فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٠٢

پارسنگ

پادشاه هند . و گاه‌هاى آخر آن را حذف كرده پادشا گويند . و پادشاه چين و يا پادشاه ختن : آفتاب . و پادشاه نيمروز : مردم نيك پى مبارك قدم . و آفتاب . و ا خ . آدم ابو البشر چه تا نيم روز بيشتر در بهشت نماند . و حضرت پيغمبر ما صلى اللّه عليه و آله چه تا نيمروز امت خود را شفاعت مىكند . و نيز پادشاه سيستان را پادشاه نيمروز مىگويند .

پادشاهانه

پادشاهانه

(

p d - c h ne

) م ف . پ .

بطور پادشاهى و بطور سلطنتى .

پادشاهت

پادشاهت

(

p d - c hat

) ا . پ . سلطنت و پادشاهى .

پادشاهزاده

پادشاهزاده

(

p d - c h - z de

) ا .

پ . مر . شاهزاده .

پادشاهى

پادشاهى (

p d - c hi

) و پادشائى

(

p d - cai

) ا . پ . سلطنت . و ص . سلطنتى و هر چيزى كه منسوب بپادشاه و شخص سلطنت باشد مانند تاج پادشاهى و تخت پادشاهى . و پادشاهى كردن ف ل . : سلطنت كردن . و تحكم كردن . و ظلم نمودن .

پادشه

پادشه

(

p d - cah

) ا . پ . مر . پادشاه .

پادكان

پادكان

(

p - dok n

) ا . پ . كسى كه داراى سرمايهء اندكى باشد و در دكان ديگرى نشسته بمعاونت وى معامله كند . و دلال .

پادكانه

پادكانه

(

p dk ne

) و (

p dek ne

) ا . پ . بام بلند . و دريچه .

پادل

پادل

(

p dal

) ا . پ . گل . و شكوفه .

پادنگ

پادنگ (

p - dang

) و پادنگه

(

p - dange

) ا . پ . چوبى باشد بهيئت سر و گردن اسب كه بدان شلتوك را بكوبند تا برنج از پوست برآيد .

پادو

پادو (

p - dav

) و پادوان

(

p - dav n

) ا . پ . كسى كه پياده در ركاب شخص سوار مىدود .

پاده

پاده

(

p de

) ا ج . پ . گلهء گاو و خر . و چراگاه اسب و شتر و گاو . و چوبدستى و عصا .

پاده‌بان

پاده‌بان

(

p de - b n

) ا . پ . گله‌بان و چوپان . و پاسبان و نگاهبان .

پادياب

پادياب

(

p d - y b

) ا . پ . شستشوى .

و پاكيزه ساختن چيزى با دعا خواندن .

پادياو

پادياو

(

p d - y v

) ا . پ . بلغت زند و پازند پادياب .

پادير

پادير (

p - dir

) و پاذير

(

p - zir

) ا . پ . چوبى كه جهت استحكام بر پشت ديوار شكسته زنند تا نيفتد .

پار

پار

(

p r

) م ف . پ . گذشته . و زمان گذشته . و پيش از اين . و سال گذشته و پارسال .

پار

پار

(

p r

) ا . پ . پاره و قطعه و پارچه و چرم دباغت يافته . و پرواز .

پاراج

پاراج

(

p r j

) ا . پ . آنچه جهت مهمان بعنوان پيش‌كش آورند .

پاراد

پاراد

(

p r d

) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - عرض لشكر و عرض سپاه .

پارازيت

پارازيت

(

p r zit

) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - پيك و حيوانى و يا نباتى كه در روى حيوان و يا نبات ديگر زندگانى مىنمايد .

پاراو

پاراو

(

p r v

) ا . پ . پيره‌زن و پيرزال و ا خ . نام بلوكى از بلوكات قزوين .

پارچه

پارچه

(

p rce

) ا . پ . هر چيز بافته شده خواه ابريشمين و يا از پنبه و كتان و پشم باشد .

و جامه و پوشاك و لباس . و نيز پارچه :

مصغر پاره يعنى پارهء كوچك و قطعه .

پارد

پارد

(

p rad

) ا . پ . كنه .

پاردان

پاردان

(

p rd n

) ا . پ . جوال . و تنگ . و ظرف شراب . و شراب .

پاردم

پاردم

(

p r - dom

) ا . پ . رانكى پالان كه چرمى است پهن و بر پس پالان چارپايان وصل نموده در پس ران اندازند . و نيز چرمى باشد كه بر پس زين بندند و در زير دم اسب اندازند .

پاردو

پاردو

(

p rdu

) ا . پ . يك نوع گياه معطرى كه بلسان نيز گويند .

پارزده

پارزده

(

p r - zade

) ا . پ . حسن لبه و و پارچهء كوچكى كه در زير چانهء كودكان مىبندند .

پارس

پارس

(

p rs

) ا خ . پ . فارس كه شيراز و توابع آن و اصفهان و كرمان و يزد باشد و گاه اطلاق بر تمام ايران شود يعنى بر هر جائى كه به زبان پارسى تكلم مىكنند پس بجز آذربايجان و زنجان ساير ممالك ايران را پارس مىتوان گفت . و پهلو پور سام را نيز پارس گويند . وا . جانورى شكارى كوچكتر از پلنگ كه يوز نيز مىگويند .

پارسا

پارسا

(

p rs

) ا و ص . پ . پاك و پاكيزه و پاك‌دامن . و پرهيزگار و خداترس و زاهد و متدين و ديندار و مقدس . و مرد عارى از رسوائى و بدنامى . و حلال‌زاده و زادهء با عقد و نكاح شرعى . و كار آزموده و حاذق و با وقوف . و جلد كار . و پارسى و منسوب به پارس .

پارسازن

پارسازن

(

p rs - zan

) ا . پ . زن پاك‌دامن و مقدس . و زن مرد مقدس .

پارسال

پارسال

(

p rs l

) م ف . پ . سال پيش از امسال .

پارسايان

پارسايان

(

p rs y n

) پ . ج . پارسا .

پارسائى

پارسائى

(

p rs i

) ا . پ . پاكدامنى و پرهيزگارى .

پارسجى

پارسجى

(

p rs - ji

) ا . پ . آنكه نگاهبانى از پلنگ و يوز شكارى مىكند .

پارسنگ

پارسنگ

(

p r - sang

) ا . پ . پاسنگ و آن چيزى باشد كه در يك كفهء ترازو نهند