فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٨٢
بيراز
و آشفته و سرگردان .
بيدستور
بيدستور
(
bi - dastur
) ص . پ . و م ف .
بىرخصت و بىاجازه . و بدخلق و گستاخ .
و بىقاعده و بدون پيش‌رو .
بيدعوى
بيدعوى
(
bi - da'v
) ص . پ . عارى از ادعا و درخواست .
بيدق
بيدق
(
baydaq
) ا . پ . - مأخوذ از پيادهء فارسى - شخص مجرد . و پيادهء شطرنج .
بيدق
بيدق
(
baydaq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيادهء شطرنج . و بيدق سيم :
ستاره و كوكب .
بيدكش
بيدكش
(
bid - kac
) ا . پ . يك قسم سلاحى .
بيدگياه
بيدگياه
(
bid - gi h
) ا . پ . مرغ كه بتازى ثيل گويند .
بيدل
بيدل
(
bi - del
) ص . پ . آزرده و دلتنگ .
و ضعيف القلب . و دل‌گرفته . و مريض از عشق . و نادان . و غمگين . و گول و كودن .
بيدلا
بيدلا
(
beydel
) و (
bidel
) ا . پ .
كلام بىمعنى و سخن ياوه و بيهوده .
بيدلانه
بيدلانه
(
bi - del ne
) م ف . پ . در حالت بيجانى و بطور آزردگى و دلگيرى .
بيدلى
بيدلى
(
bi - deli
) ا . پ . ضعف قلب . و بىجراتى و جبن .
بيدماغ
بيدماغ
(
bi - dam q
) ص . پ . بىحالت و بىكيف . و باندك چيزى خشمناك و متغير شده . و ناشكيبا و بىصبر و بىحوصله .
بيدماغى
بيدماغى
(
bi - dam qi
) ا . پ . بىصبرى و ناشكيبائى و بىحالتى .
بيدمال
بيدمال
(
bidm l
) م ف . پ . زدودگى رنگ آئينه و شمشير و كارد و جز آن با چوب بيد و مانند آن .
بيدمشك
بيدمشك (
bid - mock
) و بيدموش
(
bid - movc
) ا . پ . قسمى از بيد . مر . بيد .
بىدم
بىدم (
bi - dom
) و بىدمب
(
bi - domb
) ص . پ . شرور و موذى و با شرارت - و بيشتر در حيوانات استعمال كنند .
بىدم
بىدم
(
bi - dam
) ص . پ . بىنفس .
بىدمى
بىدمى
(
bi - domi
) ا . پ . عدم دم و دنب .
بىدندان
بىدندان
(
bi - dand n
) ص . پ . آنكه دندان ندارد و آنكه دندانش افتاده باشد . و بىدندان شدن ف ل . : افتادن دندانها .
بىدوا
بىدوا
(
bi - dav
) ص . پ . بدون دوا . و بىدرمان و لاعلاج .
بيدواز
بيدواز
(
beyd - v z
) ا خ . پ . نام كوهى در ولايت ماوراء النهر .
بيدودة
بيدودة
(
baydudat
) م . ع . باد بوادا و بيدودة . مر . بواد .
بيدوس
بيدوس
(
bi - dovs
) ص . پ . معصوم و بىگناه .
بيدول
بيدول
(
bi - dul
) ص . پ . بىشكل . و بد تربيت شده و بىادب .
بيدولت
بيدولت
(
bi - davlat
) ص . پ . بدبخت و بىنصيب . و بىهنر . و داراى نكبت .
بيدون
بيدون
(
bi - dun
) پ . كلمهء نفى يعنى بدون .
بيدوند
بيدوند
(
bid - vand
) ا . پ . يك نوع سنگى دوائى كه شادانه نيز گويند .
بيدهشت
بيدهشت
(
bi - dahcat
) ص . پ .
بىترس و بىوحشت . و بىبيم و بىهول .
بىدهن
بىدهن
(
bi - dahan
) ص . پ . عاجز و ناتوان در تكلم و سخن‌ران حقير .
بيدى
بيدى
(
bidey
) ا . پ . درخت بيد و تك بيد .
بيديانت
بيديانت
(
bi - di nat
) ص . پ . بىراستى و بىدرستى . و بىدين .
بيديده
بيديده
(
bi - dide
) ص . پ . نابينا . و گستاخ . و ناسپاس .
بيدين
بيدين
(
bi - din
) ص . پ . بىكيش و بىمذهب . و ملحد .
بيذار
بيذار (
bayz r
) و بيذارة
(
bayz rat
) ص . ع . رجل بيذار : مرد بسيارگوى و افشانندهء راز . و كذلك رجل بيذارة .
بيذاره
بيذاره
(
biz re
) ا . پ . فريب و گول .
و مكر و حيله .
بيذخ
بيذخ
(
bayzax
) ا . ع . زن تناور . و ا خ . نخله‌اى مشهور .
بيذرانى
بيذرانى
(
bayzar niy
) ص . ع . مرد بسيار گوى و افشاكنندهء راز .
بيذق
بيذق
(
bayzaq
) ا . پ . فرمانده . و غوش . و باز شكارى .
بيذق
بيذق
(
bayzaq
) ا . ع . راهنماى در سفر . و پياده . ج : بياذق . و پيادهء شطرنج .
بيذمان
بيذمان
(
bayzom n
) ا . ع . گياهى .
بىذوق
بىذوق
(
bi - zovq
) ص . پ . بىمزه .
و بىسليقه و آنكه ما بين خوبى و بدى فرق نگذارد .
بىذوقى
بىذوقى
(
bi - zovq
) ا . پ . بىمزگى و بىسليقگى .
بير
بير
(
bir
) ا . پ . جامهء خواب مانند نهالى و توشك . و آنچه گستردنى باشد جهت خوابيدن .
و جامهء خوشنما . و رعد . و برق و صاعقه .
و طوفان . و حفظ و برو ياد .
بير
بير
(
bir
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - برادر .
و دلير و شجاع و پهلوان . و ميوهء درخت عناب .
بير
بير
(
bir
) ص . پ . توصيفى عددى - مأخوذ از تركى - يك .
بئر
بئر
(
be'r
) ا . ع . چاه - مؤنث است - ج :
آبار و ابآر (
ab ' r
) و ابؤر (
ab'or
) و آبر (
bor
) و بئار (
be r
) .
بيراد
بيراد
(
bir d
) ص . پ . پير و سالديده .
و ضعيف و ناتوان .
بيراز
بيراز
(
beyr z
) ا . پ . شاخ حيوانات و سرون و قرن .