فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٩
بندوبستى
بندبست
بندبست
(
band - bast
) ا . پ . بندوبست .
بندخانه
بندخانه
(
band - x ne
) ا . پ . محبس و زندان . و بندخانهء ناى : فاصلهء ما بين دوبند نىشكر .
بندخت
بندخت
(
bondoxt
) ا . پ . چهره و روى .
بندد
بندد
(
bondad
) ا . پ . بنداد و بنلاد و اصل هر چيزى .
بندر
بندر
(
bandar
) ا . پ . محلى كه تجار و قوافل در آن آيند و روند بسيار كنند خواه آن محل در كنار دريا و يا رودخانهء بزرگ باشد و يا نباشد . و بندرهاى تجارتى ايران كه اهميت دارد در كنار درياى فارس و عمان بندر بوشهر و بندر عباسى و بندر لنگه و بندر گوادر و در كنار درياى آسكون بندر انزلى ( پهلوى امروز ) و بندر مشهدسر ( بابل‌سر امروز ) و در كنار رود ارس بندر جلفا .
بندر
بندر
(
bandar
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - لنگرگاه كشتى در كنارهء دريا كه قافله و تجار در آن بسيار آيند و روند . ج : بنادر .
بندر
بندر
(
bondor
) ا خ . پ . نام شهرى در ولايت غرچه .
بندرز
بندرز
(
bandarz
) و (
bondarz
) ا . پ .
جوال‌دوز .
بندرگاه
بندرگاه
(
bandar - g h
) ا . پ . بندر .
و بازار . و معبر و گذرگاه .
بندروز
بندروز
(
bandaruz
) ا . پ . بندرز و جوال‌دوز .
بندروغ
بندروغ
(
bandruq
) ا . پ . بندى كه با چوب و علف و خاشاك در جلو آب بندند تا آب بلند شده بزراعت رود .
بندش
بندش
(
bandac
) ا . پ . پنبهء حلاجى كرده و گلوله نموده جهت رشتن .
بندش
بندش
(
bandec
) ا . پ . حد و سد . و نيت و قصد . و ضبط . و استحكام . و نقش و كنده‌كارى سيم و زر و نصب آنها . و ايجاد و اختراع . و پرداخت افسانه و حكايت دروغ .
و ساختگى حساب دروغ . و ان شاء و فصاحت در كلام . و ا . خ . نام ولايتى .
بندق
بندق
(
bondoq
) ا . ع . گلولهء گلين و مانند آن كه مىاندازند . يكى : بندقة . ج :
بنادق . و چلغوزه - و به اين معنى فارسى است - و نيز گلولهء توپ و تفنگ .
بندق
بندق
(
bondoq
) ا . پ . فندق . و گلولهء گلين . و گلولهء توپ و تفنگ . و بندق هندى : ثمر درختى است باندازهء فندق و آن را رته نيز گويند . و بندق شكستن ف م . : بوسيدن و بوسه دادن .
بندقچى
بندقچى
(
bondoq - ci
) ا . پ . تفنگچى .
بندقة
بندقة
(
bandaqat
) م . ع . بندق الشيئ بندقة : گلوله ساخت اين چيز را . و بندق اليه : تيز نگريست بسوى وى .
بندقة
بندقة
(
bondoqat
) ا . ع . واحد بندق (
bondoq
) . و ا خ . پدر قبيله‌اى از يمن .
بندقه
بندقه
(
bondoqe
) ا . پ . گلولهء خرد و سنگ مدور .
بندقى
بندقى
(
bondoqiy
) ا . ع . جامهء كتان گرانبها .
بندقى
بندقى
(
bondoqiy
) ا . پ . تفنگچى .
بندقيه
بندقيه
(
bondoqiye
) ا . پ . توپ . و پيشتو .
بندك
بندك
(
bandak
) ا . پ . پنبهء پاك كردهء از پنبه‌دانه و آماده كردهء براى رشتن .
بندكشاد
بندكشاد
(
band - koc d
) ا . پ . مفصل .
و وتر عضله .
بندكشه
بندكشه
(
band - kace
) ا . پ . دربند و رزهء در و زرفين . و نوكرى و بندگى .
بندكوه
بندكوه
(
band - kovh
) ا . پ . كوه مانند حصار و بارو .
بندگان
بندگان
(
bandeg n
) پ . ج . بنده .
بندگاه
بندگاه
(
band - g h
) ا . پ . مفصل و پيوندگاه . و محل مفصل . و محلى كه سد در آنجا بسته باشد .
بندگى
بندگى
(
bandegi
) ا . پ . اطاعت و انقياد . و نوكرى و خدمت . و پرستش و غلامى .
و بندگى كردن ف م . : اطاعت كردن .
و خدمت كردن و نوكرى كردن . و پرستش كردن و پرستيدن .
بندگير
بندگير
(
band - gir
) ا . پ . ساروجى كه از آهك و پيه و پنبه و يا مو ترتيب دهند و در حمام و حوض جهت منع تراوش آب به كار برند و پيه‌دارو نيز گويند . و تير بزرگ عمارت . و نام درختى .
بندمه
بندمه
(
bandeme
) ا . پ . تكمه . و گوى گريبان .
بندن
بندن
(
bandan
) ف م . پ . بستن و بند كردن . و محكم كردن . و عزم كردن و قصد و اراده نمودن .
بندنايژه
بندنايژه
(
band - n yeje
) ا . پ .
محفه .
بندنه
بندنه
(
bandene
) ا . پ . بندمه و گوى گريبان و تكمه .
بندنى
بندنى
(
bandani
) ا . پ . هر چيزى كه جهت بستن و بند كردن چيزى به كار برند . و دسته . و ص . بسته . و تنگ .
بندو
بندو
(
bandu
) ا . پ . كنه . و كرمى كه چيزها را تباه و ضايع كند .
بندوا
بندوا
(
bandav
) ا . پ . ترشى . و يك نوع گياه تلخى .
بندوانه
بندوانه
(
bandav ne
) ا . پ . قسمى از هندوانه .
بندوبست
بندوبست
(
bando - bsat
) ا . پ .
قرارداد باج و خراج . و ترتيب و انتظام .
و استوارى . و تدبير . و آراستگى . و ضبط و ربط .
بندوبستى
بندوبستى
(
bando - basti
) ص . پ .
منسوب به بند و بست .