فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٣
بلهصة
بلوغ
بلوغ
(
boluq
) م . ع . بلغ الغلام بلوغا ( از باب نصر ) : بالغ شد آن كودك . و بلغ الكتاب بلاغا و بلوغا : رسيد آن نامه . و بلغ زيد المكان : رسيد زيد بآنجاى . و يا نزديك رسيدن شد . قوله تعالى فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ اى قاربنه و شارفن انقضاء العدة . و قوله فاذا بلغن اجلهن فلا تعضلوهن اى اذا انقضى اجلهن . و بلغت الثمار : رسيده و پخته شدند آن ميوه‌ها .
و بلغ مبلغا : به حد كمال و خوبى رسيد .
و بلغ الرجل ( مجهولا ) : در مشقت انداخته شد آن مرد .
بلوغ
بلوغ
(
boluq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هنگام رسيدگى و بالغ‌شدگى پسر و يا دختر - و هنگام بلوغ دختر را شله‌گاه گويند كه سال نهم عمر وى باشد و در پسر سال چهاردهم است . و به حد بلوغ رسيدن ف ل . :
هنگام بالغ شدن .
بلوغية
بلوغية
(
boluqiyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سن بلوغ و رشد . و سن عقل .
بلوق
بلوق
(
boluq
) ا . ع . بلق بلقا و بلوقا ( از باب نصر ) : شتافت . و بلق السيل الاحجار : برد سيل سنگها را . و بلق الباب : تمام گشاد در را . و يا سخت گشاد و بند كرد . و بلق الجارية : ربود دوشيزگى آن دختر را .
بلوق
بلوق
(
balluq
) ا . ع . زمينى كه هيچ نروياند . ج : بلاليق .
بلوقة
بلوقة
(
baluqat
) و (
boluqat
) ا . ع .
بيابان و زمين نرم هموار . و يا آنكه جز درخت و خامى چيز ديگر نروياند . و يا زمينى كه هيچ نروياند . و ا خ . موضعى بناحيهء بحرين بالاى كاظمه كه بزعم عربان مسكن جنيان است ج : بلائق .
بلوك
بلوك
(
baluk
) و (
boluk
) ا . پ . جام شرابخورى .
بلوك
بلوك
(
boluk
) ا . پ . ناحيه‌اى كه مشتمل بر چندين قريه و ده باشد . و پشكل شتر .
بلوكات
بلوكات
(
boluk t
) پ . ج . بلوك . و طوايف و خلايق .
بلول
بلول
(
bolul
) م . ع . بل بلولا ( از باب نصر ) : نجات يافت و رستگار شد . و بللت به : درآويختم بوى . و بلك الله ابنا و بابن :
خداى روزى گرداند ترا فرزند . و بلوا الارض : تخم‌ريزى كردند زمين را . و بل :
رفت و سير كرد در زمين . و بلت الريح بلولا ( از باب ضرب ) : سرد و نمناك شد باد . و بل من مرضه بلا و بللا و بلولا :
به شد از بيمارى و بل بالشيئ بلا : حريص شد به آن . و بللت به بللا و بلالة و بلولا ( از باب سمع ) : مبتلا شدم به آن . و درآويختم بوى . و ما بللت به : نيافتم و ندانستم آن را .
مر . بل (
ball
) و بلل (
balal
) .
بلول
بلول
(
bolul
) و (
belul
) ا . ع . بقيهء مودت .
بلولة
بلولة
(
bolulat
) ا . ع . حال يق كيف بلولتك اى حالك .
بلون
بلون
(
balun
) ا . پ . دستمال و رومال .
و گلوبند . و تسبيح . و راه و طريق .
بلون
بلون
(
bolun
) ا . پ . بنده - برابر آزاد .
و خدمتگار .
بلوندك
بلوندك
(
balvandak
) ا . پ . شمشير چوبين .
بلونك
بلونك
(
bolunak
) ا . پ . مر . بلوك .
بلونك
بلونك (
balunak
) و بلونه
(
balune
) ا . پ . شمشير چوبين .
بلوى
بلوى
(
balv
) ا . ع . آزمايش . و سختى .
و دريافت چيزى و كشف آن .
بلوى
بلوى
(
balv
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آشوب و غوغا و هنگامه و سركشى . و بلوا .
بلوى
بلوى
(
bolv
) ا خ . ع . موضعى در مدينه .
بلوى
بلوى
(
balaviy
) ص . ع . منسوب به قبيلهء بلى كه طايفه‌اى از قضاعة است .
بله
بله
(
balha
) ع . اسم فعل بمعنى دع يعنى بمان و ما بعد آن منصوب آيد بمفعوليت يق بله زيدا . و نيز بمعنى چگونه باشد و ما بعد آن مرفوع آيد بابتدائيت يق بله زيد و ما بلهك يعنى چيست ترا .
بله
بله
(
balh
) م . ع . بمعنى ترك باشد و ما بعد آن مجرور آيد باضافت نحو :
تذر الجماجم ضاحيا هاماتها * بله الاكف كانها لم تخلق
و نيز گاهى اين كلمه را مجرور به من استعمال كرده‌اند و در اين صورت بمعنى غير مىباشد از الفاظ استثنا بشمار مىآيد .
بله
بله
(
bolh
) ع . ج ابله (
ablah
) و بلهاء (
balh '
) الحديث : اكثر اهل الجنة البله يعنى البله فى امر الدنيا لقلة اهتمامهم بها و هم اكياس فى امر الاخرة .
بله
بله
(
bolh
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - احمق بىتميز كه خير و شر را از هم تميز ندهد .
بله
بله
(
balah
) ا . ع . نادانى و سليم دلى و نيك نهادى و خوشخوئى بىبدى .
بله
بله
(
balah
) م . ع . بله بلها و بلاهة ( از باب سمع ) : ابله شد . و بله عن حجته بازماند از حجت خود .
بلهاء
بلهاء
(
balh '
) ص . ع . - مؤنث ابله - زن ابله . و ناقه‌اى كه بسبب متانت و رزانت از چيزى نرمد . و زن نادان ناتجربه كار از خاندان بزرگ . و ا خ . نام ناقه‌اى .
بلهانه
بلهانه
(
bolh ne
) ص . پ . شبيه و مانند بله . و م ف . بطور بلاهت و بىتميزى .
بلهسة
بلهسة
(
balhasat
) م . ع . شتابى كردن در رفتار .
بلهصة
بلهصة
(
balhasat
) م . ع . دويدن از بيم