فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٣٨
بلغنده
بلعق .
بلعكة
بلعكة
(
bal'akat
) م . ع . بلعكه بالسيف بلعكة : بريد او را بشمشير .
بلعلع
بلعلع
(
bolo'lo '
) ا . ع . مرغ آبى دراز گردن .
بلعم
بلعم
(
bal'am
) ص . ع . مرد بسيار خوار سخت فروبرنده . و ا خ . مردى از علماى زمان حضرت موسى كه بلعام نيز گويند . و شهرى در نواحى روم . و ج ا خ قبيله‌اى واصله بنو العم .
بلعم
بلعم
(
bol'om
) ا . ع . راه گذر طعام در حلق .
بلعمة
بلعمة
(
bal'amat
) م . ع . بلعم بلعمة :
فرو برد لقمه را .
بلعوس
بلعوس
(
bel'avs
) ا . ع . زن احمق .
بلعوم
بلعوم
(
bol'um
) ص . ع . مر بسيار خوار سخت فروبرنده . وا . راه گذر طعام در حلق .
و سپيدى تپفوزخر . و آب راههء اندرونى زمين بلند .
بلعنبر
بلعنبر
(
bel'anbar
) ج ا خ . ع . قبيله‌اى از تميم واصله بنو العنبر .
بلعيدن
بلعيدن
(
bal'idan
) ف م . پ . - مأخوذ از تازى - فروبردن چيزى بگلو كه بنكشيدن و و بنگشتن و نواريدن نيز گويند .
بلعيده
بلعيده
(
bal'ide
) ص . پ . فروبرده شدهء در حلق و نواريده .
بلغ
بلغ
(
balq
) و (
belq
) و (
belaq
) ص .
ع . مرد فصيح رسانندهء سخن آنجا كه خواهد .
و امر الله بلغ : حكم خدا روان و نافذ است .
و جيش بلغ كذلك . و احمق بلغ و يا بلغ : (
belqon
) احمقى كه با حماقت خود بمراد رسد . و يا بسيار احمق . اللهم سمع لا بلغ و يا لا بلغ ( بالرفع ) و سمعا لا بلغا و يا لا بلغا ( بالنصب ) : اى خدا مسموع شود و بوقوع نيايد . و يا اين را كسى مىگويد كه خبر بشنود و تعجب نكند .
بلغ
بلغ
(
belq
) ص . ع . رجل بلغ ملغ :
مرد خبيث فرومايهء بد زبان .
بلغ
بلغ
(
bolaq
) ع . ج بلغة (
bolqat
) .
بلغاء
بلغاء
(
bolaq '
) ع . ج بليغ (
baliq
) .
بلغار
بلغار
(
bolq r
) ا . پ . پوستهاى رنگين دباغى شدهء خوشبوى موج‌دار كه تلاتين نيز خوانند و ا خ . نام مملكتى از ممالك اروپا واقعه در در شبه جزيرهء بالكان كه در سال 1296 قمرى و 1878 مسيحى پس از كنگرهء برلين از تحت سلطنت دولت عثمانى خارج شده و دولت مستقلى گرديد و اين مملكت محدود است در شمال به دانوب و در مشرق بدرياى سياه و در جنوب به تركيه اروپا و يونان و در مغرب به يوگواسلاوى و پايتخت آن صوفيه و شهرهاى عمده‌اش روتسشوك و وارنا و شوملا و نيكوپولى و جز آنها مىباشد و داراى 5500000 نفر جمعيت است كه بيشتر آنها عيسوى و كمتر از يك كرور مسلمان دارد و محصولات اين مملكت گندم و شراب و چوب و آهن و زاو و پوست گاو وحشى و گاو اهلى دباغى شده و پشم و ابريشم است .
بلغارستان
بلغارستان
(
bolq rest n
) ا خ . پ .
مملكت بلغار .
بلغارى
بلغارى
(
bolq ri
) ص . پ . منسوب به بلغار .
بلغاك
بلغاك
(
bolq k
) ا . پ . فتنه و آشوب .
و شور و غوغاى بسيار .
بلغان
بلغان
(
bolq n
) ا . پ . - مأخوذ از مغلى - قسمى از راسوى سياه .
بلغة
بلغة
(
bolqat
) ا . ع . قوت و زور . و آنچه بدان روز گذرانند ج : بلغ (
bolaq
) .
بلغد
بلغد
(
bolqod
) ص . پ . فراهم آمده و جمع نموده و بالاى هم نهاده .
بلغده
بلغده
(
balqade
) ا . پ . گنده و ضايع گرديده . و بلغده كردن ( مرغ تخم را ) :
ضايع و گنديده كردن آن را و بچه برنياوردن .
بلغده
بلغده
(
bolqode
) ص . پ . مر . بلغد (
bolqod
) .
بلغر
بلغر
(
bolqar
) ا خ . ع . مملكت بلغار .
بلغر
بلغر
(
bolqor
) ا . پ . مخفف بلغور و بمعنى آن .
بلغراد
بلغراد
(
belqer d
) ا خ . پ . شهر پايتخت يوگواسلاوى كه در روى رود دانوب واقع شده و داراى 000 ، 240 نفر جمعيت است .
بلغشنه
بلغشنه
(
bolqocne
) ا . پ . ريسمانى كه يك سر آن را حلقه حلقه كرده گره زنند و سر ديگر را از ميان حلقه‌ها بگذرانند و چون آن ريسمان را بكشند حلقه‌ها تنگ شود همچنانكه بر سر دامها سازند .
بلغم
بلغم
(
balqam
) ا . ع . جسمى سفيد و لزج و نرم و غالبا شبيه به پيه كه در حالت مرضى از اغشيهء مستبطن تجاويف بدن انسانى مترشح گشته و خارج مىكرد - و باصطلاح اطباى قديم يكى از چهار خلط بدن . ج : بلاغم و به فارسى آن را بلجم گويند .
بلغمى
بلغمى
(
balqami
) ص . پ . منسوب به بلغم .
بلغمى
بلغمى
(
balqamiy
) ص . ع . منسوب به بلغم .
بلغن
بلغن
(
belqan
) ص . ع . فصيح . ج :
بلاغن (
bal qen
) .
بلغند
بلغند
(
bolqond
) ص . پ . توده و روى هم نهاده . و فراهم‌آمده .
بلغندر
بلغندر
(
balqandar
) ا . پ . كلمه‌ايست كه در مدح و ثنا و هم در دشنام استعمال مىكنند .
بلغندر
بلغندر
(
bolqandar
) ا خ . پ . نام شخصى ملحد و بىدين .
بلغنده
بلغنده
(
balqonde
) و (
balqande
)