فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥

اب

آيام

آيام

(

y m

) ا . پ . بيخ و ريشه . و آوام و دين و وام .

آيان

آيان

(

y n

) ص . پ . آيندگان .

آيانى

آيانى

(

y ni

) ا . پ . شايستگى و خوبى .

آياى

آياى

(

y y

) ع . ج آية .

آىآى !

آىآى !

(

y - y

) پ . كلمهء فعل يعنى آمد آمد .

آئب

آئب

(

eb

) بازگردنده . ج : اوب و اوّاب و ايّاب .

آئبة

آئبة

(

ebat

) ع . ا . آبى كه در نيمروز خورند .

آية

آية

(

yat

) ع . ا . شخص . و كالبد و جز آن . ج : آيات و آئى و آى و آياى .

و همچنين بمعنى عبرت و پند آمده است . قوله تعالى : لَقَدْ كانَ فِي يُوسُفَ وَ إِخْوَتِهِ آياتٌ لِلسَّائِلِينَ . و معجزه . و دليل . و قصه و رساله . و علامت . و نشان قوله تعالى قالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً .

آيت

آيت

(

yat

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نشان و علامت . و خواجهء كامل و بزرگ .

آيده

آيده

(

yde

) ا . پ . ترى و نمناكى .

آير

آير

(

yer

) ا . پ . بيمارى كه در پوست آدمى پديد آيد و بتازى نبات الليل گويند .

آئر

آئر

(

yer

) ص . ع . گاينده .

آئر

آئر

(

or

) ع . ج . اير .

آيژ

آيژ (

yej

) و آيژك

(

yejak

) ا . پ .

شرارهء آتش .

آيس

آيس

(

yas

) ص . ع . مأيوس‌تر و نااميدتر .

آيش

آيش

(

yec

) م ح . پ . آئيدن . وا . آمدن به هنگام و وقت معين . و هر بخشى از زمين مزروع چنان كه زمينى را جهت زراعت چند بخش كنند و هر ساله يك بخش از آن چند بخش را زراعت كنند و آن را آيش گويند .

آيشتنه

آيشتنه

(

yectane

) و

آيشته

آيشته

(

yecte

) ص : پ . چاپلوس و ا . جاسوس .

آيشم

آيشم

(

yecm

) ا . پ . بلغت زند ماهتاب .

آيشنه

آيشنه

(

yecne

) و

آيشه

آيشه

(

yece

) ص .

پ . چاپلوس و ا . جاسوس .

آيفت

آيفت

(

yeft

) و (

yoft

) ا . پ . استدعا و حاجت و درخواست خواه از خالق و خواه از مخلوق . و ضرورت و احتياج .

آئك

آئك

(

ek

) ص . ع . مثمر و باردار . يق ايك آئك .

آئل

آئل

(

el

) ا . ع . شير ستبر . و هر چيز ستبرى از روغن و عسل و جز آن . ج : ايل (

oyyal

) .

آيلانت

آيلانت

(

yl nt

) ا . پ . به زبان مردم جزائر .

ملوك درخت بزرگ قشنگى كه كرم ابريشم از برگ آن تغذيه مىكند . مر . ابريشم .

آين

آين

(

yan

) ا . پ . آهن .

آين

آين

(

yen

) ا . پ . آئين و رسم و قاعده و قانون .

آئن

آئن

(

en

) ص . ع . رجل آئن : مرد با رفاهيت و تن‌آسان .

آئنات

آئنات

(

en t

) ع . ج آئن .

آئنة

آئنة

(

enat

) ع . ج . اوان . و فلان يصنعه آئنة يعنى فلان اين كار را گاه مىكند و گاه نمىكند .

آيندگان

آيندگان

(

yandeg n

) پ . ج آينده .

آينده

آينده

(

yande

) ص . پ . كسى و يا چيزى كه مىآيد . و پيروى مىكند و از پس وى مىآيد .

و پس از اين مىآيد . و ا . مهمان . و زمان آينده و مستقبل .

آينه

آينه

(

yne

) ا . پ . مر . آئينه .

آيه

آيه

(

ye

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك سخن تمام از قرآن و چمراس .

آيهات !

آيهات !

(

yah t

) ع . كلمهء فعل يعنى دور باش .

آيهان !

آيهان !

(

yh n

) ع . كلمهء فعل يعنى دور باش .

آئى

آئى

(

i

) ع . ج آية .

آييان

آييان

(

yay n

) م ف . پ . شايد اين‌طور نباشد . و شايد نه .

آييان

آييان

(

yay n

) ا . پ . هر چيز خوردنى .

آئيدن

آئيدن

(

idan

) ف ل . پ . آمدن .

آيير

آيير

(

yir

) ا . پ . مر آير .

آييژ

آييژ

(

yij

) و

آييژك

آييژك

(

yijak

) ا . پ .

مر . آيژ و آيژك .

آييشه

آييشه

(

yice

) ا . پ . آيشه . و خبر . و ص . :

خبرگيرنده . و اطلاع‌دهنده .

آيين

آيين

(

yin

) ا . پ . رسم و آداب و عادت .

و نظم و ترتيب و قانون و دستور و قاعده .

و شريعت و طريقه و طرز و منوال و روش .

و آرايش و زينت . و ص . : مثل و مانند . و زينت داده شده . و ا خ : نام كوهى كه از آن موميا مىآورند . و آئين جمشيد : نام لحن دوم از سى لحن باربد و نوائى از موسيقى . و آئين بستن ف م . : آماده كردن و زينت دادن .

آئينه

آئينه

(

ine

) ا . پ . صفحهء بلورى كه پشت آن را جيوه اندود كرده‌اند و صورت اشيا در آن منعكس مىگردد . و هر صفحهء صيقلى كه صورت در آن منعكس گردد . و آئينه‌افروز :

صيقل‌گر . و آئينه‌دار . خادمى كه آئينه پيش‌رو گذارد . و ص : ظاهركنندهء حسن و عيب .

و آئينه‌زداى ا . : صيقل‌گر . و آئينهء آسمان ا خ . : آفتاب . و آئينهء چرخ : آسمان و آئينهء خاورى : آفتاب و آئينهء گردان خورشيد . و ائينهء شش جهت : دل حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله .

اب

اب

(

ab

) ا . پ . بلغت زند پدر .

اب

اب

(

ab

) ا . ع . پدر . ج آباء و ابون و ابوة (

abovvat

) . و لا اب لك و لا ابا لك و لا ابك و لا اباك و لا اب لك هر يك از اينها كلمهء دعاست و در حق كسى گفته مىشود خواه با پدر خواه بىپدر گاه در مدح يعنى كافى نيست ترا غير نفس تو . و بيشتر