فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٤

بليل

و شتابى كردن .

بلهق

بلهق

(

belheq

) ا . ع . زن بسيار كلام .

و سخت سرخ .

بلهق

بلهق

(

balhaq

) ا خ . ع . موضعى .

بلهنية

بلهنية

(

bolahniat

) ا . ع . فراخى عيش ج : بلاهى و يا بلاهن .

بلهور

بلهور

(

balahvar

) ا . ع . مكان فراخ .

بلهوس

بلهوس

(

bolhavas

) ص . پ . بسيار هوس . و بسيار آرزو .

بلهوسى

بلهوسى

(

bolhavasi

) ا . پ . سبك رائى و گذارش وقت به آرزو و هوس بسيار . و بلهوسى داشتن ف ل . : آرزو و هوس بسيار داشتن . و بلهوسى كردن :

گذرانيدن وقت را بهوس و آرزوى بسيار .

بلى

بلى

(

bely

) ص . ع . فلان بلى اسفار :

فلان سفر آزموده و كهن و لاغر گشته در آن است . و بلى شر : غالب در بدى و آزموده كار در وى . و بلى مال : دانندهء مصالح مال و سياست آن . ج . ابلاء مر . بلو .

بلى !

بلى !

(

bal

) ع . كلمهء ايجاب بمعنى آرى - و هى جواب استفهام معقود بالجحد توجب ما يقال لك .

بلى

بلى

(

bel

) م . ع . بلى الثوب بلى و بلاء ( از باب سمع ) : كهنه گرديد آن جامه . و بليت الناقة ( مجهولا ) : بلية گردانيده شد ناقه .

بلى

بلى

(

bali

) پ . كلمهء جواب و بمعنى آرى .

بلى

بلى

(

ball

) و (

bell

) و (

boll

) و (

baliy

) و (

beliy

) و (

belliy

) ا . ع . علم است مر بعد و دورى را .

و يا بمعنى اقصاى زمين است يقال هو بذى بلى : او چنان دو راست كه حالش معلوم نمىشود و در آن چند لغت ديگر آمده از اين قرار هو بذى بليان (

zi - belliy n

) و (

zi - balay n

) و (

zi - beliy n

) و (

zi - belayy n

) و (

zi - balayy n

) (

zi - baly n

) و ذى بل و قول خالد : اذا كان الناس بذى بلى (

baliyyen

) و ذى بلين (

beliyyen

) يريد تفرقهم و كونهم طوائف بلا امام و بعد بعضهم من بعض . و نيز بلى ا خ . : موضعى است پس يمن و يا از اعمال هجر .

بلى

بلى

(

baliy

) ا خ . ع . قبيله‌اى از قضاعة - بلوى منسوب بدان .

بلى

بلى

(

boll

) ا . ع . توانگرى پس از افلاس .

بليات

بليات

(

baliyy t

) ع . ج بلية (

baliyat

) .

بلياد

بلياد

(

baly d

) ا . پ . لباس سادهء بىزينت .

بليار

بليار

(

baly r

) ا . پ . لباس ظريف و مزين .

بلياش

بلياش

(

baly c

) ا خ . پ . نام يكى از پادشاهان خوارزم .

بليان

بليان

(

baly n

) ا خ . پ . خضر پيغمبر عليه السلام . و قريه‌اى از ولايت كازرون فارس كه بسيارى از اوليا در آنجا مدفون‌اند .

بليان

بليان

(

baly n

) و (

balay n

) و (

balayy n

) و (

belayy n

) و (

belleyy n

) (

belleyy n

) ا . ع . علم است مر بعد و دورى را و يا بمعنى اقصاى زمين يقال هو بذى بليان . مر . بلى (

ball

) . و يا ا خ . موضعى پس يمن و يا از اعمال هجر .

بليان

بليان

(

boly na

) ا . ع . يق ذهب بذى هليان و بذى بليان يعنى به جائى رفت كه كسى نمىداند كجاست .

بلية

بلية

(

baliyat

) ا . ع . ناقه‌اى كه بر گور خداوندش بستندى تا بميرد - و تازيان چنان گمان مىكردندى كه صاحبش بر آن ناقه محشور خواهد شد . ج : بلايا . و آزمايش . و سختى و رنج و آزار . و دريافت چيزى و كشف آن .

بليت

بليت

(

balit

) ا . پ . - مأخوذ از انگليسى - چك برات . و چك راهدارى و جز آن .

بليت

بليت

(

bolayt

) ا . پ . بله و گول و كودن .

بليت

بليت

(

bellit

) ص . ع . بسيار خاموش .

و مرد خردمند و دانا .

بليث

بليث

(

balis

) ا . ع . علف ريزهء خشك دو ساله كه سياه گرديده باشد .

بليث

بليث

(

balis

) ص . ع . دميث بليث :

از اتباع است يعنى نرم خوى .

بليج

بليج

(

belij

) ا . پ . قدر و اندازه و مقدار و وجب و شبر .

بليج

بليج

(

belij

) ا . ع . معرب بيله . و بليج السفينة : بيلهء كشتى .

بليحاء

بليحاء

(

bolayh '

) ا . ع . گياه اسليخ كه مستعمل صباغان مغرب است .

بليخ

بليخ

(

balix

) ا . خ . ع . رودى در جزيره .

ج : بلخ (

bolx

) .

بليد

بليد

(

balid

) ص . ع . كندخاطر . و كند و افسرده دل كه بنشاط نيايد .

بليد

بليد

(

balid

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كندذهن - و كودن . و بىوقوف .

بليد

بليد

(

bolayd

) ا خ . ع . دهى نزديك ينبع .

بليدة

بليدة

(

bolaydat

) ا . ع . - مصغر بلدة - روستا و ده .

بليغ

بليغ

(

baliq

) ص . ع . مرد فصيح رسانندهء سخن آنجا كه خواهد . و كلام بليغ :

سخن تمام با مراد . ج : بلغاء (

bolaq

) .

بليغ

بليغ

(

baliq

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - رسا . و رسانندهء علم بمرتبهء كمال . و تيز زبان . و سعى بليغ : سعى رسا .

بليغانه

بليغانه

(

baliq ne

) م ف . پ . بطور فصاحت و بلاغت و بطور رسائى .

بليق

بليق

(

bolayq

) ا خ . ع . نام آبى . و نام اسبى كه از همهء اسبان سبقت بردى و با اين وصف بدنام شده بود و منه المثل : يجرى بليق و يذم بليق در حق كسى گويند كه احسان كند و مردم او را ببدى ياد نمايند .

بليل

بليل

(

balil

) ا . پ . مر . بليله .

بليل

بليل

(

balil

) ا . ع . آواز . و باد سرد