فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٠٨

پانيد

بر زمين نشيند نتواند برخاست . و آن را باد خورك نيز گويند . و ترش پالا .

پالوايه

(

p lv ye

) ا . پ . پرستوك .

پالود

(

p lud

) ص . پ . صاف شده و پالوده شده .

پالود

(

p lud

) ا . پ . جامه‌اى از پوست بره كه پالودى نيز گويند .

پالودگى

(

p ludagi

) ا . پ . صاف شدگى . و خالى بودن از غل و غش .

پالودن

(

p ludan

) ف م . پ . صاف كردن . و پاك ساختن . و نجات دادن . و بزرگ گردانيدن . و ف ل . صاف و روشن شدن .

و صاف گرديدن از كدورتها . و خلاص شدن .

و افزون و زياد گشتن . و بزرگ شدن .

پالوده

(

p lude

) ا . پ . چيزى است خوراكى كه از نشاسته ترتيب مىدهند باينكه نشاستهء پخته را از ترش پالا مىپالايند و با شربت قند و يك عرق معطرى مانند عرق بيدمشك مخلوط كرده مىخورند . و كفهء ترازو .

پالوده

(

p lude

) ص . پ . پاك و صاف كرده شدهء از غش . و پالودهء رواق ربيعى : باران بهارى .

پالوده‌پز

پالوده‌پز (

p lude - paz

) و پالوده فروش

(

p lude - farovc

) ا . پ . كسى كه پالوده مىسازد و مىفروشد .

پالوده‌مغز

(

p lude - maqz

) ص . پ .

آنكه ضمير وى بىغل‌وغش باشد .

پالودى

(

p ludi

) ا . پ . يك قسم لباسى از پوست بره .

پالوزه

(

p luze

) ا . پ . برآمدگيهاى سخت بر روى پوست آدمى كه ژخ و ثؤ اول نيز گويند .

پالوس

(

p lovs

) ا . پ . مر . پالوش .

پالوسه

(

p luse

) ا . پ . بيمارى . و غم و اندوه و درد و رنج .

پالوش

(

p lovc

) ا . پ . كافور مغشوش .

پالونه

(

p lune

) ا . پ . ترش‌پالا .

پالوينه

(

p lvine

) ا خ . پ . نام جائى .

پالهنگ

(

p lhang

) ا . پ . پالاهنگ و لگام و عنان و افسار و زمام . و طناب .

و دار . و چوب دو شاخه‌اى كه بر گردن گناهكاران و ستور مىبندند . و كمندى كه بدان چيزى را مىگيرند .

پاليال

(

p li l

) م ف . پ . هميشه و جاويد و دائمى .

پاليدن

(

p lidan

) ف م . پ . ديدن . و جستجو كردن و تفحص نمودن . و صاف كردن .

و تربيت كردن .

پاليده

(

p lide

) ص . پ . صاف شده و صاف كرده . و خلاصه . و افزوده . و جستجو كرده و تفحص نموده .

پاليز

(

p leyz

) ا . پ . باغ و بوستان .

و كشت‌زار و خصوصا خربزه‌زار و خيارزار و هندوانه‌زار .

پاليزبان

پاليزبان (

p leyz - b n

) و پاليزوان

(

p leyz - v n

) ا . پ . نگهبان باغ و بوستان و پاليز . و صوتى از موسيقى .

پاليك

(

p lik

) ا . پ . پاتابه و پاپيچ .

و لفافه . و كفش و پاىافزار چرمين .

پام

(

p m

) ا . پ . وام و قرض . و شبيه و نظير و مانند . و رنگ و لون .

پامال

(

p - m l

) ا . و م ف . پ . غارت و تاراج . و تباهى و انهدام . و اضمحلال .

و پاسپرد و زيرپاى ماليده شده و زيرپاى رفته . و مضمحل شده . و پامال كردن ف م . : ويران كردن و خراب نمودن .

پامرد

(

p - mard

) ص . پ . دستگير و شفيع . و توانا و باقدرت .

پامردى

(

p - mardi

) ا . پ . دستگيرى و شفاعت . و قوت .

پامزد

(

p - mozd

) ا . پ . مزدى كه از زحمت پا بدست آيد . و اجرت قاصد .

پامس

(

p mas

) ص . پ . پايبند يعنى كسى كه در جائى بسبب امرى و كارى گرفتار شود بطورى كه نتواند بجاى ديگر رود و در آنجاى هم نخواهد زيست كند .

پامير

(

p mir

) ا خ . پ . قسمت كوهستانى آسياى مركزى و هامون آن و ارتفاع متوسط اين قسمت 000 ، 5 متر است .

پان

(

p n

) ا . پ . - مأخوذ از هندى - برگ تال كه مردم هند با آهك و فوفل خورند تا لبها را سرخ گرداند . مر . تال .

پانجاه

(

p nj h

) ص . پ . مر . پنجاه .

پانزده

(

p nzdah

) و (

p nzadah

) ص . پ . عدد ده بعلاوهء پنج .

پانزدهم

(

p nzdahom

) ص . پ .

عددى كه در مرتبهء پنج و ده واقع شود .

پانزهر

(

p nzahr

) ا . پ . سنگ پازهر .

و ترياق .

پانسند

(

p nasand

) ص . پ . پرسيده و احوال گرفته .

پانمشك

(

p n - mock

) ا . پ . درخت تربانتين .

پانصد

(

p n - sad

) ص . ع . عددى كه مركب از پنج مرتبه صد باشد .

پانه

(

p ne

) ا . پ . چوبك تنكى كه در زير در خانه نهند تا در بسته گشوده نگردد و درودگران در شكاف چوبى كه مىشكافند فروبرند و كفش‌دوزان در فاصلهء كفش و قالب گذارند .

پانهاده

(

p - neh de

) ص . پ . ظاهر شده . و موجود شده . و روى پا قرار داده شده .

پانى

(

p ni

) ا . پ . - مأخوذ از هندى - آب .

پانىپت

(

p nipat

) ا خ . پ . شهرى نزديك دهلى هندوستان .

پانيد

پانيد (

p nid

) و پانيذ

(

p niz

) ا . پ .