فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨
ابتدار
گويند لنبيلن الخيل فى عرصاتكم .
ابالة
ابالة
(
ob lat
) ا . ع . پشتارهء كلان از هيزم .
ابالة
ابالة
(
ebb lat
) ا ج . ع . گروهى از پرندگان و اسبان و شتران . و ص . پىدرپى آيندهء از ايشان . و ضغث على ابّالة بمعنى ضغث على ابالة .
ابالسة
ابالسة
(
ab lesat
) ع . ج ابليس (
eblis
) .
اباله
اباله
(
eb le
) ا . پ . مكان مخصوص و مبال و فزناك و آبشتگاه .
اباليس
اباليس
(
ab lis
) ع . ج ابليس (
eblis
) .
ابام
ابام
(
ab m
) ا . پ . قرض و وام .
ابان
ابان
(
ab n
) ا . پ . نام ماه هشتم از ماه هاى شمسى .
ابان
ابان
(
eb n
) ص . پ . جفت - ضد طاق .
ابان
ابان
(
ab ne
) ا . پ . به صيغهء تثنيه . ع . پدر و مادر .
ابان
ابان
(
ebb n
) ا . ع . ابان الشيئى : هنگام آن چيز . و اول آن . ج : ابابين .
ابانة
ابانة
(
ab nat
) ج ا . ع . ياران و همهء ياران و جاء فى ابانته : آمد با همهء ياران خود .
ابانة
ابانة
(
eb nat
) م . ع . جدا كردن . يق ضربه فابان رأسه من جسده . و ابان :
پيدا و آشكار شد . و ابنته انا : پيدا و آشكار كردم آن را ( لازم و متعدى ) . و ابان بنته : كدخدا كرد دختر خود را . و ابانه بمال : عطا كرد او را مال و ممتاز ساخت وى را بدان .
ابانى
ابانى
(
eb ni
) ا . پ . بشقاب بزرگ و دورى .
و شوربا .
اباوة
اباوة
(
eb vat
) م . ع . ابوته اباوة و ابوا ( از باب نصر ) : پدر گردانيدم او را . و كار پدران بجا آوردم با وى . و ما له اب يأبوه :
نيست او را پدرى كه بپروراند وى را .
اباهر
اباهر
(
ab her
) ع . ج ابهر (
abhar
) .
اباهم
اباهم (
ab hem
) و اباهيم
(
ab him
) ع . ج ابهام .
اباى
اباى
(
ab y
) ا . پ . جل و نمد اسب . و نوعا كفل‌پوش همهء چارواها .
ابايض
ابايض
(
ab yez
) ج ا . ع . كوههاى مخصوص .
ابابيت
ابابيت
(
ab yit
) ع . ج ابيات . و ج ج بيت (
bayt
) .
ابة
ابة
(
ebat
) ا . ع . رسوائى و فضيحت . و ننگ و عار . و شرم يق فلان نكخ فى ابة .
ابة
ابة
(
ebat
) م . ع . و اب منه و ابا و ابة ( از باب ضرب ) : شرمنده شد از او . و نيز و اب و ابة : سر در كشيدن و ترنجيده شدن از شرم يق و اب منه .
ابة
ابة
(
abbat
) ا خ . ع . نام شخصى . و ابة السفلى و ابة العليا ا خ . نام دو قريه .
ابة
ابة
(
obbat
) ا خ . ع . نام شهرى در افريقا .
ابت
ابت
(
abt
) م . ع . ابت اليوم ابتا و ابوتا ( از باب سمع و نصر و ضرب ) : سخت گرم شد امروز . و ابت من الشراب :
منتفخ گرديد از آشاميدنى .
ابت
ابت
(
abt
) و (
abet
) ص . ع . يوم ابت :
روز بسيار گرم .
ابت
ابت
(
abate
) و (
abat
) و (
abato
) ا . ع .
پدر من .
ابتات
ابتات
(
ebt t
) م . ع . ابته ابتاتا : عاجز گردانيد آن را از رسيدن بقافله . و بريد و قطع نمود آن را و ابتتّ عليه القضاء اى قطعته .
و سكران لا يبتّ امرا اى لا يقطع . و ابّت طلاق امراته يعنى طلاق به اين داد زن خود را .
و ابّت النكاح يعنى عقد دائم كرد نه نكاح موقت كه متعه باشد .
ابتار
ابتار
(
ebt r
) م . ع . عطا كردن . و منع كردن ( از اضداد ) . و نماز خواندن در وقتى كه آفتاب‌زده باشد و ابتر الله الرجل :
بىفرزند و بىخليفه گردانيد خدا آن مرد را .
ابتاه
ابتاه
(
abat h
) ا . ع . در ندا گويند يا ابتاه يعنى اى پدر .
ابتة
ابتة
(
abtat
) و (
abetat
) ص . ع . يق ليلة ابتة .
ابتة
ابتة
(
abtat
) ا . ع . ابته الغضب : شدت خشم .
ابتة
ابتة
(
abettat
) ع . ج . بتات .
ابتتار
ابتتار
(
ebtet r
) م . ع . قطع شدن و بريده شدن .
ابتث
ابتث
(
abtas
) ا خ . ع . يكى از ترتيبات الفباى تازيان به اين قرار : ابتث (
abtasa
) . جح (
jahhen
) ، خدذرز (
xadazarzen
) ، سشص (
sacassen
) ، ضطظع (
zataza'en
) ، غفق (
qofoqen
) ، كلمن (
kalamannen
) ، و هلاى (
hol ya
) . و همين ترتيب ابتثى است كه ما در نوشتن اين كتاب به كار برده‌ايم .
ابتجاج
ابتجاج
(
ebtej j
) م . ع . فربه شدن يق ابتج ما شيتك : فربه و فراخ تهيگاه شد ماشيهء تو از خوردن گياه .
ابتحاث
ابتحاث
(
ebteh s
) م . ع . مباحثه كردن و با يكديگر بحث نمودن . و بازيچه بازيدن .
ابتحاح
ابتحاح
(
ebteh h
) ا . ع . وسعت و فراخى عيش يق هم فى ابتحاح .
ابتدا
ابتدا
(
ebted
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شروع و وخش و آغاز و اول هر كار و هر چيز .
و نخستين از هر چيز .
ابتداء
ابتداء
(
ebted '
) م . ع . شروع كردن و آغاز كردن . و نوبيرون آوردن چيزى .
ابتداء
ابتداء
(
ebted an
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - اولا و نخست و نخستين .
ابتداد
ابتداد
(
ebted d
) م . ع . نزديك شدن از هر يك از جهات مختلف جهت حمله نمودن بر شخصى و يا غارت كردن مالى و يا مثل دو طفلى كه هر يك از طرفى به پستان مادر درآيند و بمكند يق السبعان يبتدان الرجل و الرضيعان يبتدان امهما .
ابتدار
ابتدار
(
ebted r
) م . ع . دويدن بطور