فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦١٢

بطر

بطاح

بطاح

(

bot h

) ا . ع . بيمارى كه از تب حادث گردد ما نا بذات الجنب و ا خ . نام منزلى مر بنى يربوع را .

بطاحى

بطاحى

(

bot hiy

) ص . ع . كسى كه مبتلى بمرص بطاح شده باشد .

بطاخى

بطاخى

(

bot xiy

) ص . ع . رجل بطاخى مرد ستبر .

بطارس

بطارس

(

bat res

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يك قسم داروئى كه در دفع كدو دانه به كار مىبرند و سرخس نيز گويند .

بطارق

بطارق

(

bot req

) ص . ع . طويل و دراز .

بطارقة

بطارقة

(

bat reqat

) ع . ج بطريق (

betriq

) .

بطاريك

بطاريك

(

bat rik

) ع . ج بطرك (

batrak

) و (

betrak

) .

بطاطيا

بطاطيا

(

bat ti

) ا خ . ع . نهرى كه آب دجيل در آن مىريزد .

بطاقة

بطاقة

(

bet qat

) ا . ع . سياهى چشم .

و پارهء كاغذ كه بر آن رقم قيمت را نوشته در ميان طاقه گذارند . و هر رقعهء خرد . الحديث يؤتى برجل يوم القيمة و يخرج له بطاقة فيها شهادة ان لا إله الا الله . و حمام البطاقة : كبوترى كه رقعه برد و كبوتر نامه‌بر گويند .

بطال

بطال

(

batt l

) ص . ع . رجل بطال :

مرد ناچيز و معطل . و بيكار و دلاور .

بطالة

بطالة

(

bat lat

) و (

bet lat

) و (

bot lat

) م . ع . بطل من العمل بطالة و بطالة و بطالة ( از باب نصر ) : بازماند از عمل و كار .

بطالة

بطالة

(

bat lat

) و (

bet lat

) م . ع .

بطل الرجل بطالة و بطالة و بطولة ( از باب كرم ) : شجاع و دلير گرديد .

بطالة

بطالة

(

bat lat

) م : بطل فى حديثه بطالة ( از باب نصر ) : هزل گفت .

بطالت

بطالت

(

bat lat

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيكارى و كاهلى . و معطلى .

بطالت

بطالت

(

bet lat

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شجاعت و دليرى .

بطآن

بطآن

(

bot ' n

) و (

bat ' n

) ع . اسم فعل بمعنى ماضى يق بطآن ذا خروجا يعنى درنگ كرد در برآمدن .

بطان

بطان

(

bet n

) ا . ع . بز ماده . و تنگ ستور . المثل : التقت حلقتا البطان وقتى گويند كه كار سخت دشوار گردد . ج :

ابطنة (

abtenat

) و بطن (

boton

) . و ا خ .

موضعى ميان شقوق و تغبية . و موضعى ببلاد هذيل . و شهرى بيمن . و عريض البطان ص . : فارغ بال . و توانگر .

بطان

بطان

(

bet n

) ع . ج بطن (

baten

) .

بطانة

بطانة

(

bet nat

) ا . ع . آستر جامه . و راز نهانى . و مركز شهر . و رفاقت با صدق .

و رفيق صادق .

بطانة

بطانة

(

bat nat

) م . ع . بطن بطانة ( از باب كرم ) : كلان شكم گرديد . و بطن الرجل : پر شد شكم آن مرد از طعام .

بطايح

بطايح (

bat yeh

) و بطائح

(

bat eh

) ع . ج بطيحة (

batihat

) .

بطائط

بطائط

(

bot et

) ص . ع . فربه و ستبر .

و حطائط بطائط : از اتباع است .

بطائط

بطائط

(

bet et

) ص . ع . حر بطائط :

فرج ستبر و گنده .

بطايق

بطايق (

bat yeq

) و بطائق

(

bat eq

) ع . ج بطاقة .

بطاين

بطاين (

bat yen

) و بطائن

(

bat en

) ع . ج بطينة (

batinat

) .

بطباط

بطباط

(

batb t

) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - گياهى كه عصا الراعى گويند .

بطبطة

بطبطة

(

batbatat

) م . ع . آواز كردن مرغابى . و غوطه زدن آن در آب . و ضعيف شدن .

بطة

بطة

(

battat

) ا . ع . يك مرغابى - و ليست التاء للتانيث و انما هى لواحد من جنس - و خنور روغن . يا آوندى به شكل مرغابى .

بطة

بطة

(

bettat

) ا خ . ع . موضعى بحبشه .

بطة

بطة

(

bottat

) ا خ . ع . نام چند نفر از علماى اصفهان .

بطح

بطح

(

bath

) م . ع . بطحه بطحا ( از باب فتح ) : بر روى افگند او را .

بطح

بطح

(

both

) ا . ع . چسبيدهء به چيزى غير برآمدهء از آن و منه كان كمام الصحابة بطحا اى لازقة بالرأس غير ذاهبة فى الهواء و الكمام القلانس .

بطح

بطح

(

bateh

) ا . ع . جوى در سنگلاخ ج : بطاح (

bet h

) .

بطح

بطح

(

bottah

) ص . ع . بطاح بطح در مبالغه گويند .

بطحاء

بطحاء

(

bath '

) ا . ع . جوى در سنگلاخ و ميدان مشق . و ميدان اسب دوانى . و ا خ .

محلى نزديك مكهء معظمه .

بطحان

بطحان

(

bateh n

) و (

both n

) ا خ .

ع . موضعى در مدينه .

بطحان

بطحان

(

batah n

) ا خ . ع . موضعى در ديار تميم .

بطحة

بطحة

(

bathat

) ا . ع . قامت يقال هو بطحة رجل : آن قامت يك مرد است .

بطحة

بطحة

(

bothat

) ا . خو و خصلت يق هذه بطحة صدق .

بطخ

بطخ

(

batx

) م . ع . بطخه بطخا ( از باب نصر ) : ليسيد آن را .

بطخة

بطخة

(

batexat

) ص . ع . ابل بطخة :

شتران فربه و كذلك رجال بطخة .

بطر

بطر

(

batr

) م . ع . بطر الجرح بطرا ( از باب نصر ) : كفانيد آن جراحت را .

بطر

بطر

(

batar

) م . ع . بطر بطرا ( از باب سمع ) : سخت شادى نمود . و فيريد و تكبر