فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦١٨
بغاء
اين همان شهرى است كه در قديم هليوپوليس ناميده مىشد و داراى خرابه‌ها و آثار عتيق مىباشد - و گفته‌اند بعلبك مركب است از دو كلمه يكى بعل نام بت و ديگر بك نام مردى كه بانى اين شهر بوده و آن را باسم بت و باسم خويش نام نهاد . و در نسبت به اين شهر بعلى و بكى هر دو گويند .
بعلة
بعلة
(
ba'lat
) ا . ع . زن مرد .
بعلة
بعلة
(
baelat
) ص . ع . زنى كه آرايش به لباس را نداند و لباس نازيبا پوشد .
بعلة
بعلة
(
baelat
) ص . ع . مؤنث بعل يعنى زنى كه در چارهء كار متحير و ترسان باشد .
بعلزبوب
بعلزبوب
(
baalzabub
) ا خ . ع . لقب خداوند بت‌پرستان كه يهود او را رئيس ارواح پليد دانند .
بعلى
بعلى
(
ba'liy
) ص . ع . منسوب به بعلبك .
و روئيده شده در مزرعه‌اى كه بواسطهء باران مشروب شود .
به عمل
به عمل
(
be - amal
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى يعنى به كار . و به عمل آمدن ف ل . :
براى كار آماده شدن . و باستعمال گذاشته شدن . و به عمل آوردن ف م . : براى استعمال حاضر كردن . و باستعمال گذاشتن .
و باجرا درآوردن . و به كار درآوردن . و به عمل در نيامدن ف ل . : باستعمال در نيامدن . و ناقص شدن . و بىاثر شدن .
بعناية الله
بعناية الله
(
be - en yatell h
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در استقبال كارها استعمال مىكنند يعنى بهمت و همراهى خداوند عالميان .
بعنس
بعنس
(
ba'nas
) ا . ع . داه‌گول و احمق .
بعنسة
بعنسة
(
ba'nasat
) م . ع . بعنس الرجل بعنسة : خوار گرديد آن مرد و نرم شد به خدمت و جز آن .
بعنقاة
بعنقاة
(
baanq t
) ص . ع . تيز چنگال يق عقاب بعنقاة .
بعو
بعو
(
ba'v
) ا . ع . گناه و خطا . و عاريت .
بعو
بعو
(
ba'v
) م . ع . بعا بعوا ( از باب فتح و نصر و ضرب ) : گناه كرد و خطا نمود .
و بعاه بعوا : ( از باب نصر ) غالب آمد او را در قمار . و رسيد از وى چيزى را . و بعاه بالعين :
چشم زخم رسانيد او را . و بعا عليهم شرا : بدى آورد بر ايشان . و نيز بعو :
عاريت گرفتن سگ شكارى و اسب براى رهان .
بعوث
بعوث
(
bous
) ع . ج بعث (
ba's
) .
بعوس
بعوس
(
bous
) ا . ع . ماده شتر لاغر كه شير آن از گذشتن هفت ماه بر نتاجش خشك شده باشد . ج : بعائس و بعاس (
be s
) .
بعوض
بعوض
(
be - avaz
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بجاى . و بدل . و بپاداش .
بعوض
بعوض
(
bauz
) ع . ج بعوضة (
bauzat
) .
و كلفنى مخ البعوض : تكليف داد مرا بمحال .
بعوضة
بعوضة
(
bauzat
) ا . ع . پشه . ج : بعوض (
bauz
) .
بعول
بعول (
boul
) و بعولة
(
boulat
) ع .
ج بعل (
ba'l
) .
بعولة
بعولة
(
boulat
) م . ع . بعل الرجل بعولة ( از باب فتح ) : شوهر گرديد آن مرد .
و بعل عليه : سركشى نمود بر وى .
بعون الله
بعون الله
(
be - ovnell h
) پ . كلمه‌اى مأخوذ از تازى كه در استقبال كارها استعمال مىكنند يعنى به يارى خداوند عالميان .
بعيث
بعيث
(
bais
) ص . ع . فرستاده . و ا خ .
نام چند نفر شاعر .
بعيج
بعيج
(
baij
) ص . ع . شكم كفانيده . و امراة بعيج : زنى كه در خيرخواهى شوى مبالغه نمايد و بر وى نثار كند .
بعيد
بعيد
(
baid
) ص . ع . دور يق ما انت منا ببعيد و ما انتم منا ببعيد - يستوى فيه الواحد و الجمع . و تنح غير بعيد يعنى نزديك شو . و امر بعيد : امر در نهايت بزرگى . و نيز بعيد : دورشونده . ج : بعداء (
bo'ad '
) و بعد (
bood
) و بعدان (
bo'd n
) .
بعيد
بعيد
(
baid
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - دور . و فاصله‌دار . و بيگانه . و عهد بعيد : زمانى كه مدتى از آن گذشته باشد . و بعيد شدن ف ل . : دور شدن . و جدا شدن .
و بعيد كردن ف م . : روانه كردن . و ف ل . خود را غايب كردن و پنهان شدن .
بعيد
بعيد
(
boayd
) ص . ع . كمى دور . و در يك مسافت كمى . و بعيد زمان و يا بعيدات بين : پس از قليل مدتى . و بفاصلهء كمى . و زود بزود .
بعيدا
بعيدا
(
baidan
) م ف . ع . پس از آن . و من بعد .
بعيدات
بعيدات
(
boayd t
) ع . ج بعيد (
boayd
) .
بعير
بعير
(
bair
) و (
beir
) ا . ع . شتر نه ساله يا چهار ساله . و گاهى در ناقه هم استعمال كنند .
و خر . و هر باربردار . ج : ابعرة (
ab'erat
) و بعران (
bo'r n
) و (
ber n
) و ج ج :
اباعر . و اباعير .
بعيم
بعيم
(
ba'im
) ا . ع . پيكر چوبين . و ا خ .
نام بتى . و ص . صورت نقاشى بدون رنگ .
و كسى كه شعر گفتن نداند .
بعينه
بعينه (
be - ayneh
) و بعينها
(
be - ayneh
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار شبيه و بسيار مانند . و بدرستى و كاملا . و با دقت .
و حرف به حرف و لفظ بلفظ و كلمه به كلمه .
بغ
بغ
(
baq
) ا . پ . زمين‌كنده و مغاك و ا .
خ . نام بتى و خدا و بغداد يعنى خدا داده .
بغ
بغ
(
baqq
) م . ع . بغ الدم بغا ( از باب نصر ) : جوش زد خون .
بغ
بغ
(
boqq
) ا . ع . شتر نر ريزه .
بغا
بغا
(
baq
) ا . پ . روسپى و زناكار .
و كودك رسوا .
بغاء
بغاء
(
beq
) م . ع . باغت مباغاة و بغاء . مر . مباغاة .