فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٨١
بيدست‌وپا
مانع از خواب شدن . و بيدار شدن ف ل . :
از خواب برخاستن . و هوشانيدن . و آگاه شدن . و متنبه شدن . و هوشيار شدن . و بيدار كردن ف م . از خواب برخيزانيدن .
و هوشيار كردن .
بيداربخت
بيداربخت
(
bid r - baxt
) ص . پ .
خوش طالع و بختيار .
بيدار دل
بيدار دل
(
bid r - del
) ص . پ .
هشيار . و آگاه و خبردار . و چالاك .
بيداردلى
بيداردلى
(
bid r - deli
) ا . پ . هشيارى .
و آگاهى . و چالاكى .
بيدار مغز
بيدار مغز
(
bid r - maqz
) ص . پ .
عاقل . و هشيار . و خبردار و با بصيرت .
بيداره
بيداره
(
bid re
) ص . پ . ترسو و جبان . و آشفته شدهء از عشق . و بيذاره .
بيدارهوش
بيدارهوش
(
bid r - hovc
) ص . پ .
كسى كه هميشه متنبه باشد و داراى غفلت نبود .
بيدارى
بيدارى
(
bid ri
) ا . پ . سهر و بىخوابى .
و هشيارى . و آگاهى . و چشم بيدارى :
چشم بيدار .
بيداشت
بيداشت
(
bi - d ct
) ص . پ . غافل .
و كاهل . و بىخبر .
بيداشتى
بيداشتى
(
bi - d cti
) ا . پ . غفلت . و عدم توجه در كار ستور .
بيداغ
بيداغ
(
bi - d q
) ص . پ . بىنشان . و بىعيب . و بىلكه .
بيدام
بيدام
(
bi - d m
) ص . پ . بىداد و بىعدالت .
بيدام
بيدام
(
bi - d m
) ا . پ . ظلم و تعدى .
بيدانات
بيدانات
(
bayd n t
) ع . ج بيدانة (
bayd nat
) .
بيدانة
بيدانة
(
bayd nat
) ا . ع . ماده خر وحشى .
و يا كرهء ماده خر وحشى . ج : بيدانات .
بيدانجير
بيدانجير
(
bid - anjir
) ا . پ . كرچك و طمرا كه عبارت از گياهى است بومى آسيا و از آنجا بفرنگستان برده‌اند . و در آسيا و مملكت ايران روغن دانه‌هاى اين گياه را كه كرچك و كنتون نيز مىنامند جهت روشن كردن منازل استعمال مىكنند . و يكى از مسهلات كثير الاستعمال است كه در اطفال ده ساله پنج تا شش مثقال آن را مىآشامانند و در جوانان ده تا دوازده مثقال . و بيدانجير خطائى : دند .
بيدانش
بيدانش
(
bi - d nec
) ص . پ . نادان و جاهل .
بيدانشى
بيدانشى
(
bi - d neci
) ا . پ . نادانى .
و كردار نادان . و هر چيز نالايق به عمل كسى .
بيدانه
بيدانه
(
bi - d ne
) ص . پ . بىخسته و بىتخم . و كم‌تخم و كم‌خسته .
بيدباف
بيدباف
(
bid - b f
) ا . پ . سبدساز .
بيدبافى
بيدبافى
(
bid - b fi
) ا . پ . سبدسازى .
بيدبرگ
بيدبرگ
(
bid - barg
) ا . پ . نوعى از پيكان تير شبيه ببرگ بيد .
بيدبن
بيدبن
(
bid - bon
) ا . پ . درخت بيد .
بيدپاى
بيدپاى
(
bid - p y
) ا خ . پ . يكى از حكماى هند از ندماى دابشليم .
بيدح
بيدح
(
baydah
) ص . پ . امراة بيدح : زن تناور و فربه .
بيدخ
بيدخ
(
baydax
) ا خ . ع . نام زنى .
بيدخ
بيدخ
(
baydax
) و (
beydax
) ا . پ .
اسب جلد و تند و تيز خيز .
بيدخة
بيدخة
(
baydaxat
) ص . ع . امراة بيدخة : زن فربه با گوشت .
بيدخت
بيدخت
(
beydoxt
) ا . پ . ستارهء زهره .
بىدخل
بىدخل
(
bi - daxl
) ص . پ . بىدرآمد .
بىدخلى
بىدخلى
(
bi - daxli
) ا . پ . عدم درآمد .
بيدر
بيدر
(
beyder
) ا خ . پ . نام شهرى در ملك دكن هندوستان .
بيدر
بيدر
(
baydar
) ا . ع . خرمن . و خرمنگاه .
بيدرة
بيدرة
(
baydarat
) م . ع . بيدر الطعام بيدرة : خرمن خرمن كرد گندم را .
بىدرد
بىدرد
(
bi - dard
) ص . پ . بىرنج .
و بىحس . و بىرحم و نامهربان .
بىدردى
بىدردى
(
bi - dardi
) ا . پ . بىرنجى .
و خلاصى از درد و رنج . و بىحسى و بىرحمى و سنگدلى .
بىدرفش
بىدرفش
(
bi - darafc
) ا خ . پ . نام پهلوان جادوگرى از تورانيان كه برادر گرگزار بود .
بىدرمان
بىدرمان
(
bi - darm n
) ص . پ .
نااميد . و بىچاره و لاعلاج .
بىدرنگ
بىدرنگ
(
bi - derang
) م ف . پ .
بدون درنگ و بدون توقف . و ناگهان .
و فورا و فى الفور . و بشتاب و بسرعت .
و بچالاكى و چست . و چالاك . و زود . و بيدرنگ و گمان : بلا شك و شبهه .
بيدره
بيدره
(
bidare
) ا . پ . پاچال آهنگرى .
بيدرى
بيدرى
(
baydar
) ص . ع . لسان بيدرى : زبان هموار .
بيدريغ
بيدريغ
(
bi - dereyq
) ص . و م ف . پ .
بىانكار و بدون اعتراض . و آشكارا . و به زودى و فورا قبول كرده . و بدون بخل . و بدون كينه‌خواهى . و بطور جوانمردى و سخاوت . و بىپشيمانى و بىنگرانى . و بىدريغ شدن ف م . : پذيرفتن بدون اعتراض .
و بيدريغ كردن : قبول كردن . و عطا كردن بدون افسوس و امتناع .
بيدستان
بيدستان
(
bidest n
) ا . پ . جاى انبوه از درخت بيد .
بيدستر
بيدستر
(
bidastar
) ا . پ . يكى از حيوانات پستاندار قاضمه كه دو پايش مانند پنجهء مرغ آبى راحى و دمبش صدفى و پهن و افقى . و جند كه دوائى است ضد تشنج از آن استخراج مىشود و آن را قندزوهرژفدك و هزد نيز گويند .
بيدست‌وپا
بيدست‌وپا
(
bi - dasto - p
) ص .
و م ف . پ . بدون قوت و قدرت . و سراسيمه