فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠١
بسغديدن
آن را . و بسر النبات : چرانيد گياه نارسيده را .
بسر
بسر
(
bosr
) ا . ع . نو و تازهء از هر چيزى .
و آب تازه . و آب باران تازه باريده . ج :
بسار (
bes r
) . و جوان خواه مرد باشد و يا زن . وا . خ . از اعلام است . و نام دهى در بغداد .
بسر
بسر
(
bosr
) و (
bosor
) ا . ع . غورهء خرما . - و آنچه از شكوفهء خرما اول ظاهر شود آن را طلع خوانند و چون بسته گردد سياب و چون سبز و گرد گردد جذال و سراد و خلال و چون اندكى كلان گردد بغو و چون كلان‌تر شود بسر و بعد از آن مخطم و بعد موكت و بعد تذنوب و بعد جمسة و بعد ثعدة و خالع و خالعة و چون پختگى آن بانتها رسد رطب و معو و در آخر تمر گويند .
بسر
بسر
(
bosar
) ع . ج بسرة (
bosrat
) .
بسر
بسر
(
be - sar
) م ف . پ . به روى سر . و به طرف سر . و به سمت سر . و انتها . و نوك و بسر آمدن ف ل . : بانتها رسيدن . و تمام شدن . و مردن . و بسر بردن ف م . :
بانتها حمل كردن و بردن . و باتمام رساندن .
و بجا آوردن عهد . و گذراندن زمان و وقت .
و كشتن . و ف ل . : زندگى كردن . و موافقت كردن . و هم طبيعت و هم حواس شدن .
بسرات
بسرات
(
bosar t
) ع . ج بسرة (
bosrat
) .
بسرازيرى
بسرازيرى
(
be - sar - ziri
) م ف . پ . مايل شونده و لغزندهء از بالا به پائين كوه و يا تپه .
بسراط
بسراط
(
besr t
) ا خ . ع . شهرى نهنگ‌ناك نزديك دمياط .
بسراق
بسراق
(
bosr q
) ا . پ . زبرجد .
بسربارى
بسربارى
(
be - sar - b ri
) م ف . پ . حمل شدهء به روى سر و به روى بار .
بسربردگى
بسربردگى
(
be - sar - bordegi
) م ف .
پ . انجام دادگى . و ايفاى وعد و شرط .
بسرة
بسرة
(
bosrat
) و (
bosorat
) ا . ع . واحد بسر يعنى يك عدد غورهء خرما . ج : بسرات (
bosar t
) و بسر (
bosar
) . و آفتاب بوقت برآمدن . و سر نرهء سگ . و اول ما بدء من النبات بارض ثم جسيم ثم بسرة ثم صمعاء ثم حشيش - و ا خ . نام مهره . و نام ربيبهء نبى صلى اللّه عليه و آله كه دختر ابى سلمه بود . و نام صحابى - و بدين دو معنى بدون الف و لام آيد .
بسردرآمدگى
بسردرآمدگى
(
be - sar - dar - madagi
) ا . پ . سقوط و لغزش .
بسردرآمده
بسردرآمده
(
be - sar - dar - made
) ص . پ . آنكه به روى سر درمىافتد .
به سر و جان
به سر و جان (
be - sar - o - j n
) و به سر و چشم
(
be - sar - o - cacm
) م ف . پ . با كمال رضا و خشنودى .
بسريا
بسريا
(
besri
) ا . پ . بلغت زند گوشت و لحم .
بسس
بسس
(
besas
) ع . ج بسة (
bessat
) و (
bassat
) .
بسس
بسس
(
bosos
) ج ا . ع . پسته‌هاى لت كرده شده . و شتران مادهء رام و انس يافته . و شبانان .
بسط
بسط
(
bast
) م . ع . بسطه بسطا : ( از باب نصر ) گسترد آن را . و تازيانه زد بر وى . و بسط يده : دراز كرد دست خود را . و بسط فلانا : شادمان كرد فلان را . حديث فاطمه عليها السلام : يبسطنى ما يبسطها . و بسط المكان القوم : گنجايش كرد جاى قوم را . و هذا فراش يبسطنى يعنى فراخ و پهناست . و فرش لى فراشا لا يبسطنى اى ضيق لا يسعنى . و بسط الله فلانا على : تفضيل داد او را خدا بر من . و بسط من فلان : گستاخى كرد با فلان . و بسط العذر : پذيرفت عذر را .
و بسط الله الرزق : فراخ گردانيد خدا رزق را . و بسطت يده عليه ( مجهولا ) :
مسلط شد بر وى .
بسط
بسط
(
bast
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پهن كردگى . و فراخى و وسعت . و انتشار .
بسط
بسط
(
best
) و (
bost
) و (
bosot
) ا . ع .
شتر ماده‌اى كه بچهء وى را با وى گذارند و باز ندارند . ج ابساط و بساط و ( بندرت ) بساط .
بسط
بسط
(
bosot
) و (
best
) و (
bost
) ص ع .
گشاده يق يده بسط : دست او گشاده است . و منه يد الله بسطان لمسئى النهار حتى يتوب بالليل .
بسط
بسط
(
bosot
) ع . ج بسط (
best
) و (
bost
) و (
bosot
) و بساط و بسيط .
بسطاء
بسطاء
(
bast '
) ص . ع . اذن بسطاء :
گوش كلان و پهن .
بسطام
بسطام
(
bast m
) ا خ . پ . شهرى در يك فرسخى شاهرود .
بسطام
بسطام
(
best m
) ا خ . ع . نام همان شهر ببسطام است كه مولد عارف مشهور بايزيد مىباشد . و نام شخصى .
بسطامى
بسطامى
(
bast mi
) ص . پ . منسوب به بسطام .
بسطة
بسطة
(
bastat
) و (
bostat
) ا . ع . فضيلت .
و دست‌رس . و فراخى علم . و درازى جسم .
و كمال آن .
بسطة
بسطة
(
bastat
) ا . خ . ع . موضعى در كوههاى اندلس .
بسطى
بسطى
(
bastiy
) ا . ع . فروشندهء معجون مسكرى كه آن را بسط مىنامند .
بسعى
بسعى
(
be - sa'y
) م ف . پ . شتابان و بتعجيل . و به زودى .
بسغ
بسغ
(
basaq
) ا . پ . اطاق فوقانى كه داراى پنجهره‌هاى متعدد براى نظاره و دخول هوا باشد . و گنبد . و سقف گنبدى .
بسغده
بسغده
(
basaqde
) و (
basoqde
) ص .
پ . آماده و مهيا . و انجام‌دهنده .
بسغديدن
بسغديدن
(
basaqdidan
) و (
besaqdidan
) و (
besoqdidan
) ف ل . : ساخته شدن . و