فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦١
بوم
و باد مىكند و بعد كوچك مىنمايد و رنگ پوست خود را تغيير مىدهد يعنى بالاصاله داراى رنگى است كه مخصوص به اوست و جلدش داراى نسجى است بىنهايت شفاف ولى از اثر بعضى اسباب رنگ خود را تغيير مىدهد چنان كه هرگاه بر روى درخت سبزى باشد بواسطهء انعكاس نور متلون بلون سبز مىگردد . و اين تغيير تلون كه مخصوصا بشدت موحش است حاصل مىشود از اثر حس جلد اين حيوان و برنگ سرخ و زرد و سياه و سبز و سفيد ديده مىشود . و اين حيوان را هربه و اژنيان نيز مىگويند . و يك قسم مرغ بزرگى از طايفهء ماكيان كه بومى هندوستان بوده و از آنجا بساير جاها برده و آن را پيروج نيز مىگويند . و ديبائى رومى كه هر لحظه برنگى درآيد . و ص . كسى كه هر ساعت خود را برنگى وا نمايد . و نيز بوقلمون كنايه از دنيا و عالم .
بوقلمونى
بوقلمونى
(
buqalamuni
) ص . پ .
مختلف اللون و رنگارنگ .
بوقيصا
بوقيصا
(
buqis
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - درخت سفيدار .
بوك
بوك
(
bavk
) م . ع . باك الحمار الاتان بوكا ( از باب نصر ) : برجست خر نر بر ماده و باك البندقة : گرد ساخت گلولهء گلين را در هر دو كف دست . و باك المتاع :
فروخت و يا خريد متاع را . و باك العين :
كاويد چشمه را به چوب و مانند آن تا آب برآيد و باك المراة : گائيد زن را . و باك الامر : مشتبه و شوريده شد كار . و باك القوم : شوريده شد راى آن قوم و نيافتند مخرجى از آن .
بوك
بوك (
bavk
) و بؤك
(
bouk
) م . ع .
باك البعير بوكا و بؤكا ( از باب نصر ) :
فربه شد آن شتر .
بوك
بوك
(
bavk
) ا . ع . لقيته اول بوك :
ملاقات كردم او را اول مرتبه . و نيز اول بوك : اول هر چيزى .
بوك
بوك
(
buk
) پ . كلمهء تمنا كه در مقام آرزو استعمال كنند مانند ليت و لعل در تازى و كلمهء استثنا بمعنى مگر و كلمهء بوك و مگر را در تمنا بسيار استعمال مىنمايند مانند ليت و لعل .
بوك
بوك
(
buk
) ا . پ . واجب و فرض الهى .
و آتش‌گيره . و خاك‌اندازى كه بدان آتش برميدارند . و چاهى كه غله در آن پنهان كنند .
بوك
بوك
(
bovvak
) ع . ج بائك .
بوكاء
بوكاء
(
bavk '
) ا . ع . شوريدگى كار و اختلاط .
بوكلك
بوكلك
(
bukalak
) ا . پ . بن و ميوهء درخت بنه . و ميوهء درخت عرعر .
بوكند
بوكند
(
bukand
) ا . پ . عشقه . و لبلاب .
بوكه
بوكه
(
bu - ke
) م ف . پ . بودكه و شايدكه .
بوگان
بوگان
(
bug n
) ا . پ . زهدان و بچه‌دان و رحم . و گلزار .
بول
بول
(
bavl
) ا . ع . كميز و شاش ج . ابوال .
و ولد و پسر . و عدد بسيار . و بول الابل :
گياهى . و بول العجوز : شير .
بول
بول
(
bavl
) م . ع . بال بولا : ( از باب نصر ) كميز انداخت و شاش كرد . و نيز بول : جارى شدن آب و مانند آن .
بول
بول
(
bavl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كميز و شاش . و بول كردن ف ل . : كميز انداختن - و بول و غايط را پاچايه و چامين و چاميز گويند .
بولاغ‌اوتى
بولاغ‌اوتى
(
bovl q - uti
) ا . پ .
- مأخوذ از تركى - جرجير آبى .
بولة
بولة
(
bavlat
) ا . ع . دختر .
بولة
بولة
(
bovalat
) ا . ع . بسيار كميز اندازنده .
بؤلة
بؤلة
(
boulat
) م . ع . بؤل بآلة و بؤلة مر . بآلة (
ba lat
) .
بولجار
بولجار
(
bulj r
) ا . پ . پناه‌جاى . و ميدان جنگ .
بولچ
بولچ
(
bulac
) ا . پ . زمينى كه در آن هميشه زراعت مىكنند .
بولحكيم
بولحكيم
(
bol - hakim
) ص . پ . عاقل و عالم و دانا . و احمق و نادان .
بولخجدر
بولخجدر
(
bol - xajdar
) ص . پ . ملحد بىدين و بىديانت .
بولدان
بولدان
(
bavl - d n
) ا . پ . ظرفى كه در آن بول كنند .
بولس
بولس
(
bulas
) ا خ . ع . زندانى در جهنم اعاذنا اللّه منها .
بولس
بولس
(
bovlos
) ا خ . پ . يكى از حواريون .
بولع
بولع
(
bavla '
) ا . ع . مرد بسيارخوار .
بولكنجك
بولكنجك
(
bolkanjak
) ا . پ . بولنجك و ميوهء نوبر . و تماشا و تفرج . و مسخره بازى .
بولگاه
بولگاه
(
bavl - g h
) ا . پ . مجراى بول .
بولنجك
بولنجك
(
bulanjak
) ا . پ . هر چيز طرفه و عجيب كه ديدن آن خنده‌آور و مضحك باشد .
بولو
بولو
(
bulu
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بسيار و كثير و زياد .
بولوبودبون
بولوبودبون
(
bulubudabun
) ا . پ .
- مأخوذ از يونانى - بسپايك و بسفايج و اضراس الكلب .
بولوطريخون
بولوطريخون
(
bulutarixun
) ا . پ .
- مأخوذ از يونانى - پر سياوشان .
بوله
بوله
(
bule
) ا . پ . لوله و مجرا و قيف .
بو لهب
بو لهب
(
bu - lahab
) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - عبد العزى عم حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله كه در نهايت دشمنى و عداوت با آن حضرت بود و چون روى او تابان مثل شعله بود ابو لهب كنيت يافت . و بو لهبان وقت : كنايه از مخالفان و مستبدان و منكران دلايل معقول و منقول و محسوس .
بوم
بوم
(
bum
) ا . پ . زمين شيار نكرده و