فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٠١

پادشا

پاچوك

پاچوك

(

p cuk

) ا . پ . سرگين خشك شدهء گاو كه در سوزاندن به كار برند .

پاچه

پاچه

(

p - ce

) ا . پ . مصغر پاى يعنى پاى كوچك . و قسمت از زانو به پائين هر چهار دست و پاى گوسپند و گوساله و جز آن . و فضاى شلوار و تنبان آدمى مانند شلوار دو پاچه و تنبان يك پاچه . و ميان پاچه : دبر و يا قبل .

پاچه‌فروش

پاچه‌فروش

(

p - ce - farovc

) ا . پ .

كسى كه پاچه‌ها را مىپزد و مىفروشد .

پاچيدن

پاچيدن

(

p cidan

) ف ل . پ . پاشيدن .

و نرم و آهسته راه رفتن . و ف م . پاشيدن .

پاچيله

پاچيله

(

p - cile

) ا . پ . كفش و پاافزار و باچله .

پاخ

پاخ

(

p x

) ا . پ . زر و سيم كامل عيار و و يا بدعيار و تصفيه نشده . و آهك . و گچ و ساروج و ايلچى و رسول و سفير و نمك بحرامى . و ص . مزين و آراسته . و زيبا . و نيك و نيكو . و جميل و خوش‌صورت . و پست و زبون . و م ف . روز گذشته و ديروز .

پا خاك كردن

پا خاك كردن

(

p - x k - kardan

) ف م . پ . به تأنى حركت كردن . و بگرانى سير كردن .

پاخته

پاخته

(

p xte

) ا . پ . چهچههء بلند . و طناب بنايان .

پاخره

پاخره

(

p xare

) و (

p xere

) و (

p xre

) ا . پ . صفه و نشيمنى كه در پيش در خانه سازند .

پاخطه

پاخطه

(

p - xate

) ا . پ . ابزار و آلت حكاك و جواهرى .

پا خوردن

پا خوردن

(

p - xordan

) ف ل . پ .

فريب خوردن و گول خوردن . و مغبون شدن در معامله .

پاخوست

پاخوست (

p - xost

) و پاخواست

(

p - x st

) ص . پ . پايمال شده .

پاخيره

پاخيره

(

p - xire

) ا . پ . چينهء بن ديوار و ردهء سنگى بن ديوار كه بر روى آن ديوار بنا كنند و بتازى رهص گويند .

پاخيره‌زن

پاخيره‌زن

(

p xire - zan

) ا . پ . بنا و گل كار و ديوارگر .

پاد

پاد

(

p d

) ا . پ . پاس . و پاسبان و نگهبان .

و سامان و پات و تخت و اورنگ و سرير . و توانائى .

و تصرف و تملك . و ص . پاينده و داراى دوام و ثبات و استحكام . و بزرگ و عمده .

پادادن

پادادن

(

p - d dan

) ف م . پ . مستحكم كردن . و قوت و قدرت دادن . و روان كردن .

پادار

پادار

(

p - d r

) ص . پ . باقى و هميشه و برقرار و ثابت و دائم . و اسب جلد و تند و تيز وا . نام روز بيستم از ماه‌هاى جلالى .

و پادار بودن ف ل . : باقى بودن و برقرار بودن . و پادار كردن ف م . : ثابت و برقرار كردن .

پادارى

پادارى

(

p - d ri

) ا . پ . ثبات و دوام و مقاومت .

پاداش

پاداش

(

p d c

) ا . پ . رفيق و يار و دوست .

پاداش

پاداش (

p d c

) و پاداشت

(

p - dact

) و

پاداشن

پاداشن

(

p - d can

) ا . پ . جزا و مكافات نيكى . و يا مطلق جزا و مكافات خواه نيكى باشد و يا بدى . و عوض . و انتقام . و تلافى . و كينه .

پادام

پادام

(

p d m

) ا . پ . حلقهء موى و آن دامى است كه از موى دم اسب سازند و در جائى گذارند تا پرندگان در آن افتند . و پرنده‌اى را نيز گويند كه در پاى دام بندند تا پرندگان ديگر بهواى آن آمده و در دام افتند .

پادامان

پادامان (

p d m n

) و پادامن

(

p - d man

) ا . پ . آنجاى از دامن كه به زمين نزديك باشد .

پادانيا

پادانيا

(

p - d ni

) ا . پ . ريشه‌اى مانند ريشهء گزر .

پاداو

پاداو

(

p d v

) ا . پ . مر . پاراو .

پادبان

پادبان

(

p db n

) ا . پ . پابند .

پادر

پادر

(

p dar

) ا . پ . لرزش اندام .

پادراز

پادراز

(

p - dar z

) ص . پ . راضى .

و آسوده و با آسايش . و صاحب لاف .

پادرازى

پادرازى

(

p - dar zi

) ا . پ . غرور و تكبر . و لاف .

پادرركاب

پادرركاب

(

p - dar - rek b

) م ف . پ .

سوار . و سوارى سفر . و مهيا و مستعد مسافرت . و مستعد بضايع شدن چيزى عموما و شراب خصوصا . و دم نزع .

پادرگل

پادرگل

(

p - dar - gel

) ص . پ . گرفتار .

و حيران و آشفته و مضطرب و سرگردان .

پادرهوا

پادرهوا

(

p - dar - hav

) م ف . پ .

بدون استوارى و استحكام . و بدون انديشه و تفكر . و از روى هوا و هوس .

پادرى

پادرى

(

p dri

) ا . پ . بطريق و پيشواى ترسايان .

پادزهز

پادزهز

(

p d - zahr

) ا . پ . پازهر و ترياق . و باصطلاح طب هر داروئى را گويند كه اثر زهر را در بدن انسان و ساير حيوانات باطل كند .

پادست

پادست

(

p - dast

) ا . پ . نسيه - مقابل نقد - يعنى چيزى را بخرند و اداى قيمت آن را بوقتى ديگر گذارند .

پادش

پادش

(

p dac

) ا . پ . مر . پاداش .

پادشا

پادشا (

p d - c

) و پادشاه

(

p d - c h

) ا . پ . لفظ پادشاه مركب از كلمهء پاد بمعنى تخت و اورنگ و از كلمهء شاه بمعنى خداوند يعنى خداوند تخت و اورنگ و حافظ و حارس و نگاهبان آن . و نوعا هر سلطانى را كه داراى تاج و تخت و خطبه و سكه باشد به اين اسم مىنامند مانند پادشاه ايران و پادشاه روس و پادشاه روم و