فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٩٥
بينما
لغات اضداد است - و بانوا بينا و بينونة :
جدا شدند . و بان الشيئ بينا و بيونا و بينونة : از هم جدا شد آن چيز . و بانت المراة عن الرجل : جدا گرديد زن از مرد بطلاق . و بانت هى يعنى كدخدا شد آن زن - از اضداد است . و بانه بينا :
افزون آمد او را در فضل .
بين
بين
(
bayn
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ميان و در ميان . و بين الاقران : در ميان همتاها . و در اين بين : در اين ميان .
بين
بين
(
bin
) ص . پ . بيننده و نگرنده - و اين صفت هرگز به تنهائى استعمال نمىشود و هميشه به آخر اسم ملحق مىگردد مانند چشم حق‌بين و ديدهء حقيقت‌بين يعنى چشمى كه راستى و حقيقت چيزى را مشاهده مىكند و جهان‌بين و خرده‌بين و مصلحت بين و جز آنها . و دوربين ا . : آلتى است كه بواسطهء آن چيزهاى دور كه در فاصلهء زيادى واقع شده‌اند ديده مىشود .
بين
بين
(
bin
) ا . ع . كرانه . و حد فاصل ميان دو چيز . و ارتفاع زمينى كه باريك بود و از گل و سنگ درآميخته باشد . و مسافت مقدار مد بصر . ج : بيون . و ا خ . نام چند موضع و ده و نهر .
بين
بين
(
bayyen
) ص . ع . پيدا و آشكار .
ج : ابيناء (
abayn '
) و بينة (
binat
) . و مرد فصيح . ج : ابيناء (
abayn '
) و ابيان و بيناء (
boyan '
) .
بينا
بينا
(
bayn
) ا . ع . همان بين است كه باشباع فتحهء الف پيدا شده يق بينا نحن كذا و نيز مانند بينما از حروف ابتدائيه مىباشد .
مر . بينما .
بينا
بينا
(
bin
) ا . پ . بلغت زند و پازند شهر و ماه .
بينا
بينا
(
bin
) ا . پ . بصير . و ديده‌ور و آگاه و دوربين و تيزنظر . وا . يك قسم گياه درازى . و بينا بودن ف ل . : آگاه و بصير بودن . و بينا شدن : آگاه شدن .
و ديدن و نگريستن . و بينا كردن ف م . :
آگاه كردن .
بيناء
بيناء
(
boyn '
) ع . ج بين (
bayyen
) .
بيناب
بيناب
(
bin b
) ا . پ . چيزى كه در حين مكاشفه ديده مىشود و معاينه نيز گويند .
بينات
بينات
(
bayyen t
) ع . ج بينة (
bayyenat
) .
بينادل
بينادل
(
bin - del
) ص . پ . روشن ضمير و هوشيار و زيرك .
بيناره
بيناره
(
bin re
) ا . پ . صورت مهيب و مكروه . و ا خ . ديوى قوى الجثه .
بيناس
بيناس (
beyn s
) و بيناسگ
(
byen sg
) ا . پ . دريچهء خانه .
بينام
بينام
(
bi - n m
) ص . پ . بىاسم و بىرسم . و بىنشان . و شخص نكرهء غير معروف .
بينام
بينام
(
bin m
) ا . پ . انگشت بنصر .
بيناموس
بيناموس
(
bi - n mus
) ص . پ .
بىعفت و بىعصمت . و بىمذهب . و غير متمدن . و دهاتى و روستائى . و بىتربيت .
بينايان
بينايان
(
bin y n
) پ . ج . بينا .
بينائى
بينائى
(
bin i
) ا . پ . بصيرت و بينندگى .
و چشم . و تيزى نظر . و روشنائى چشم .
بينائى
بينائى
(
bin i
) ا . پ . بلغت زند ماه قمرى .
بينب
بينب
(
binab
) ا . ع . يك نوع گياهى كه هميشه سبز است .
بين‌بين
بين‌بين
(
bayna - bayna
) ا . ع . ميان جيد وردى - و هما اسمان جعلا اسما واحدا و بنيا على الفتح . و همزهء مخففه را نيز بين بين گويند .
بين‌بين
بين‌بين (
bayn - bayn
) و بينا بين
(
bayn - bayn
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ميانهء خوب و بد يعنى نه خوب و نه بد .
بينة
بينة
(
binat
) ع . ج بين (
bayyen
) .
بينة
بينة
(
bayyenat
) ا . ع . حجت واضح و آشگار . ج : بينات (
bayyen t
) .
بينجيدن
بينجيدن
(
bianjidan
) ف م . پ . بيختن .
و ف ل . اسير شدن و گرفتار شدن . و درمانده و بيچاره شدن . و بىصبر و بىتحمل شدن .
بيند
بيند
(
binad
) ا . پ . اميد . و اميدوار .
و شمار و عدد .
بيند
بيند
(
biand
) پ . كلمهء فعل يعنى بوند و هستند .
بيندو
بيندو
(
bindov
) ا . پ . مقلد اشخاص بد نژاد و بدسرشت .
بىنديد
بىنديد
(
bi - nadid
) ص . پ . بىنظير و بىهمتا .
بينش
بينش
(
binec
) پ . م ح . فعل ديدن . و ا . ديده . و نگاه و نظر . و بصيرت .
بىنشان
بىنشان
(
bi - nec n
) ص . پ . بىعلامت .
بىنصيب
بىنصيب
(
bi - nasib
) ص . پ . بىبهره .
و بىنوا و فقير .
بينط
بينط
(
beyant
) ا . ع . بافنده . و نشكرده .
بىنظير
بىنظير
(
bi - nazir
) ص . پ . بىمانند و بىهمتا .
بىنظيرى
بىنظيرى
(
bi - naziri
) ا . پ . بىمانندى و بىهمتائى .
بىنعل
بىنعل
(
bi - na'l
) ص . پ . بىبرگ و بىسامان و بىنوا و فقير .
بىنفس
بىنفس
(
bi - nafas
) ص . پ . دم بسته و بىدم .
بينك‌چشم
بينك‌چشم
(
binake - cacm
) ا . پ .
مردمك چشم . و حدقه .
بينما
بينما
(
baynam
) ع . مانند بينا از حروف ابتداء است - و در نزد اصمعى ما بعد بينا مجرور باشد هرگاه بين بجاى آن راست آيد