فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٧٦

بىتاب

بىبندوبست

بىبندوبست

(

bi - bando - bast

) ص .

پ . بىقرار و ناپايدار و بىثبات .

بىبنياد

بىبنياد

(

bi - bony d

) ص . پ . بىسبب و بىباعث . و بىاساس .

بىبنيادى

بىبنيادى

(

bi - bony di

) ا . پ . بىباعثى .

و نداشتن اساس و بنياد .

بىبها

بىبها

(

bi - bah

) ص . پ . بىقيمت .

و بىقدر . و گرانمايه .

بىبهار

بىبهار

(

bi - bah r

) م ف . پ . بىموقع و بىوقت .

بىبهره

بىبهره

(

bi - bahre

) ص . پ . بىنصيب و بىحظ . و بىقسمت . و بىمكنت . و محتاج و درويش . و بدبخت .

بىبى

بىبى

(

bibi

) ا . پ . خاتون و خانم و زن نجيب . و كدبانو و خاتون خانه .

بىبيم

بىبيم

(

bi - bim

) ص . پ . بىترس و بىپروا و دلير و آنكه از چيزى نمىترسد .

بىپايان

بىپايان

(

bi - p y n

) ص . پ . بىانتها و بىكران و لا يتناهى و بىآخر .

بىپدر

بىپدر

(

bi - pedar

) ص . پ . يتيم و كودكى كه پدرش مرده باشد . و فرزند پدر ناكس .

بىپرگار

بىپرگار

(

bi - parg r

) ص . پ . بىترتيب و بىنظام . و بدنژاد . و بدرهنما .

و بىتربيت .

بىپروبال

بىپروبال

(

bi - paro - b l

) ص . پ .

بىروز و بىنوا و بىچاره . و عاجز .

بىپردگى

بىپردگى

(

bi - pardegi

) ا . پ . رسوائى و بىآبروئى .

بىپرده

بىپرده

(

bi - parde

) ص . پ . بىحجاب .

و مكشوف و آشكارا . و بىپرده گفتن ف م . : آشكارا گفتن .

بىپروا

بىپروا

(

bi - parv

) ص . پ . بىترس .

و بىباك . و بىانديشه . و متهور و دلير .

و بىپروا بودن ف ل . : بىباك بودن .

و ترس و بيم نداشتن . و دلير و متهور بودن .

و بىپروا شدن : بىترس و بيم گشتن .

و بىاحتياط شدن . و دلير گشتن .

بىپروائى

بىپروائى

(

bi - parv i

) ا . پ . تغافل .

و بىاحتياطى . و بىخبرى . و عدم دقت و عدم ضبط و ربط . و غفلت .

بىپرهيز

بىپرهيز

(

bi - parheyz

) ص . پ .

شهوت‌پرست . و بىقيد . و غافل . و بىاعتناى به نصيحت طبيب .

بىپرهيزى

بىپرهيزى

(

bi - parheyzi

) ا . پ .

شهوت‌پرستى . و غفلت . و بىپروائى در تندرستى خويش .

بىپژمان

بىپژمان

(

bi - pajm n

) ص . پ .

مصاحب . و مونس و همدم و مألوف .

بىپژمانى

بىپژمانى

(

bi - pajm ni

) ا . پ .

مصاحبت و مؤانست و الفت . و نجات از ملالت . و اندوه . و بيم و ترس .

بىپژماى

بىپژماى

(

bi - pajm y

) ص . پ .

شادمان و خوشحال و بشاش . و زنده‌دل .

بىپير

بىپير

(

bi - pir

) ص . پ . بدون هادى روحانى . و شرير و بدذات .

بىپيرايگى

بىپيرايگى

(

bi - peyr yegi

) ا . پ .

بدون زينت و آرايش .

بىپيرايه

بىپيرايه

(

bi - peyr ye

) ص . پ . زن بىساخته و بىزيور .

بئة

بئة

(

beat

) ا . ع . طاعون .

بيت

بيت

(

bayt

) ا . ع . خانه . ج : ابيات و بيوت (

boyut

) و بيوت (

beyut

) و ج ج : ابابيت و بيوتات و ابياوات . و شرف . و شريف .

و زناشوئى . و قصر و كوشك . و عيال و خانگيان مرد . و ا خ . خانهء كعبه زادها اللّه شرفا . و قبر . و فرش خانه . و دو مصراع از شعر . و فلان جارى بيت بيت يعنى فلان همسايهء من است - بنيا على الفتح لانهما اسمان جعلا اسما واحدا . و بيت الخلاء :

فرناك . و بيت السر : رازخانه . و بيت الشرف باصطلاح نجوم برجى را گويند كه در آن يكى از هفت ستارهء سياه را سعادت و شرف حاصل شود چنان كه شرف خورشيد در برج حمل و شرف ماه در ثور و شرف مشترى در سرطان و زهره در حوت و عطارد در سنبله و مريخ در جدى و زحل در ميزان باشد . و بيت الفراغ : فرناك و آبشتگاه و ادبحانه .

و بيت الاقصى ا خ . بيت المقدس . و بيت الله و بيت الحرام و بيت العتيق :

خانهء خداى كه خانهء كعبه باشد . و بيت السقر :

دوزخ . و بيت المال : جائى كه در آن مالى را گذارند كه همهء مسلمانان را در آن حقى باشد و در عهد خلفا عبارت بود از خزانهء دولت اسلام . و بيت المعمور : مسجدى است در آسمان چهارم محاذى و مقابل خانهء كعبه ؛ گويند اگر از آنجا چيزى افتد بر بام كعبه آيد . و بيت المقدس : مسجدى است در شام كه داود پيغمبر بناى آن را گذاشته و سليمان باتمام رسانيد و به فارسى دژهخت و شلم نيز گويند .

بيت

بيت

(

bayt

) م . ع . بات بيتا و بياتا و مبيتا و بيتوتة . مر . بيتوتة .

بيت

بيت

(

bayt

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خانه . و شعر .

بيت

بيت

(

bit

) ا . ع . قوت شبانه يق ما له بيت ليلة : نيست مر او را قوت شبانه .

بىتا

بىتا

(

bi - t

) ص . پ . زيبا و نيك . و عارى از تاوچين .

بيتا

بيتا

(

beyt

) ا . پ . بلغت زند و پازند خانه و بيت .

بىتاب

بىتاب

(

bi - t b

) ص . پ . ناتوان و ضعيف .

و زبون . و ناشكيبا و بىآرام . و بىتاب شدن ف ل . : ضعيف و ناتوان و بىآرام شدن .

و بىتاب و توان كردن ف م . : ناتوان