فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩٧
بس
حرف زند و كودك ظريف و مليح . و مرد ظريف . فى الحديث : مررت بقصر مشيد بزيع . و قال صاحب النهاية البزيع الظريف من الناس شبه القصر به لحسنه و كماله . و نير بزيع : از اعلام است .
بزيعة
بزيعة
(
bazi'at
) ا . ع . دختر بچهء ظريف و مليح .
بزيم
بزيم
(
bazim
) ا . ع . شاخهء نازكى كه با آن دستهء سبزى را مىبندند . و دستهء سبزى . و باقى ماندهء در تك ديگ از شوربا و جز آن .
بزين
بزين
(
bazin
) ص . پ . وزنده .
بزين
بزين
(
bazin
) ا خ . پ . نام آتشكده‌اى كه در روستاى نيشابور بود .
بزيون
بزيون
(
bezyun
) و (
bozyun
) ا . پ .
يك نوع پارچهء گلابتون دوزى و زربفت و كيمخواب .
بژ
بژ
(
baj
) ا . پ . برف . و دمه و سرما ريزه يعنى چيزى كه در هنگام شدت سرما مانند زرك و زرورق از هوا ريزد . و كوه و پشته .
بژج
بژج
(
bajaj
) ا . پ . اختراع و انكشاف جديد .
بژرفى
بژرفى
(
be - jarafi
) م ف . پ . با تعمق و بابصيرت و آگاهى . و بافراست و زيركى .
بژرنى
بژرنى
(
bajarni
) ا . پ . شكوه و جلال .
بژغرده
بژغرده
(
bajqorde
) ا . پ . يك نوع گياه خاردارى . و وردنه .
بژكم
بژكم
(
bajkam
) ا . پ . منع و بازداشت و ص بازدارنده .
بژكول
بژكول
(
bajkovl
) و (
bejkovl
) ص . پ . شخص قوى هيكل . و جلد . و باركش و حريص در كارها . و رنج‌كش .
بژم
بژم
(
bajm
) ا . پ . شبنم .
بژمان
بژمان
(
bajm n
) و (
bojm n
) ص .
پ . غمگين و ملول و دلتنگ و افسرده . و زبون و ناتوان و عاجز .
بژمژه
بژمژه
(
bojmaje
) ا . پ . بزمچه و آفتاب‌پرست و قلمون .
بژن
بژن
(
bajan
) ا . پ . لجن و گل و لاى تيرهء ته حوض و جوى و چاه .
بژند
بژند
(
bajand
) ا . پ . گياهى خوشبوى كه در آشها كنند .
بژندى
بژندى
(
bajandi
) ا . پ . دردمندى .
و بيچارگى و نامرادى و تنگى معيشت .
بژنگ
بژنگ
(
bajang
) ا . پ . كليد .
بژوال
بژوال
(
bajv l
) ا . پ . انعكاس صدا مانند صداى كوه .
بژوج
بژوج
(
bajuj
) ا . پ . اختراع و انكشاف جديد و پيداكردگى .
بژول
بژول
(
bojul
) ا . پ . پچول و استخوان شتالنگ كعب و پاشنه .
بژهان
بژهان
(
bojh n
) ا . پ . غبطه و آن صفتى باشد در آدمى كه چون خوبى در ديگرى بيند براى خود خواهد بىآنكه از او زايل گردد و اين صفت ممدوح است بر خلاف حسد كه مذموم است چه حسود خواهد آن چيز مر او را باشد و ديگرى دارا نبود . و نيز بژهان :
ميل شديد .
بژير
بژير
(
bajir
) ا . پ . بال و پر و پشم .
بس
بس
(
bas
) م ف . پ . بسيار و بسى و عدد بسيار و افزون و زياده و خيلى و فراوان .
و به قدر كفايت و بسنده . و بيشتر اوقات . و آرى و بلى . و البته . و حقيقة . و يقينا و بلاشبهه و بىشك . و بس آمدن بكس ف ل . :
توانستن . و قابل گشتن . و برابر شدن و بس بودن : كافى بودن . و بس كردن :
ايستادن و بازماندن . و واگذاشتن و ترك كردن .
بس !
بس !
(
bas
) پ . كلمهء امر يعنى قطع كن و بايست .
بس
بس
(
bos
) ا . پ . سيخ آهنى كه بر آن گوشت كشند و كباب كنند و بتازى سفود خوانند .
و بوس و بوسه و ماچ .
بس
بس
(
bass
) م . ع . بس بين الناس بسا و بسيسة ( از باب نصر ) : سخن‌چينى كرد ميان مردم . و بس عقاربه اى ارسل نمائمه و آذاه . و بس الابل و بها بسا :
راند شتران را . و بست الجبال ( مجهولا ) :
ريزه ريزه و خاك كرده شد كوهها قوله تعالى وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا . و بس الرجل فى ماله ( ايضا مجهولا ) : پاره‌اى از مال آن مرد رفت . و نيز بس : آميختن و بسيسة ساختن و زجر كردن شتر را بكلمهء بس‌بس . الحديث يخرج قوم من المدينة الى الشام يبسون و المدينة خير لهم لو كانوا يعلمون . و پريشان رها كردن ستور را .
و جستن . و كوشش كردن .
بس
بس
(
bass
) و (
bas
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - كافى و بس و بسنده .
بس
بس
(
bass
) و (
bess
) ا . ع . گربهء خانگى ج : بسس (
besas
) .
بس
بس
(
bass
) و (
bess
) و (
boss
) ا .
ع . كوشش و طاقت يق جاء به من حسه و بسه ( بتثليث اول در هر دو ) يعنى آورد آن را به تمام كوشش و طاقت خويش . و هم‌چنين است لا طلبنه من حسى و بسى .
بس
بس
(
boss
) ا خ . ع . كوهى نزديك ذات عرق . و زمينى مر بنى نصر بن معاويه . و خانه‌اى مر غطفان را كه ظالم بن اشعث هرگاه قريش را ديد كه بكعبه طواف مىكنند و ميان صفا و مروه سعى مىنمايند خانه‌اى مقدار بيت اللّه بنا كرد و سنگى از صفا و سنگى از مروه آورد و گفت اين است صفا و مروه پس قومش حج كعبه ترك كردند و بطواف و حج آن خانه پرداختند تا زهير بن حباب كلبى تاخت آورده ظالم را كشت و آن بنا را منهدم ساخت .