فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٨٧
بيض
است هميشه سبز كه خزان نمىكند و برگ نمىريزد و مردم گيلان هميشه جوان گويند و بتازى حى العالم .
بىشبهه
بىشبهه
(
bi - cobhe
) ص . پ . بىشك و بىاشتباه .
بيشة
بيشة (
bicat
) و بئشة
(
be'cat
) ا خ . ع .
وادى شيرناك در راه يمامه .
بيشتر
بيشتر
(
beyctar
) ص . م ف . پ . زيادتر و افزون‌تر . و حصهء بزرگتر و زيادتر از دو حصهء غير متساوى چيزى .
بيشترك
بيشترك
(
beyctarak
) م ف . پ . مصغر بيشتر يعنى اندكى بيشتر .
بيشترى
بيشترى
(
beyctari
) ص . پ . منسوب به بيشتر .
بيشترين
بيشترين
(
beyctarin
) م ف . پ .
زيادترين و فزون‌ترين .
بىشرف
بىشرف
(
bi - caraf
) ص . پ . بىحرمت و بىآبرو .
بىشرم
بىشرم
(
bi - carm
) ص . پ . بىحيا و بىآزرم .
بىشرمى
بىشرمى
(
bi - carmi
) ا . پ . بىحيائى و بىآزرمى .
بىشعور
بىشعور
(
bi - cour
) ص . پ . نادان و بىعقل و بىادراك .
بيش‌فروش
بيش‌فروش
(
beye - forovc
) ص . پ .
گران‌فروش .
بىشفقت
بىشفقت
(
bi - cafqat
) ص . پ . نامهربان .
بىشك
بىشك (
bi - cak
) و بىشك و ريب (
bi - cakko - rayb
) و بىشك و شبهه
(
bi - cakko - cobhe
) م ف . پ . بدون اشتباه . و بدون وهم و گمان . و بدون ترديد و يقينا و بطور يقين .
بيشكار
بيشكار
(
beyc - k r
) ا . پ . كار بىمزد و اجر و پاداش .
بىشكيب
بىشكيب
(
bi - cakib
) ص . پ .
بىتحمل و بىصبر .
بىشمار
بىشمار
(
bi - com r
) ص . پ . بىحساب و بسيار زياد .
بيشكين
بيشكين
(
beyckin
) ا خ . پ . نام افتخارى نظامى و فاريابى .
بيش‌موش
بيش‌موش
(
bic - movc
) ا . پ . يك قسم جانورى كه در زير بوتهء بيش زندگى مىكند و بتازى فارة البيش نامند . مر . بيش .
بيش‌وكم
بيش‌وكم
(
beyco - kam
) م ف . پ .
هر چه هست خواه زياد و خواه كم .
بىشوى
بىشوى
(
bi - cuy
) ص . پ . بىشوهر و زنى كه شوهر نداشته باشد .
بىشوئى
بىشوئى
(
bi - cui
) ا . پ . بىشوهرى .
بيشه
بيشه
(
beyce
) و (
bice
) ا . پ . جنگل .
و كشور جنگلى غير مزروع . و نيستان . و هر جائى كه شبيه به آن باشد . و سازى كه از نى شبانان نوازند . و يا سازى شبيه بچنگ . و يا رباب .
بيشى
بيشى
(
beyci
) ا . پ . افزونى و فراوانى .
و ترقى . و زيادتى .
بيشيم !
بيشيم !
(
beyecim
) پ . كلمهء فعل يعنى التماس كنيم .
بيص
بيص (
baysa
) و (
bisa
) و (
bayse
) و بيص (
bisen
) و بيصا
(
baysan
) ا . ع . تنگى .
و شدت و سختى يق وقع فى حيص بيص و فى حيص بيص يعنى افتاد در فتنه و آشوبى كه از آن رهائى ندارد .
و جعلتم الارض عليه حيص بيص و حيصا بيصا : تنگ ساختيم به روى زمين را و سخت گرفتيم به نحوى كه مجال تردد در آن و تصرف در وى را ندارد .
بىصبر
بىصبر
(
bi - sabr
) ص . پ . ناشكيبا و بىتحمل .
بىصبر
بىصبر
(
bi - sabri
) ا . پ . عدم شكيبائى و عدم تحمل .
بىصدا
بىصدا
(
bi - sad
) ص . پ . بىآواز و ساكت . و بىصدا بودن ف ل . :
ساكت بودن . و بىصدا شدن : ساكت شدن .
بىصرفه
بىصرفه
(
bi - sarfe
) ص . پ . بىفايده و بيهوده . و ياوه و بىمعنى .
بىصرفه‌گو
بىصرفه‌گو
(
bi - sarfe - gov
) و (
bi - sarfe - gu
) ص . پ . ياوه‌گو .
بىصلاح
بىصلاح
(
bi - sal h
) م ف . پ .
بىصواب ديد و بىمصلحت . و سركش .
بىصيقل
بىصيقل
(
bi - sayqal
) ص . پ . كدر .
و صيقل‌نشده .
بيض
بيض
(
bayz
) ا . ع . آماس دست اسب .
و ج بيضة (
bayzat
) .
بيض
بيض
(
bayz
) م . ع . باضت يد الفرس بيضا ( از باب ضرب ) : آماس كرد دست آن اسب . و باضت الدجاجة : خايه نهاد ماكيان . و باض الحر : سخت شد گرما . و باضت البهمى : نصال افگند گياه بهمى و آن پيكان مانندى است كه بر برگ وى ظاهر مىشود و مىافتد . و باض فلانا :
غالب آمد فلان را در سپيدى . و باض العود :
رفت ترى آن چوب و خشك گرديد . و باض بالمكان : اقامت نمود در آن . و باض السحاب : باريد ابر .
بيض
بيض
(
biz
) ع . ج بيوض و بيضة (
bayzat
) و ابيض و بيضاء . و ايام البيض : روزهاى شبهاى روشن يعنى سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم هر ماه قمرى .
بيض
بيض
(
biz
) و (
bayz
) ا خ . ع . ابن البيض : نام مردى از قوم عاد و آن بازرگانى بود كه ناقهء خود را بر عقبهء كوهى پى كرده راه بر مردمان بست .
بيض
بيض
(
boyoz
) ع . ج بائض و بيوضى (
bayuz
) .