فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٢١

بغوة

و بغزها باغزها : حركها محركها من النشاط .

بغس

بغس

(

baqs

) ا . ع . بلغت اهل يمن سواد و سياهى .

بغش

بغش

(

baqc

) ا . ع . باران نرم كه روان نگردد و اوله الطل ثم الرد ثم البغش .

بغش

بغش

(

baqc

) م . ع . بغشت السماء بغشا ( از باب فتح ) : باران نرم و ضعيف باريد . و قولهم الصبى يبغش اليك يعنى آن كودك فزع مىكند بسوى تو و آمادهء گريستن است . و نيز بغش : پيدا آمدن گرد هوا در روزن از آفتاب يق يبغش الهباء . و بغشت الارض ( مجهولا ) : باران نرم باريده شد در آن زمين .

بغشة

بغشة

(

baqcat

) ا . ع . باران نرم كه روان نگردد .

بغشور

بغشور

(

baqcur

) ا . پ . گودال آب شور .

و ا خ . نام قريه‌اى در نزديكى هرات .

بغض

بغض

(

baqz

) م . ع . بغضه بغضا ( از باب سمع و من نصر لغة ردية ) : دشمن داشت او را . و بغض جدك يعنى بسر درآيد بخت تو . و نعم الله بك عينا و بغض بعدوك عينا : خوش گرداند ترا خدا و خوار و بد دارد دشمن ترا .

بغض

بغض

(

boqz

) ا . ع . دشمنى - خلاف حب .

بغض

بغض

(

boqz

) م . ع . بغضه بغضا ( از باب نصر ) : دشمن داشت او را .

بغض

بغض

(

boqz

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشمنى و خصومت و عداوت و كينه . و گرفتگى گلو از غصه و عروض مصيبتى .

بغضاء

بغضاء

(

baqz '

) ا . ع . دشمنى سخت .

بغضة

بغضة

(

baqzat

) ا . ع . دشمنى سخت .

بغطاق

بغطاق

(

baqt q

) ا . پ . دستار و عمامه .

و فرجى .

بغل

بغل

(

baql

) ا . ع . استر نر و قاطر نر ج : بغال (

beq l

) و ابغال .

بغل

بغل

(

baql

) م . ع . بغلهم بغلا ( از باب فتح ) : هجين و بدنژاد گردانيد اولاد ايشان را .

بغل

بغل

(

baql

) ا خ . پ . نام يهودى ضرابى - و درهم بغلى كه در كتب فقها مىباشد منسوب به اوست .

بغل

بغل

(

baqal

) ا . پ . كنار و پهلو و جانب .

و طرف و سمت . و آغوش . و اندازه‌اى از طول . و زير بغل : گودى كه بالاى عضله يعنى در آنجا كه متصل به كتف مىگردد واقع مىباشد . و بغل دست : زير بغل . و بغل ران : اربيه و زهار . و بغل رفتن ف ل . :

بيك طرف رفتن . و بغل گشادن : اظهار قوت نمودن . و ف م . ورزيدن . و آزمودن .

و بغل باز نمودن : در آغوش گرفتن . و بغل زدن ف ل . : ببدبختى ديگرى شادى كردن .

بغلات

بغلات

(

baqal t

) ع . ج بغلة (

baqlat

) .

بغلان

بغلان

(

baql n

) ا . پ . پس‌رو و تابع .

و رفيق .

بغل‌بر

بغل‌بر

(

baqal - bor

) م ف . پ . كنار و كناره . و لب و حاشيه .

بغل‌بند

بغل‌بند

(

baqal - band

) ا . پ . ريسمان و يا طنابى كه در زير بغل بسته مىشود .

بغلة

بغلة

(

baqlat

) ا . ع . استر ماده و قاطر ماده . ج : بغال و بغلات (

baqal t

) .

بغلتاق

بغلتاق

(

baqalt q

) ا . پ . كلاه و فرجى .

و برگستوان و قبا . و طاقيه .

بغل‌ترى

بغل‌ترى

(

baqal - tari

) ا . پ . خجالت و شرمندگى .

بغلطاق

بغلطاق

(

baqalt q

) ا . پ . مر . بغلتاق .

بغلك

بغلك

(

baqalak

) ا . پ . تريز جامه . و گرهى كه در زير بغل مردم بهم رسد و دير پخته شود و عروسك نيز گويند . و بغلك زدن ف م . : شماتت كردن . و مسخره كردن .

بغل‌گير

بغل‌گير

(

baqal - gir

) ص . پ . در آغوش گيرنده .

بغل‌گيرى

بغل‌گيرى

(

baqal - giri

) ا . پ . در آغوش گرفتگى .

بغلنقار

بغلنقار (

baqlanq r

) و بغلنقاز

(

baqlanq z

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پرنده‌اى ابلق كه پاى و گردنى دراز و منقارى پهن دارد و گوشت آن مأكول و حلال .

بغلى

بغلى

(

baqli

) ص . پ . سكهء منسوب به بغل يهودى .

بغلى

بغلى

(

baqli

) و (

baqali

) ص . پ . هر چيز منسوب و متعلق ببغل . و هر چيز كه بتوان در زير بغل جاى داد . و هر چيز خرد و كوچك . و بيمارى مر شتران را كه ران را به شكم مالند . و شيشهء كوچكى پهن كه در آن آب ليمو و جز آن كنند . و نوعى از جرس .

و زنگ كر و كم صدا . و فندى در كشتىگيرى .

و مردم هندوستان قرآن كوچكى را گويند كه به سفر در بغل دارند .

بغمار

بغمار (

boqm r

) و بغماز

(

boqm z

) ا . پ . قالب خشت‌زنى .

بغماز

بغماز

(

boqm z

) ا . پ . محيط دايره .

بغنج

بغنج

(

boqonj

) ا . پ . تخم گشنيز .

بغند

بغند

(

baqand

) ا . پ . غرغن كه پوستى غير كيمخت بود و از آن كفش دوزند و پرسش و سئوال . و رودخانه .

بغو

بغو

(

baqv

) ا . ع . شكوفهء غرفط و سلم .

بغو

بغو

(

baqv

) م . ع . بغا الشيئ بغوا ( از باب نصر ) : بتأمل نگريست آن چيز را .

بغو

بغو

(

baqov

) ا . پ . بلغت زند مغاك و زمين‌كنده .

بغو

بغو

(

baqovv

) ص . ع . زن زناكار .

بغوة

بغوة

(

baqvat

) ا . ع . شكوفهء خرما كه سپيد برآيد . و خرماى نارسيده . و ميوهء درخت عضاة .