فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠٦

بشقاب

بشخصه

بشخصه

(

be - caxseh

) م ف . پ . خودش و به خودى خود .

بشخوار

بشخوار

(

becx r

) ا . پ . سؤر يعنى بازماندهء آب در ظرفى كه از آن آب خورده باشند .

بشخودن

بشخودن

(

becxudan

) ف م . پ .

بشخاييدن . و خراشيدن به ناخن و جز آن .

بشخوده

بشخوده

(

becxude

) ص . پ . خراشيده .

و خراشيده شدهء به ناخن . و فراخ‌شده و پهن گشته . و پايمال گرديده .

بشخور

بشخور

(

becxor

) ا . پ . مر . بشخوار .

بشخيدن

بشخيدن

(

bacxidan

) ف ل . پ .

درخشيدن . و ف م . افشاندن . و دزديدن .

بشدت

بشدت

(

be - ceddat

) م ف . پ . بنهايت و زياده از حد . و به زور و جبرا . و به قوت و به سختى .

بشر

بشر

(

bacr

) م . ع . بشره بشرا و بشورا ( از باب نصر ) : مژده داد او را . و نيز بشر : روى پوست برداشتن . و بريدن موى بروت تا آنكه بشره ظاهر گردد . و خوردن ملخ همه رستنى زمين را . و جماع كردن . و بشرته بمولود : مژده دادم او را بمولود .

بشر

بشر

(

becr

) ا . ع . گشاده‌روئى . و روى مردم يق فلان حسن البشر . و وادى كه در آن تره‌هاى نيكو رويد . و از اعلام است .

و ا خ . موضعى . و كوهى بجزيره . و آبى مر تغلب را .

بشر

بشر

(

bacar

) ا . ع . مردم - مذكر و مؤنث و واحد و جمع در وى يكسان است و قد يثنى و يجمع و يقال بشران و ابشار - و روى پوست .

مردم و غير آن . بشرة (

bacarat

) يكى . ج : ابشار . و ابو البشر ا خ . : آدم عليه السلام . و ابو البشر عبد الاخر : محدثى است . و ابو البشر پهلوان يزدى : دجال .

بشرة

بشرة

(

bacarat

) ا . ع . واحد بشر . و بشرة الارض : روئيدگى زمين يق ما احسن بشرتها .

بشرة

بشرة

(

becarat

) ا خ . ع . نام جاريه‌اى .

و نام اسبى .

بشر حافى

بشر حافى

(

bocre - h fi

) ا . پ . يكى از اوليا كه برهنه پاى مىگشت .

به شرط

به شرط

(

be - cart

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - با عهد و پيمان .

بشرود

بشرود

(

bacrud

) ا خ . ع . شهرى در مصر .

بشرونتن

بشرونتن

(

bacrunetan

) ف م . پ . - بلغت زند پرستيدن .

بشره

بشره

(

bacare

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روى پوست آدمى و جز آن . و قشر بيرون پوست - و قشر درونى را ادمه گويند .

بشرى

بشرى

(

bocr

) ا خ . ع . نام مردى - و هو لا ينصرف - وا . مژده قوله تعالى يا بُشْرى هذا غُلامٌ و در تثنيه يا بشريى گويند .

بشرى

بشرى

(

bocr

) م . ع . مژده دادن ( و الفعل من نصر ) .

بشرى

بشرى

(

bacar

) ا خ . ع . دهى در مكه بنخلهء شاميه .

بشرى

بشرى

(

bocar

) ا خ . ع . دهى در شام .

بشرى

بشرى

(

bacari

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - انسانى و هر چيز منسوب و متعلق به بشر . و ضعف بشرى : ضعف انسانى و عقول بشرى : دانشهاى انسانى .

بشريت

بشريت

(

bacariyyat

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انسانيت . و طبع بشريت : طبيعت و خوى انسانى و سرشت انسانى .

بشستن

بشستن

(

becestan

) ف ل . پ . نشستن - نقيض ايستادن .

بشستن

بشستن

(

becostan

) ف م . پ . شستن و پاكيزه كردن .

بشع

بشع

(

baca '

) م . ع . بشع بشعا و بشاعة مر . بشاعة .

بشع

بشع

(

bace '

) ا . ص . ع . طعام بدمزهء حلق‌سوز و ص . كسى كه چنين طعامى خورده . و آنكه از دهنش بوى بد آيد از ناكردن خلال و مسواك و بدخو . و ناكس . و بدنفس . و ترش‌روى چين بجبين .

بشعة

بشعة

(

baceat

) ص . ع . خشبة بشعة :

چوب بسيار گره . و مؤنث بشع (

bace '

) در همهء معانى .

بشغ

بشغ

(

bacq

) ا . ع . باران نرم و ضعيف كه روان نگردد .

بشغ

بشغ

(

bacq

) م . ع . بشغت الارض بشغا ( مجهولا ) ( از باب فتح ) : باران نرم و ضعيف باريده شد بر آن زمين . و بشغت السماء ( معلوما ) : باران نرم و ضعيف باريد آسمان .

بشغة

بشغة

(

bacqat

) ا . ع . باران نرم و ضعيف كه روان نگردد .

بشغره

بشغره

(

bacqare

) ص . پ . ساخته و پرداخته شده و انجام داده شده .

بشق

بشق

(

bacq

) م . ع . بشقه بالعصا بشقا ( از باب سمع و ضرب ) : زد او را بعصا . و بشق فلان : تيز نگريست فلان . و در حديث استسقا : بشق المسافر و منع الطريق يعنى بازماند مسافر يا بند گرديد . يا ملول شد . و يا عاجز گرديد از سفر از بسيارى باران چنان كه باشه در باران از پريدن يا شكار كردن عاجز ماند . و يا آنكه صواب نشق با نون يا لثق با لام و ثاء مثلثه است .

بشقاب

بشقاب

(

bocq b

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ظرف غذاخورى پهن و گرد و كم عمق مانند