فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٢
بلوغ
انقياد و سركشى .
بلواز
بلواز (
belv z
) و (
balv z
) و بلوازه
(
balvaze
) ا . پ . سر تير پوشش خانه كه از ديوار بيرون آمده باشد .
بلواژه
بلواژه
(
balv je
) ا . پ . شيشه و آبگينه .
بلوايه
بلوايه
(
balv ye
) ا . پ . پرستوك و خطاف .
بلوة
بلوة
(
belvat
) ا . ع . آزمايش و سختى .
و دريافت چيزى و كشف آن .
بلوتك
بلوتك
(
bolutak
) ا . پ . ظرفى كه بدان شراب خورند .
بلوج
بلوج
(
boluj
) م . ع . بلج الصبح بلوجا ( از باب نصر ) : روشن گرديد صبح .
بلوچ
بلوچ
(
boluc
) ا . پ . علامتى كه بر تيزى طاق و ايوان نصب كنند . و تاج خروس .
و تلاق و بظر و صفحهء نازكى كه به روى ساقهء عمودى در جائى مرتفع آن را قرار داده و به سهولت گردش مىكند و نشان مىدهد معبر باد را .
بلوچ
بلوچ
(
boluc
) و (
bolovc
) ج ا خ . پ .
طايفه‌اى صحرانشين و وحشى كه در ما بين بمپور و رود سندوس مسكن دارند .
بلوچستان
بلوچستان
(
bolucest n
) ا خ . پ .
ملكى از آسيا واقع در جنوب شرقى ايران و داراى كويرهاى لم يزرع و كوهستان . و در اين مملكت عشاير و ايلات وحشى چادرنشينى مسكن دارند كه آنها را بلوچ مىگويند . و قسمت كوچكتر آن مملكت امروز جزو ايران است كه پايتخت آن ايرانشهر است و قسمت بزرگتر آن در تصرف انگليس و پايتخت آن شهر كلات نصيرخانى است ؛ مساحت بلوچستان 350 هزار كيلومتر مربع و جمعيت آن در حدود يك ميليون نفوس است .
بلوح
بلوح
(
baluh
) ص . ع . چاهى كه آبش خشك شده باشد . و مرد قاطع رحم .
بلوح
بلوح
(
boluh
) م . ع . بلح الرجل بلوحا : ( از باب فتح ) : درمانده گرديد آن مرد . و بلح الثرى : خشك شد ترى آن خاك نمدار . و بلح الماء بلحا : رفت آب و خشك گرديد . و كذلك بلحت الركية .
و بلحت خفارته : وافى نشد زينهارى او .
بلود
بلود
(
bolud
) ا . پ . قدمت و كهنگى .
بلود
بلود
(
bolud
) م . ع . مقيد شدن به جائى و لازم گرفتن . و بلد ساختن جائى را ( و الفعل من نصر ) .
بلوده
بلوده
(
bolude
) ا . پ . پير و كهن سال .
بلور
بلور
(
belavr
) ا . ع . مر . بلور (
ballur
)
بلور
بلور
(
bolovr
) ا خ . پ . سلسله‌اى از جبال آسياى مركزى واقع ما بين چين و تركستان .
بلور
بلور
(
bolur
) و (
bollur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آبگينهء صاف و شفاف كه مها نيز گويند .
بلور
بلور
(
ballur
) و (
bellavr
) ا . ع . آبگينهء صاف و شفاف . ج : بلالير .
بلور
بلور
(
bellavr
) ص . ع . مرد فربه دلير .
و بزرگ از سلاطين .
بلورى
بلورى
(
boluri
) و (
bolluri
) و
بلورين
بلورين
(
bolurin
) و (
bollurin
) ص .
پ . ساخته شدهء از بلور .
بلورين‌اندام
بلورين‌اندام (
bolurin - and m
) و بلورين تن
(
bolurin - tan
) ص . پ . آنكه اندام و يا تن آن مانند بلور صاف و شفاف باشد .
بلورين‌ساق
بلورين‌ساق
(
bolurin - s q
) و
بلورين‌سرين
بلورين‌سرين
(
bolurin - sorin
) ص . پ .
كسى كه ساق و سرين وى سپيد و صاف مانند بلور باشد .
بلوز
بلوز
(
baluz
) ا . پ . سفرهء بزرگ .
بلوس
بلوس
(
balus
) ا . پ . فريب و خدعه .
و تملق . و فروتنى و خضوع .
بلوس
بلوس
(
balus
) و (
bolus
) ص . پ .
فريب‌دهنده و تملق‌كننده .
بلوس
بلوس
(
bolus
) ا . پ . - مأخوذ از لاطينى نام يك نفر از كشيشان نصارى .
بلوس
بلوس
(
balus
) ا . ع . طعام اندك يق ما ذقت علوسا و لا بلوسا .
بلوسطيون
بلوسطيون
(
balustiun
) ا . پ .
- مأخوذ از يونانى - گلنار .
بلوط
بلوط
(
ballut
) ا . ع . درختى كه از پوست آن پوست پيرايند و تازيان در قديم از ميوهء آن غذا مىكردند يكى : بلوطة (
ballutat
) . و دندانهء كليد . و انقطع بلوطى : منقطع شد حركت من . يا شكسته شد دل من يا پشت من . و بلوط الارض : گياهى كه برگ آن بكاسنى ماند .
بلوط
بلوط
(
balut
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميوهء درختى جنگلى و قشنگ . و در لرستان و كردستان فراوان و در سالهاى سختى و قحطى لرها و كردها از آن تغذيه مىكنند . و چوب اين درخت سخت و صلب و متكاثف و بدون فساد مدتى در آب محفوظ مىماند و از اين جهت است كه كشتيها را با آن مىسازند و بهترين چوبهائى است كه در سوزاندن در بخارى و گرم كردن اطاقها به كار مىرود . و پوست اين درخت را در دباغت و پيراستن پوستها استعمال مىنمايند و ميوهء آن كه بلوط باشد در تغذيهء خوك و بوقلمون معمول مردم فرنگ است .
بلوطة
بلوطة
(
ballutat
) ا . ع . واحد بلوط يعنى يكدانهء بلوط .
بلوع
بلوع
(
balu '
) ص . ع . قدر بلوع :
ديگ فراخ شكم .
بلوعة
بلوعة
(
ballu'at
) ا . ع . بالوعه و چاه سر تنگ در خانه كه آب باران و جز آن در آن جمع شود . و جاى دست و رو شستن . ج :
بلاليع .
بلوغ
بلوغ
(
boluq
) ا . ع . رسيدگى .