فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٣٦
بلسان
بلخص
بلخص
(
balxas
) ص . ع . ستبر .
بلخم
بلخم (
balxam
) و بلخمان
(
balxam n
) ا . پ . فلاخن سنگ‌اندازى .
بلخية
بلخية
(
balxiyat
) ا . ع . درختى كلان مانند درخت انار كه گلى خوشنما دارد .
بلد
بلد
(
bold
) ا . ع . گوى زر و يا سيم و يا ارزيز كه بدان آب را قسمت كنند .
بلد
بلد
(
balad
) ا . پ . راهبر و پيشوا . و داناى در كار و در راه و بلد بودن ف ل :
دانا و عالم بودن . و بلد داشتن : رهبر داشتن . و بلد شدن : دانا شدن و عالم گشتن .
بلد
بلد
(
balad
) ا خ . ع . مكهء معظمه . وا .
جاىباش حيوان عامر باشد يا غامر . و خاك و گور . و گورستان . و خانه . و جاى بيضه نهادن شتر مرغ المثل : هو اذل من بيضة البلد اى من بيضة النعام التى تتركها . و ا خ .
شهرى در جزيره . و شهرى در فارس . و دهى در بغداد . و كوهى بحماى ضريه . ج : ابلاد .
وا . سينه و كف دست . و يكى از منازل قمر و آن شش ستاره است در برج قوس .
و گويك ارزيز كه كشتيبانان عمق آب را بدان اندازه گيرند . و زمين . و گشادگى ميان دو ابرو . و عنصر چيزى . و زمين ناكندهء آتش ناافروخته . و گوبالاى سينه . و آنچه گرداگرد يا وسط آن است . و الگه مانند عراق و شام ج : بلدان (
bold n
) و بلد الامين ا خ . :
مكهء مكرمه .
بلد
بلد
(
balad
) م . ع . بلد و ابلدا ( از باب نصر و سمع ) : لازم گرفتند زمين را در جنگ .
و بلد الرجل بلدا ( از باب سمع ) : گشاده ابرو گرديد آن مرد .
بلدام
بلدام (
beld m
) و بلدامة
(
beld mat
) ا . ع . مرد كندخاطر گران سنگ مضطرب خلقت .
بلدان
بلدان
(
bold n
) ع . ج بلد (
balad
) .
بلدة
بلدة
(
baldat
) ا . ع . جاىباش حيوان عامر باشد يا غامر . و خاك و زمين يق هذا بلدتنا . و بيابان . و شهر مانند بصره و دمشق . و ا خ . مكهء معظمه . ج : بلاد . و شهرى در اندلس - و سعيد بن محمد بلدى كه از شيوخ معتزله است از اهل آن شهر بوده . و يكى از منازل قمر ميان نعائم و سعد ذابح - و گاهى از آن عدول كرده بقلاده مىرود و آن شش ستارهء گرد است كه به شكل كمان واقع شده . و ا . سينه يق فلان واسع البلدة .
و آنچه بر زمين رسد از سينهء شتر . و گشادگى ميان دو ابرو .
بلدة
بلدة
(
boldat
) ا . ع . گشادگى ميان دو ابرو . و بلدة الوجه : هيئت‌روى .
بلدح
بلدح
(
baldah
) ص . ع . زن فربه تناور يق امراة بلدح . و نيز بلدح : نام وادى است جانب مكه . و يا كوهى در راه جده - و به اين معنى غير مصروف است . المثل :
لكن على بلدح قوم عجفى : يضرب فى التحزن بالاقارب و اين مثل را بيهس ملقب بنعامة گفت وقتى كه قومى را در خصب و اهلش را در شدت ديد .
بلدحة
بلدحة
(
baldahat
) م . ع . بلدح بلدحة :
خويشتن را بر زمين زد . و بلدح فلان :
ايفاى بوعده نكرد فلان .
بلدرچين
بلدرچين
(
beldercin
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پرنده‌اى كه كرك و سمانه و ورتاج و ورتيج و ولج و ولچ نيز گويند .
بلدم
بلدم
(
baldam
) ا . ع . بالاى سينه و يا حلقوم . و آنچه متصل است به او از مرى . و يا آنچه جنبان باشد از حلقوم اسب . و مرد كندخاطر گران سنگ مضطرب خلقت . و شمشير كند و ا خ . شهرى در نواحى روم .
بلدمة
بلدمة
(
baldamat
) م . ع . بلدم الرجل بلدمة : ترسيده خاموش شد آن مرد .
بلده
بلده
(
balde
) ا خ . پ . حوا كه مادر مردمان باشد .
بلدى
بلدى
(
baladiy
) ص . ع . منسوب به بلد يعنى شهرى .
بلدى
بلدى
(
baldiy
) ص . ع . منسوب به بلدة كه شهرى است در اندلس .
بلديت
بلديت
(
baladiyat
) ا . پ . معرفت و شناسائى و آگاهى و اطلاع .
بلز
بلز
(
belez
) ص . ع . مرد كوتاه . و زن ستبر يا سبك .
بلز
بلز
(
balezz
) ص . ع . زن ستبر .
بلژيك
بلژيك
(
beljik
) ا خ . پ . مملكتى است مسطح در شمال غربى اروپا و مشروب مىشود از رود موز و رود اسكولت و رود ليس و جز آنها و حاصل‌خيز و به خوبى مزروع و داراى مقدار زيادى زغال‌سنگ و صنايع اين مملكت مرغوب و تجارتش مشهور و معروف و مساحت سطح آن 447 ، 30 كيلومتر مربع و جمعيتش 000 ، 275 ر 8 نفر است و اين مملكت را به نه ايالت تقسيم كرده‌اند از اين قرار : آنورس و برابان و فلاندر غربى و فلاندر شرقى و هنوت و ليژ و لمبورگ و لوكزامبورگ و نامور و پايتخت آن شهر بروكسل است .
بلس
بلس
(
balas
) ص ع . مرد بىخير . و يا كسى كه نزد او نااميدى و بدى باشد . و ا . انجير و ميوه‌اى مانند انجير .
بلس
بلس
(
bales
) ص . ع . نااميد خاموش بر آنچه در دل دارد .
بلس
بلس
(
bolos
) ا . پ . عدس و نرسك . و انجير سفيد .
بلس
بلس
(
bolos
) ع . ج بلاس .
بلس
بلس
(
bolos
) و (
bols
) و (
bales
) ا .
ع . عدس و نرسك .
بلسام
بلسام
(
bels m
) ا . ع . مر . برسام .
بلسان
بلسان
(
balas n
) ا . ع . درختى كوچك مانند درخت حنا كه در عين الشمس كه از