فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٥٣
بواب
بىثبات بودن .
بنىآدم
بنىآدم
(
bani - dam
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اولاد آدم و مردمان .
بنى اسرائيل
بنى اسرائيل
(
bani - esr il
) ج ا . پ .
اولاد حضرت يعقوب كه همهء طوايف يهود باشد .
بنيادگر
بنيادگر
(
bony d - gar
) ا . پ . بنا و معمار .
بنيامين
بنيامين
(
beny min
) ا خ . ع . برادر حضرت يوسف پيغمبر .
بنيان
بنيان
(
bany n
) ا . ع . كار و كسب .
و سخن بد . وا . خ . نام آبى مر بنى تميم را .
بنيان
بنيان
(
bony n
) ا . ع . بنا و ديوار گرد برآورده . و ا خ . نام حوض نعمان كه بركه‌اى بود آبش در نهايت شورى و تلخى و به بركت قدوم سرور كائنات شيرين و گوارا گرديد .
بنيان
بنيان
(
bony n
) م . ع . بنى بناء و بنيانا . مر . بناء .
بنيان
بنيان
(
bony n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنا و بنلاد و بنياد . و بنيان نهادن ف م . :
بنا نهادن .
بنية
بنية
(
benyat
) م . ع . بنى بناء و بنية .
مر . بناء (
ben '
) .
بنية
بنية
(
bonyat
) و (
benyat
) ا . پ . بنا و نهاد و آفرينش چيزى يق فلان صحيح البنية اى الفطرة . ج : بنى (
bon
) و (
ben
) .
بنية
بنية
(
baniyyat
) ا خ . ع . كعبه - بدان‌جهت كه شرف و بزرگى دارد - يق لاورب هذا البنية ما كان كذا و كذا .
بنيچ
بنيچ
(
banic '
) ا . پ . لباس و پوشاك .
بنيچه
بنيچه
(
bonic'e
) ا . پ . جمعى كه ديوانيان بر اصناف حرفت و املاك مىبندند . و بنيچه بستن ف م . : تعيين كردن جمع و بدهى هر صنف و ملكى را .
بنيز
بنيز
(
beniz
) و (
baniz
) م ف . پ . هرگز و حاشا . و تعجيل و زود . و گاه مانند كلمهء موصول بمعنى نيز و ايضا استعمال مىگردد .
بنى طى
بنى طى
(
bani - tayy
) ج ا خ ع . قبيله‌اى از عرب .
بنى فاطمه
بنى فاطمه
(
bani - f tema
) ج ا . پ .
سادات و ذرارى سرور كائنات صلوات اللّه عليه و آله - چه اولاد آن سرور منحصر شد به اولاد فاطمه عليها السلام و از ساير بنات آن حضرت اولادى نماند .
بنيقة
بنيقة
(
baniqat
) ا . ع . خشتك پيراهن .
يا گريبان آن . و دو دايرهء سينهء اسب . و گرههاى مخارج خوشهء انگور . و موهاى پيچان كه ميان شكنهاى تهيگاه اسب است .
بنيك
بنيك
(
banik
) ا . پ . ابريشم فرومايه و پست كه كج نيز گويند .
بنين
بنين
(
banin
) ص . ع . خردمند صاحب رأى . و ا خ . نام پدر عبد الغنى محدث .
بنين
بنين
(
bonayn
) ا خ . ع . نام شخص محدثى .
بنيوش !
بنيوش !
(
beneyuc
) و (
bonoyuc
) پ .
كلمهء امر يعنى بشنو و يا گوش بده .
بنيوشيدن
بنيوشيدن
(
beneyucidan
) ف م . پ .
شنيدن و گوش دادن .
بنيه
بنيه
(
bonye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نهاد و آفرينش چيزى - و ضعيف البنيه ص . :
سست نهاد . و قوى البنيه : سخت نهاد .
و بىبنيه : ضعيف و لاغر .
بو
بو
(
bu
) و (
bov
) ا . پ . رايحه و تأثرى كه بواسطهء تصاعد پاره‌اى اجسام در قوهء شامه حاصل مىگردد . و بمعنى اميد و آرزو . و گوشت بز كوهى . و بو بردن ف م . : احساس كردن و واقف شدن و خبردار گرديدن و پى بردن .
بو
بو
(
bu
) پ . كلمهء امر از بودن يعنى باش .
بو
بو
(
bu
) پ . كلمهء فعل مخفف بود و يا بوم .
بو
بو
(
bu
) ا . ع . مخفف ابو يعنى پدر .
بو
بو
(
bavv
) ا . ع . بچهء ماده شتر . و پوست شتر بچه‌اى كه پر از كاه و جز آن كرده و در پيش شتر بچه مرده برند تا به گمان بچهء خود شير دهد .
و خاكستر . و مرد گول . - مؤنث : بوة .
بوء
بوء
(
bav '
) م . ع . باء اليه بوء ( از باب نصر ) : رجوع كرد بسوى او . و يا منقطع شد .
و بوءت به و اليه و بؤته اليه : راجع ساختم او را سوى او . و باء : موافق شد .
و باء بدمه : اقرار كرد و اعتراف نمود به خون آن . و باء بذنبه بوء و بواء : اعتراف كرد بگناه خود . و كذا باء بحقه يعنى اعتراف كرد به ضرر خود نه بر نفع خود قوله تعالى : وَ باؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ اى رجعوا به اى صار عليهم . و كذلك باء باثمه . و باء دمه بدمه : برابر ساخت خون قاتل را به خون قتيل . و باء بصاحبه : كشته شد بدل صاحب خود . و يق بوء به ( بصيغة الامر ) اى كن ممن يقتل به . و باء القاتل بالقتيل :
كشت قاتل را به خون قتيل . المثل : بائت عرار بكحل - عرار كقطام و كحل كفلس :
نام دو گاو كه با هم شاخ زدند و هر دو مردند - و اين مثل را در دو چيز برابر گويند .
بوا !
بوا !
(
bov
) پ . كلمهء دعا يعنى بادا .
بواء
بواء
(
bav '
) ا . ع . برابر يق دم فلان بواء بدم فلان اذا كان كفوا له . و اجابوا عن بواء واحد اى بجواب واحد .
و ا خ . وادى بتهامه .
بواء
بواء
(
bav '
) م . ع . باء بوء و بواء .
مر . بوء .
بوا
بوا
(
bavv
) ا . ع . جوز بوا :
جوز هندى .
بواب
بواب
(
bavv b
) ا . ع . دربان و نگهبان در .