنجاى از سر بالائى و يا سرازيرى كوه كه بيم سقوط و افتادگى در دره باشد .
پرتل
پرتل
(
partal
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - اسباب و سامان اسب سوارى را كه بر شتر بار كنند .
پرتله
پرتله
(
partale
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - كمربند .
پرتله
پرتله
(
partale
) ا . پ . انعام و بخشش .
و عمامه و كلاه و آنچه بدان سر را پوشند .
پرتميدن
پرتميدن
(
partamidan
) ف ل . پ .
تركيدن و آماسيدن لبها .
پرتو
پرتو
(
partov
) ا . پ . فروغ و عكس و روشنائى و شعاع كه از جرمى نورانى ظاهر شود . و آسيب و صدمه .
پرتو
پرتو
(
proto
) ص . پ . - مأخوذ از فرانسه - در اصطلاح كيميا چون اين لفظ را مقدم بر اكسيد و يا جسم ديگرى ذكر كنند دلالت مىكند بر اينكه يك معادله از اين جسم داخل در تركيب آن محصول شده است مانند پرتويدور جيوه يعنى يك معادله از يد در تركيب اين جسم مىباشد بر خلاف لفظ بى كه چون در اين موقع استعمال گردد مىرساند كه دو معادله داراى آن جسم است مانند بى يدور جيوه يعنى دو معادله يد و يك معادله جيوه .
پرتوستان
پرتوستان
(
partovest n
) ا . پ . محل تشعشع و لمعان و تابش . و ا خ . : نام مصنف كتاب دساتير سامان .
پوتوانداز
پوتوانداز
(
partov - and z
) ص . پ .
مشعشع .
پرتوه
پرتوه
(
partave
) ا . پ . تيرى كه بسيار دور رود .
پرتوى
پرتوى
(
partavi
) ا . پ . فيلسوف گروه اشراقيان .
پرتير
پرتير
(
par - tir
) ا . پ . تير بىپيكان چهارپر .
پرچانگى
پرچانگى
(
por - c nagi
) ا . پ . بسيار گوئى و بيهوده‌گوئى .
پرچانه
پرچانه
(
por - c ne
) ص . پ . بسيارگو و پرحرف و بيهوده‌گو .
پرچم
پرچم
(
parcam
) ا . پ . چيزى سياه و مدور كه بر گردن نيزه و علم بندند . و كاكل و دم قطاس كه بر گردن اسبان بندند . و خود قطاس و غژغاو كه يك نوع گاو كوهى است در كوههاى ما بين خطا و هند .
پرچه
پرچه
(
parce
) ا . پ . تكه و قطعه و پارچهء پنبه .
پرچيدن
پرچيدن
(
parcidan
) ف م . پ . زدن و راندن و دفع كردن . و شكست دادن .
پرچيس
پرچيس
(
parcis
) ا . پ . برجيس و ستارهء مشترى .
پرچين
پرچين
(
parcin
) ا . پ . حصارى كه از خار و خلاشه و شاخ درختان بر دور باغ و فاليز و كشت‌زار سازند و خار و چوب سر تيزى كه بر سر ديوارها نصب كنند . و محكم كردن چيزى در چيزى مانند ميخى كه بر تخته زنند و دنبالهء آن را از جانب ديگر تخته خم داده محكم كنند .
پر حرف
پر حرف
(
por - harf
) ص . پ . بسيارگو و ياوه‌گو .
پرخاش
پرخاش
(
parx c
) ا . پ . خصومت و جنگ و جدال و وغا و خصومت زبانى .
پرخاش‌جو
پرخاش‌جو (
parx c - ju
) و پرخاشخر (
parx c - xar
) و پرخاش‌خور
(
parx c - xor
) ا . و ص پ . آراسته شدهء