فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٣٠
بل
بكئ
بكئ (
baki '
) و بكيئة
(
baki'at
) ص .
ع . ناقة بكئ و ناقة بكيئة : ماده شتر كم شير ج . بكاء و بكايا .
بكياسا
بكياسا
(
beky s
) ا . پ . سربار و بستهء كوچكى كه بر بالاى بار ستور گذارند .
بكيت
بكيت (
bakit
) و بكيتا
(
bakit
) ا .
پ . اعيان و اشراف .
بكير
بكير
(
bokayr
) ا . خ . ع . از اعلام است .
بكيرة
بكيرة
(
bakirat
) ا . ع . نوباوه و خرمابن زودرس .
بكيك
بكيك
(
bakik
) ص . ع . ذكر بكيك :
شمشير در خاك اندازنده .
بكيل
بكيل
(
bakil
) ا خ . ع . قبيله‌اى از همدان .
بكيل
بكيل
(
bakil
) ص . ع . خوشنماى در لباس و رفتار يقال هو جميل بكيل .
بكيلة
بكيلة
(
bakilat
) ا . ع . غنيمت . و طبيعت و ميش و بز با هم آميخته . و گوسپندان آميختهء با گوسپندان ديگر يق ظلت الغنم بكيلة واحدة و عببثة واحدة اذا لقيت الغنم غنما اخرى و اختلط بعضها ببعض - و هو مثل يضرب فى اختلاط القوم و تساويهم فى الفساد ظاهرا و باطنا . و نيز بكيلة بمعنى بكالة است مر . بكالة .
بكيم
بكيم
(
bakim
) ص . ع . ابكم و مرد گنگ و كر . ج : بكمان (
bokm n
) .
بگ
بگ
(
beg
) و (
bag
) ص . پ . - مأخوذ از بيگ تركى - و در سابق يكى از القاب بزرگ بوده كه باميران و سرداران مىداده‌اند مثل آنكه اخيرا در ممالك عثمانى چنين بود و پادشاه را خان و سرداران بزرگ را بگ مىگفته‌اند ولى الحال از القاب پست بشمار آيد . مر .
بيگ .
بگاره
بگاره
(
bagg re
) ا . پ . قسمى از قايق بزرگ كه داراى شراع است .
بگاه
بگاه
(
bag h
) م ف . پ . بوقت . و صبح و پگاه و بامداد و هنگام فجر .
بگتر
بگتر
(
bagtar
) ا . پ . نوعى از لباس آهنين كه در روى آن مخمل و زربفت كشيده در روز جنگ پوشند .
بگترپوش
بگترپوش
(
bagtar - puc
) ص . پ .
زره پوشيده .
بگترى
بگترى
(
bagtari
) ص . پ . پوشندهء بگتر و ا . آنكه بگتر مىسازد .
بگده
بگده
(
bagde
) ا . پ . كارد پهن و بزرگ و ساطور .
بگذار !
بگذار !
(
bogz r
) پ . كلمهء امر از گذاشتن .
بگذاشتن
بگذاشتن
(
bogz ctan
) ف م . پ . رها كردن و آزاد كردن . و گذاشتن . و اجازهء گذشتن دادن . و بر طرف كردن .
بگردانيدن
بگردانيدن
(
be - grd nidan
) ف م .
پ . برگردانيدن و منحرف كردن و ف ل . پشت گردانيدن . و برگشت گرفتن .
بگرديدن
بگرديدن
(
be - gardidan
) ف ل . پ .
گردش كردن و سير كردن . و برگشتن . و تغيير يافتن . و بگرديدن از چيزى :
بىميل شدن به آن چيز . و برگشتن از آن .
بگزاده
بگزاده
(
bagz de
) ا . پ . پسر شاهزاده .
و سوار .
بگسل !
بگسل !
(
begsel
) و (
bogsel
) پ . كلمهء امر يعنى قطع كن .
بگسليدن
بگسليدن
(
bogselidan
) ف م . پ .
قطع كردن . و از هم جدا كردن . و جدا كردن و ترك اختلاط و آشنائى نمودن .
بگشان
بگشان
(
bagc n
) ا . پ . انجمن اعيان و اشراف .
بگم
بگم
(
bagam
) ا . پ . مر . بقم .
بگم
بگم
(
begom
) ا . پ . ملكه . و مادر ملكه .
و زن نجيب و خاتون محترم .
بگمار !
بگمار !
(
begm r
) پ . كلمهء امر يعنى فتح كن و غلبه نما .
بگمار
بگمار
(
bogm r
) ا . پ . پيروز و مظفر و غالب .
بگماز
بگماز
(
bagm z
) ا . پ . غم و اندوه .
و پيالهء شراب . و مهمانى و ضيافت . و بگماز كردن ف ل . : مجلس شراب داشتن . و مهمانى نمودن .
بگماز
بگماز
(
begm z
) ا . پ . شراب . و شرابخورى . و پيالهء شراب .
بگند
بگند
(
bagand
) ا . پ . آشيان مرغان .
بگنگ
بگنگ
(
bagang
) ا . پ . بكنگ و حيوان دم بريده .
بگنى
بگنى
(
bagni
) ا . پ . نبيذ و شرابى كه از برنج و ارزن و جو و مانند آنها سازند و بوزه نيز گويند .
بگو !
بگو !
(
begov
) و (
bogu
) پ . كلمهء امر از گفتن .
بگه
بگه
(
bagah
) م ف . پ . مر . بگاه .
بگهتر
بگهتر
(
be - gah - tar
) م ف . پ . بگاه‌تر .
و بهترين گاه .
بگير
بگير (
bogir
) و بگيز
(
bagiz
) ا . پ .
بكير و فلوس خيار شنبر .
بل
بل
(
bal
) ا . پ . پاشنهء پاى .
بل !
بل !
(
bel
) پ . كلمهء امر مخفف بهل يعنى بگذار .
بل
بل
(
bel
) ا . پ . يك قسم ميوه‌اى شبيه به بهى .
بل
بل
(
bol
) پ . حرفى است كه هميشه در جلو اسم استعمال شود و بمعنى كثرت بود مانند بلهوس و بلكامه يعنى بسيار هوس و بسيار كام .
بل
بل
(
bal
) ع . حرفى است بمعنى اضراب يعنى اعراض و اگر پس از آن جمله واقع شود بمعنى اضراب و ابطال خواهد بود مانند قوله تعالى :
قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ اى بل هم عباد .
و يا انتقال از غرض بغرض ديگر مانند وَ ذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى بَلْ تُؤْثِرُونَ