فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦١٦
بعدان
ريختن آب از آوند .
بعبعة
بعبعة
(
ba'baat
) ا . ع . حكايت بعضى آواز و سخن راندن بشتاب . و گريختن از جنگ كفار .
بعة
بعة
(
bo''at
) ا . ع . شتر بچه‌اى كه در ميان نتاج زايد - و آنكه در اول نتاج زايد ربع و آنكه در آخر هبع خوانند .
بعث
بعث
(
ba's
) م . ع . بعثه بعثا و بعثة ( از باب فتح ) : فرستاد او را . و نيز بعث :
برانگيزانيدن . و برخيزانيدن ماده شتر . و زنده نمودن . و بيدار كردن . و پراكنده نمودن .
بعث
بعث
(
ba's
) و (
baas
) ا ج . ع . لشكر و گروهى كه به جائى فرستند . ج : بعوث (
bous
) يق كنت فى بعث فلان او بعث فلان . و يوم البعث ا خ . : روز قيامت .
بعث
بعث
(
ba's
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برانگيختگى . و روز رستخيز . و روز قيامت .
بعث
بعث
(
baas
) م . ع . بعث بعثا ( از باب سمع ) : بيدار ماند .
بعث
بعث
(
baes
) ص . ع . شب زنده‌دار تهجد گزار .
بعثة
بعثة
(
be'sat
) م . ع . بعث بعثا و بعثة .
مر . بعث (
ba's
) .
بعثت
بعثت
(
be'sat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسالت و فرستادگى . و ارسال .
بعثر
بعثر
(
ba'sar
) ا خ . ع . پدر حملة وصلة كه از قبيلهء بكر بن عامر بودند .
بعثرة
بعثرة
(
ba'sarat
) ا . ع . لون و رنگ .
و وسخ و چرك .
بعثرة
بعثرة
(
ba'sarat
) م . ع . بعثر فلانا بعثرة : نظر كرد بسوى فلان . و تفتيش نمود آن را . و بعثر التراب : كاويد خاكرا و برانگيخت . و بعثر الشيئ : جداجدا و زير و بالا كرد آن چيز را . و بيرون آورد .
و آشكارا ساخت قوله تعالى : بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ . و بعثر الحوض اى هدمه و جعل اسفله اعلاه . و بعثر الرجل متاعه :
پراكنده كرد آن مرد متاع و كالاى خود را و ريخت بعض آن را به روى بعضى . و بعثرت نفسه : شوريد دل او .
بعثط
بعثط
(
bo'sot
) ا . ع . ناف وادى و ميانهء آن . و دبر . و يا دبر با ذكر و خايه .
ج : بعاثط . و ابن بعثط : ماهر و دانندهء چيزى يقال هو ابن بعثطها و در حديث معاويه : قيل له اخبرنا عن نسبك فى قريش قال انا بن بعثطها يريد انه واسطة قريش و من سرة بطائحها .
بعثقة
بعثقة
(
ba'saqat
) م . ع . ريزان شدن آب از شكستگى كنارهء حوض و خم يق تبعثق الماء من الحوض : ريزان شد آب از شكستگى كنارهء حوض .
بعثوط
بعثوط
(
bo'sut
) ا . ع . ناف وادى و ميانهء آن .
بعج
بعج
(
ba'j
) م . ع . بعجه بعجا ( از باب فتح ) : كفانيد آن را . و بعجه الحب : در اندوه انداخت او را محبت . و بعج بطنه لك : مبالغه كرد در خيرخواهى تو .
بعج
بعج
(
baej
) ص . ع . رجل بعج : مرد سست رفتار كه گويا معوج البطن است .
بعد
بعد
(
ba'd
) ا . ع . پس - ضد قبل - و در حالت اضافه معرب بود و در حالت افراد مبنى بر ضم و من بعد و افعل بعدا ( با تنوين ) نيز مىگويند . و حكى الفراء من بعد ( بالكسر به غير التنوين ) و اجاز بالضم و التنوين ايضا .
و نيز بمعنى پس از اين و نه اكنون مىباشد . و بعد السلام : پس از تهنيت و احترامات عمومى . و بعد الظهر : پس از زوال .
و بعد ما : پس از آن چيز . و بعد المشورة : پس از مصلحت . و بعد المشورة : پس از مصلحت . و بعد الموت : پس از مرگ . و بعد الوقوع :
پس از آنكه اتفاق افتاد . و وقتى كه آن نموده شد . و بعد اليوم : از اين پس . و يا پس از زمان آينده . و اما بعد : فصل خطاب است يعنى . پس از دعاى من مر ترا . و پس از اين مقدمات . و اكنون شروع مىشود - و گويند اول كسى كه اين كلمه را گفت كعب ابن لوى بود . و فى ما بعد : تا آن‌وقت .
و من بعد : از اين پس و در آينده . و بعد ذلك اى مع ذلك .
بعد
بعد
(
ba'd
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - پس و سپس . و بعد از اين : پس از اين . و بعد از آن : پس از آن . و بعد از آنكه : پس از آنكه .
بعد
بعد
(
bo'd
) ا . ع . دورى و مرگ و لعنت . يق بعداله يعنى دور گرداند او را خدا و هلاكى باد او را . و راى و حزم و منه
انه لذو بعد (
bo'den
) و (
bo'dan
) باعد بطريق مبالغه است دورى بسيار و بعد المشرقين دورى و فاصلهء ميان مشرق و مغرب .
بعد
بعد
(
bo'd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دورى و فاصله و تفاوت .
بعد
بعد
(
bo'd
) و (
baad
) م . ع بعد بعدا و بعدا ( از باب كرم و سمع ) : دور شد . و بمرد .
بعد
بعد
(
baad
) ا . ص . ع . منزل بعد :
منزل دور . و تنح غير بعد يعنى نزديك شو . و نيز بعد : ج باعد .
بعد
بعد
(
boad
) ا . ع . خير و فايده يق انه لغير بعد . و ما عنده بعد .
بعد
بعد
(
bood
) ع ج بعيد (
baid
) .
بعداء
بعداء
(
boad '
) ع . ج بعيد (
baid
) .
بعدان
بعدان
(
bo'd n
) ع . ج بعيد (
baid
) يق فلان من بعد ان الامير .
بعدان
بعدان
(
ba'd n
) ا خ . ع . روستائى بيمن .