فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٨
بندباكورى
بنجره
بنجره
(
banjare
) ا . پ . پنجره .
بنجشك
بنجشك
(
benjeck
) ا . پ . گنجشك .
بنجشك‌زوان
بنجشك‌زوان
(
benjeck - zav n
) ا .
پ . لسان العصافير كه درخت زبان گنجشك باشد .
بنجك
بنجك
(
bonjak
) ا . پ . پنبهء محلوج و گلوله كرده و آماده شدهء جهت رشتن .
بنجنجست
بنجنجست
(
banjanjost
) ا . ع . گياهى كه بپارسى پنج انگشت گويند .
بنجيدن
بنجيدن
(
banjidan
) ف م . پ . كمك كردن و يارى كردن . و قطعه قطعه بريدن .
و منقسم كردن . و خرد كردن . و ساختن و كنانيدن . و ف ل . مهربان شدن . و برخاستن .
و طلوع كردن .
بنچه
بنچه
(
bonce
) ا . پ . جمعى كه بر اصناف حرف و صنعت و رعيت بندند و ماليات و بدهى آنها .
بنح
بنح
(
banh
) م . ع . بنح اللحم : بريد گوشت را و قسمت كرد ( و الفعل من فتح ) .
بنح
بنح
(
bonoh
) ع . ج ا . عطايا - كان اصله منح (
monoh
) .
بند
بند
(
band
) ا . پ . محل اتصال دو عضو بهم يعنى مفصل مانند بندهاى انگشتان و بند آرنج و بند زانو و جز آنها . و محل اتصال دو چيز بهم مانند بندهاى نى و نى هفت بند و هر يك از فصول و فقرات نامها چنان كه گويند اين عهدنامه داراى دوازده بند است يعنى دوازده فصل . و پاره‌اى از آهن و يا از روى كه بدان آوند شكسته را پيوند مىكنند و بتازى قونة گويند . و زنجير و ريسمانى كه برپاى و يا دست ديوانگان و اسيران و گنهكاران نهند .
و تنكهء آهنى كه بر صندوق و كشتى و مانند آن جهت استحكام زنند . و قفل . و مكر و حيله و فريب و زرق و سالوسى . و عهد و پيمان و شرط . و غم و غصه و محنت . و عقده و گره . و حبس . و سدى كه در جلو آب بندند و كمربند و ميان‌بند . و ريسمان و طناب .
و رهن و گرو . و حيله و فن كشتىگيرى . و طومار كاغذ . و پس گرفتن آنچه غنيم برده باشد . و آنچه از غنيم در دار الحرب گيرند .
و قيطان پنبه‌اى و يا ابريشمى كه در ميان لولهء كاغذ و طومار بندند . و طناب ابريشمى و يا پنبه‌اى كه بدان شمشير را حمايل كنند و يا بر كمر بندند . و بافته‌اى كه از نيفهء تنبان و چاقچور گذرانيده و در كمر استوار ببندند .
و بافته‌اى كه بقبا و ارخالق وصل كرده گره زنند . و طمع و توقع . و نام پرنده‌اى معروف به غليواج . و در اصطلاح بديع بند تركيب و ترجيع آن بيتى باشد كه شاعر بعد از ايراد چند بيت برديف و قافيهء ديگر بياورد .
و اخ . نام ولايتى . و م ف . خيال . و مقام چنان كه گويند فلان دربند آزار فلان است يعنى در خيال آزار فلان . و فلان در بند سفر است يعنى در مقام سفر . ص .
در اين معنى هم مانند صفت تعيينى استعمال مىشود مانند يك بند گاو كه جفت گاوى را گويند با هم بسته و به آنها زراعت كنند و گردون و اراده را كشند . و يك بند كاغذ ده دسته باشد و هر دسته‌اى بيست و چهار ورق . و هم مانند صفت توصيفى مانند كمربند و دست‌بند و نقشبند و پابند . و بندبازى ا . : ريسمان بازى . و بند آمدن ف ل . :
بازايستادن . و سد شدن . و موقوف شدن .
و بند بستن ف م . : سد بستن و توقع و طمع داشتن . و بند زدن : آوند شكسته را با پاره‌هاى آهن و يا روى پيوند كردن . و بند شدن ف ل . : ماندن . و چسبيدن . و محكم شدن . و بند كردن ف م . : اسير كردن . و محكم گرفتن . و آلت رجوليت را بر عضو كسى نهاده زور كردن . و جماع كردن .
و بند شهريار ا خ . نام نوائى از موسيقى .
بند
بند
(
band
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - علم بزرگ كه زير آن ده هزار مرد باشد . ج بنود و بند كشتىگيرى . و آبى كه سكر آورد . و پيادهء فرزين . و ا خ . نام موضعى .
بند
بند
(
bend
) ا خ . ع . نام گروهى برا در سند .
بندآب
بندآب
(
band - b
) ا . پ . سدى كه در جلو آب بندند . و جزيره . و متصل و پيوسته .
بنداد
بنداد
(
bond d
) ا . پ . بنياد . و پشتيبان و اصل هر چيز .
بندار
بندار
(
bon - d r
) ص . پ . ثابت . و جامد و سخت . و اصلى . و محقق و مقرر . و باهوش و دانا . و صاحب مكنت و تجمل .
و كيسه‌دار . و خانه‌دار . و مايه‌دار . و آنكه چيزى را نگاه دارد تا به قيمت گران‌تر بفروشد . و گران‌فروش . وا . ذخيره و انبار . و داه‌فروش . و اسب‌فروش . و ا خ .
نام شاعرى از اهل رى مداح صاحب بن عباد .
بندار
بندار
(
bon - d r
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - آنكه خريد و فروخت جواهر مىنمايد . و تاجرى كه متاع را نگه دارد تا به قيمت گران بفروشد . ج : بنادرة . و ا خ . نام محدثى .
بندارى
بندارى
(
band ri
) ا . پ . جزء متشابه .
بندافلون
بندافلون
(
band felun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياه پنج انگشت .
بنداق
بنداق
(
band q
) ا . پ . يك قسم كلاهى دراز و شبيه بتاج كه درويشان و قلندران مىپوشند .
بندامير
بندامير
(
bande - amir
) ا خ . پ . بندى در حوالى شيراز كه در زمان عضد الدولهء ديلمى ساخته شده .
بندبازى
بندبازى
(
band - b zi
) ا . پ . قسمى از بازى . و برجهيدگى به روى طناب .
بندباكورى
بندباكورى
(
band - b kuri
) ا . پ نام يك نوع گياهى .