فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩٠

بريد

و حاجى و زائر مكه .

برهنه‌سرى

برهنه‌سرى

(

barahne - sari

) ا . پ .

بىپوشاكى سر مانند سر حاجيان در هنگام احرام . و امتناع و ممانعت . و نااميدى و مأيوسى و محرومى .

برهنه‌گو

برهنه‌گو

(

barahne - gu

) ص . پ . آنكه بىپرده و بىملاحظه سخن مىگويد .

برهوت

برهوت

(

barahut

) و (

borhut

) ا . خ .

ع . چاهى عميق در حضرموت كه كسى فرود آمدن بتك آن نتواند و يقال فيه ارواح الكفار الحديث : خير بئر حفرت فى الارض زمزم و شر بئر فى الارض برهوت و نيز برهوت : نام وادى كه اين چاه در آن واقع شده .

برهود

برهود

(

barhud

) ص . پ . بيهوده و بىفايده و ياوه و بىمعنى و اندكى سوخته شده .

برهودن

برهودن

(

barhudan

) ف ل . م . پ .

سوزاندن و سوختن و از اثر آتش تغيير رنگ داده شدن . و گم راه شدن و بيراه شدن .

برهون

برهون

(

barhun

) و (

borhun

) ا . پ . هاله و گريبان و طوق گردن و پرهون و كمربند . و دايره‌اى كه با پرگار كشند و هر چيزى كه مانند دايره احاطه كند مر فضاى خالى را . و چوب‌بند و خاربست و حصار و در خانه و محوطه و خانهء كوچك .

و آرايش و زينت . و كمرگاه و كمر كوه .

برهوه

برهوه

(

barhuh

) و (

barhove

) ا . پ .

مابون و ملوط و مخنث .

برهيختن

برهيختن

(

barhixtan

) ف م . پ . مطلق بركشيدن و برآوردن . و تربيت كردن و آموختن .

برهيون

برهيون

(

barhyun

) ا . پ . برهون .

برى

برى

(

bary

) م . ع . برى السهم بريا ( از باب ضرب ) : تراشيد آن تير را . و به راه السفر : مانده و لاغر كرد آن را سفر .

برى

برى

(

bary

) ا . خ . ع . نام موضعى .

برى

برى

(

bar

) ا . ع . خاك .

برى

برى

(

bor

) ع . ج برة (

borat

) .

برى

برى

(

borr

) ا . ع . كلمهء طيبه و كلام خوب محبت‌آميز مطبوع .

برى

برى

(

bariy

) ص . ع . سهم برى : تير تراشيده يا نيكو تراشيده .

برى

برى

(

barri

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دشتى - خلاف بحرى . و جنگلى و دهاتى و وحشى و خارجى و روئيده شده در خشكى .

برى

برى

(

borriy

) ا . خ . ع . از اعلام است .

برئ

برئ

(

bari '

) ص . ع . پاك از چيزى و بيزار . ج : بريئون و براء (

bor '

) و (

ber '

) و ابراء (

abr '

) و (

abre '

) و (

bor '

) و به شدهء از بيمارى ج : (

ber '

) .

برى

برى (

bari

) و برئ

(

bari '

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بيزار و برى شدن : بيزار شدن و برئ الذمه : اداى دين و بيرون‌شدگى از ضمانت و استخلاص از امرى كه شخص ملزم شده بود .

بريات

بريات

(

barey t

) ع . ج برئة (

bareat

) و ج . برية (

bareyyat

) .

برياش

برياش

(

bary c

) ا . پ . تفرقه و پاشيدگى .

بريان

بريان

(

bery n

) ا . ص . پ . كباب شده و پخته شده و كباب و بريان كردن : پختن و كباب كردن .

بريان محلا

بريان محلا

(

bery n - mohall

) ا .

پ . كباب و نان و پياز .

برئة

برئة

(

bareat

) ص . ع . مؤنث برئ .

ج : برئات و بريات و برايا .

برئة

برئة

(

bareat

) ا . ع . مخلوق و مردم و هر چيز خلق شده ج : برايا .

برية

برية

(

bareyyat

) ا . ع . مخلوق و مردم .

ج : بريات و برايا .

برية

برية

(

barreyyat

) ا . ع . صحرا و زمين بىكشت ج : برارى .

بريت

بريت

(

barrit

) ا . ع . صحرا لغة فى برية ج : براريت .

بريت

بريت

(

berrit

) ا . ع . دليل ماهر . و زمين هموار . وا خ . دو موضع در بصره .

بريت

بريت

(

barit

) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا اكسيد باريوم .

بريت

بريت

(

boryat

) ا . خ . ع . نام اسبى .

بريج

بريج

(

barij

) ا . خ . پ . طايفه‌اى از افغان .

و حسابى كه شامل مقدار وافر باشد .

بريجتون

بريجتون

(

berijtun

) ا . خ . پ . شهر حاكم نشين جزيرهء بارباد .

بريجن

بريجن

(

barijan

) ا . پ . تنورى كه در آن كماج و نان سنگك پزند .

بريح

بريح

(

barih

) ا . ع . بروح و شكارى كه از دست راست صياد بجانب دست چپ وى رود . وا . خ . نام شخصى و ابن بريح : زاغ و ام بريح : زاغ و بلا .

بريح

بريح

(

borayh

) ا . خ . ع . پدر بطنى از عرب .

بريخ

بريخ

(

barix

) ا . ع . شكسته پشت .

بريخ

بريخ

(

bar - yax

) م ف . پ . يعنى به روى يخ و بريخ زدن : از خاطر محو نمودن و نام نبردن و فراموش كردن و ناپديد ساختن و معدوم گردانيدن و هيچ انگاشتن . و بريخ نوشتن : هيچ انگاشتن و بىاثر كردن و ضايع ساختن كارى و كار بىاثر و بىمدار نمودن و كار بيهوده كردن .

بريد

بريد

(

barid

) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ردهء هر چيز بر ترتيب . و استرانى كه بهر دوازده ميل براى سوارى نامه‌بران سلطان مرتب دارند و پيغامبر و نامه‌بران بر اين ستور و قاصد چالاك ج : برد (

borod

) . و دو فرسخ و يا دوازده ميل و يا مسافت دو منزل . و پروانك كه دو منزل پيشاپيش شيرنداو آواز كند و خيل البريد :

اسبان چاپارى و صاجت البريد : فرستندهء رسول و سكة البريد : محله‌اى در خوارزم