فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٧
بنجاره
بناغ
بناغ
(
ban q
) ا . پ . ريسمان خام كه بر دوك پيچيده شده باشد . و دبير و نويسنده و منشى . و چون دو زن يك شوهر داشته باشند هر يك مر ديگرى را بناغ بود و وسنى و هم شوى نيز گويند . و نوعى از سبزه . و چوب خشك . و تار عنكبوت .
بناقيس
بناقيس
(
ban qis
) ع . ج بنقوس (
bonqus
) .
و بناقيس الطرثوث : چيزيست كوچك كه با گياه طرثوث مىرويد .
بناكر
بناكر (
ben - kar
) و بناگر
(
ban - gar
) ا . پ . بنا . و كارگر و معمار .
بناگوش
بناگوش
(
ben - govc
) و (
bon - govc
) ا . پ . نرمهء گوش و شقيقه و پس گوش . و بناگوش كردن ف م . : بردن ماماچه انگشت را در دهان كودك نوزاد و كام او را برداشتن . و انقياد كردن .
بنام
بنام
(
ban m
) ا . ع . بنان كه سرانگشت باشد .
بنام
بنام
(
ben m
) ص . پ . هم‌نام و دو نفر كه داراى يك اسمند يكديگر را بنام‌اند .
بناميزد !
بناميزد !
(
be - n m - izad
) پ . يعنى بنام ايزد - اين كلمه را در محل تعجب و جهت دفع چشم زخم و گاه جهت قسم و سوگند استعمال مىكنند .
بنان
بنان
(
ban n
) ا . ع . سرانگشت . و انگشت و يكى : بنانة .
بنان
بنان
(
ben n
) ع . ج بنة (
bannat
) .
بنان
بنان
(
bon n
) ا خ . ع . موضعى . و اسم جماعتى .
بنانات
بنانات
(
ban n t
) ع . ج بنانة .
بنانة
بنانة
(
ban nat
) ا . ع . يكى از بنان كه سرانگشتها و انگشتها بود . ج : بنانات .
بنانة
بنانة
(
bon nat
) ا . ع . مرغزار پر از گياه و ا خ . قبيله‌اى - و منسوب بآنرا بنانى گويند و محله‌اى در بصره .
بنانج
بنانج (
ban nj
) و بنانجه
(
ban nje
) ا . پ . بناغ يعنى دو زن كه يك شوهر داشته باشند هر يك مر ديگرى را بنانج و بنانجه و بناغ و هم‌شوى گويند .
بناور
بناور
(
bon - var
) ص . پ . هر چيز با ته و ريشه . و هر چيز ژرف و عميق .
بناور
بناور
(
bon var
) و (
ban var
) ا . پ .
دنبل بزرگ .
بناوند
بناوند
(
ben vand
) ا . پ . محافظت و نگاهدارى چيزى در جائى مانند آب در آب انبار و حوض .
بنايان
بنايان
(
bann y n
) پ . ج . بنا - گل‌كاران و معماران .
بناية
بناية
(
ben yat
) ا . ع . نهاد و آفرينش - و استعمال آن در شرف است .
بناية
بناية
(
ben yat
) م . ع . بنى بناء و بناية مر . بناء .
بنايق
بنايق (
ban yeq
) و بنائق
(
ban eq
) ع . ج بنيقة (
baniqat
) .
بنبا
بنبا
(
banb
) ا . پ . آشى كه از بن پزند .
بنبر
بنبر
(
banbar
) ا . پ . سپستان .
بن‌بست
بن‌بست (
bon - bast
) و بن‌بسته
(
bon - baste
) ص . پ . كوچهء تنگى كه بن آن بسته و پوشيده باشد و راه دررو نداشته باشد .
بنبك
بنبك
(
bonbok
) و (
banbak
) ا . ع .
جانورى مانند دلفين . و يا يك نوع ماهى كه آدمى را دو نيم كرده از حلق فروميبرد .
بنبل
بنبل
(
banbal
) ا . پ . هر ترشى عموما .
و سيب ترش خصوصا . و خرچنگ .
بنة
بنة
(
bannat
) ا . ع . بوى خوش و ناخوش ج : بنان . و بوى پشكل آهوان . و ا خ .
موضعى بكابل . و دهى ببغداد . و قلعه‌اى باندلس . و بنة جهنى : صحابى است .
بنة
بنة
(
bonnat
) ا خ . ع . جد ايوب بن سليمان رازى .
بنت
بنت
(
bent
) ا . ع . دختر - و مؤنث ابن نيست بلكه صيغهء جداگانه است . و در نسبت بنتى و بنوى گويند . ج : بنات (
ban t
) .
و يق رايت بناتك ( بفتح التاء - يجرونه مجرى التاء الاصلية ) و بنت الارض : نوعى از سبزه . و گل و وحل . و رود كوچك و خرد . و بنت البحر و يا بنت الماء :
حيوانى خيالى كه نيمهء بدنش به شكل دختر و نيمهء ديگر به شكل ماهى باشد . و بنت الجبل :
صوت انعكاس . و بنت الشفة كلام و بنت العنب و يا بنت العنقود و يا بنت الكرم :
شراب . و بنت العين : اشك . و بنت الفكر : زيركى . و پند . و ا . خ . شاعرى .
و بنت المنية : تب .
بنت
بنت
(
bent
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دختر .
و بنت اجل : تب . و بنت نارين : شعله و آتش و آب جوش .
بنتومه
بنتومه
(
bantume
) ا . پ . گياهى مانند كشوث كه بر درخت زيتون و بادام و انجير پيچيده مىشود .
بنتى
بنتى
(
bentiy
) ص . ع . منسوب به بنت يعنى دخترى .
بنج
بنج
(
banj
) ا . ع . گياهى مخدر و منوم .
و ا خ . دهى بسمرقند .
بنج
بنج
(
banj
) م . ع . بنج بنجا ( از باب نصر ) : بازگرديد باصل خويش .
بنج
بنج
(
banj
) ا . پ . اگرچه معرب بنگ است ولى باصطلاح اطبا گياهى را گويند مخدر و از طايفهء سلانه كه بتازى سيكران و بيونانى اوسكواموس مىنامند و تخم آن معروف به بزر البنج .
بنج
بنج
(
benj
) ا . پ . اصل و ريشه . و نژاد و نسب .
بنجاره
بنجاره
(
banj re
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - فروشندهء غله براى اردو .