فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠٠
بسر
و چمچهء كوچك .
بستگى
بستگى
(
bastagi
) ا . پ . بندشدگى و مضبوط شدگى . و بند و بست عضو شكسته .
و استوارى و استحكام . و عقد و بند و علاقه . و ارتباط و پيوستگى . و لكنت و گرفتگى زبان . و بستگى بول : حبس البول . و بستگى سخن :
لكنت زبان . و بستگى فرج : بكارت .
بستم
بستم
(
bestom
) ص . پ . بيستم .
بستن
بستن
(
bastan
) ف م . پ . خلاف گشودن و بند كردن و مسدود كردن و فراهم كشيدن و جمع كردن . و يافتن . و منجمد كردن .
و پيوستن . و صيغهء ازدواج جارى كردن .
و ف ل . افسردن و منجمد شدن . و منعقد شدن بزر و تخم . و باردار شدن .
بستنگاه
بستنگاه
(
bastan - g h
) ا . پ . آنجاى كه كشتى لنگر مىاندازد و لنگرگاه .
بستنى
بستنى
(
bastani
) ا . پ . پارچه‌اى كه بدان دستهء كاغذ و كتاب و دفتر و جز آن را بهم مىبندند . و هر شربت فسردهء يخ بسته .
بستو
بستو
(
bastu
) ا . پ . مرتبان سفالين زجاجى و چوبى كه بدان ماست را بشورانند و برهم زنند تا مسكه و دوغ از هم جدا گردد .
بست‌وبند
بست‌وبند
(
basto - band
) ا . پ . ترتيب و انتظام و ضبط و ربط .
بستوقة
بستوقة
(
bostuqat
) ا . ع . مرتبان كوچك سفالين - معرب بستو .
بستوه
بستوه
(
bestuh
) ص . پ . ستوه و ملول و مغموم .
بسته
بسته
(
baste
) ص . پ . قيد شده . و مجبور شده . و زنجير شده . و دربند كرده شده . و قفل شده . و سد شده و منعقد شده . و عضو شكستهء جبيره شده . و فسرده . و عايق شده . و جلوگيرى شده . و ثابت شده و برقرار شده .
و معين شده . و افسون شده . و بانجام رسيده و بيحس شده . و عنين شده . و كاشته شده .
وا . ابريشم رنگارنگ كه در روى كارگاه جهت زردوزى گسترده شده باشد . و خريطهء اسباب . و باصطلاح عروض شعرى كه عبارت از چهار مصراع باشد . و ا خ . نام نوائى از موسيقى . و بسته شدن ف ل . : مقيد شدن .
و بستهء زنجير بودن : محبوس شدن .
و اسير و گرفتار زنجير شدن . و بسته كردن ف م . : مقيد كردن .
بسته
بسته
(
bestoh
) ص . پ . بستوه و به تنگ آمده .
بسته
بسته
(
boste
) ا . پ . فندق .
بسته‌رحم
بسته‌رحم
(
baste - rahem
) ص . پ .
عقيم و زنى كه هرگز نزايد .
بسته‌زبان
بسته‌زبان
(
baste - zab n
) ص . پ .
گنگ و لال .
بسته‌فرج
بسته‌فرج
(
baste - farj
) ص . پ .
باكره .
بسته‌ميان
بسته‌ميان
(
baste - mi n
) ص . پ .
آماده و مهيا .
بسته‌نگار
بسته‌نگار
(
baste - neg r
) ا خ . پ .
آهنگى از موسيقى كه مركب است از حصار و و حجاز و سه‌گاه .
بستى
بستى
(
bosti
) ا . ص . پ . باغيان و منسوب بباغ و باغستانى . و بومى بست .
بستيباج
بستيباج
(
bastib j
) ا . پ . گياهى كه خسك گويند .
بستيغ
بستيغ
(
bastiq
) ا خ . پ . قصبه‌اى نزديك نيشابور .
بس‌جسته
بس‌جسته
(
bas - joste
) ا و ص . پ .
مطلوب و معشوق و بس خواسته . وا . تمنا .
بسجين
بسجين
(
basjin
) ا . پ . چوب سختى كه از آن كمان مىسازند .
بسحاق
بسحاق
(
bosh q
) ا خ . پ . يكى از شعراى شيراز معاصر و مجالس با اسكندر ابن عمر شيخ گوركانى و بيشتر اشعار او در باب اطعمه است و لهذا به بسحاق اطعمه معروف شده .
بسخندن
بسخندن
(
basxandan
) ف م . پ .
سبب غليان شدن . و سبب تخمير شدن بواسطهء خمير ترش .
بسخن رسيد
بسخن رسيد
(
be - soxan - rasid
) ا . پ مرد عاقل و خردمند . و مرد شايسته .
بس خواسته
بس خواسته
(
bas - x ste
) ا . پ . مطلوب و معشوق .
بسد
بسد
(
bosd
) ا . پ . بست و گلزار . و جائى كه ميوه‌هاى خوش‌بو در آنجا باشد .
بسد
بسد
(
bossad
) و (
bessad
) ا . پ . مرجان و بيخ مرجان .
بسدك
بسدك
(
basadk
) ا . پ . دستهء گندم و جو درو كرده .
بسدك
بسدك
(
basdak
) ا . پ . گياهى دوائى كه اكليل الملك نيز گويند .
بسدين
بسدين
(
basadin
) و (
bosdin
) و (
bossadin
) ص . پ . سرخ برنگ مرجان .
بسذ
بسذ
(
bossaz
) ا . ع . - مأخوذ از بسد فارسى - مرجان و ريشهء مرجان .
بسر
بسر
(
basr
) ا . ع . آب سرد .
بسر
بسر
(
basr
) م . ع . بسر بسرا و بسورا ( از باب نصر ) : شتابى كرد . و پيش از وقت گرفت . و غلبه نمود . و ترش روى گرديد قوله تعالى عَبَسَ وَ بَسَرَ . و بسر القرحة بسرا : خراشيد ريش را پيش از نضج . و بسر النخلة : گشن داد خرمابن را پيش از وقت آن . و بسر الفحل الناقة :
جهيد شتر نر بر شتر ماده پيش از خواهش آن . و بسر الرجل الناقة : گشن داد ناقه را پيش از خواهش آن . و بسر الحاجة :
خواست حاجت را در غير وقت آن . و بسر التمر : بسر آميخت در نبيذ خرما . و بسر السقاء : خورد شير مشك را پيش از آنكه بخيسد و ستبر گردد . و بسر الدين : تقاضاى دين كرد پيش از ميعاد . و بسر به : آغاز كرد