فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧٦

برشة

جستن . و جست‌وخيز كردن .

برسم

برسم

(

barsam

) ا . پ . شاخه‌هاى باريكى بدرازى يك وجب كه از درخت گز و هوم و يا انار برند و رسم بريدن برسم چنين است كه اول برسم‌چين را پادپادى كنند . يعنى شستشو دهند و زمزمه نمايند يعنى دعائى كه در وقت شستن تن و خوردن خوراك و ارتكاب عبارات بر زبان مىرانند خوانند آنگاه برسم را ببرند و برسم‌دان را پادپادى نموده در آن نهند . و چون خواهند نسكى از نسكهاى زند را خوانند و يا عبادت كنند و يا تن شويند و يا چيزى خورند چند دانه از برسمها از برسمدان برآورده بدست گيرند . و عدد برسمها در هر كارى تفاوت مىكند مثلا در خواندن نسك و نديداد سى و پنج عدد و در خواندن نسك يشت بيست و چهار و در هنگام چيز خوردن پنج . و از شرايط برسم بدست گرفتن پاكيزگى تن و لباس است . و برسمهائى كه در خواندن نسك و نديداد به كار برده‌اند پس از اتمام عمل باطل شده و بايد آنها را دور ريخت ولى در ساير اعمال مىتوان با همان برسم كه به كار برده‌اند باز هم اعمال ديگر بجاى آورد . و اين عمل از اعمال دين بهى مىباشد .

برسم‌چين

برسم‌چين

(

barsam - cin

) ا . پ . كارد مخصوص كه دسته‌اش نيز از آهن باشد و با آن برسم برند .

برسمدان

برسمدان

(

barsam - d n

) ا . پ . ظرفى مانند قلمدان از طلا و نقره و مانند آنها كه برسمها را در آن گذارند .

برسن

برسن

(

berson

) ا . پ . پنبه و قطن .

برسن

برسن

(

borson

) ا . پ . حلقه‌اى چوبين و يا مؤئين كه از بينى شتر گذرانيده و مهار را بدان بندند . و حلقهء مرصعى كه زنان در بينى كنند . و عروس . و يوغ . و گردن‌بند .

برسنج

برسنج

(

barsanj

) ص . پ . بر وزن و برابر .

برسنگ

برسنگ

(

bar - sang

) ا . ع . چيزى كه بر يك لنگهء از بار براى هم وزن كردن با لنگهء ديگر آويزان كنند . و موازنه و ص . هم وزن .

برسو

برسو

(

bar - su

) ا . پ . نوك و قله و سر .

و برسوى گوش : نوك گوش . و بر سوى ران : استخوانى در ران حيوانات باركش كه بجانب خارج برجستگى دارد .

برسوله

برسوله

(

barsule

) ا . پ . قرصى مركب از جوز و بزباز و بنگ و ديگر ادويهء گرم .

برسى

برسى

(

barsi

) ا . پ . تعب‌انگيزى .

و بيزارى .

برسيان

برسيان

(

barsi n

) ا . پ . پر سياوشان .

و عصاى چوپان .

برسيانا

برسيانا

(

barsi n

) ا . پ . رستنى از جنس كرفس .

برسياوشان

برسياوشان

(

bar - si vec n

) ا . پ .

پر سياوشان .

برسياه

برسياه

(

bar - si h

) ص . پ . سياه رنگ . و گندم‌گون . وا . خلط سودا .

به رسيدن

به رسيدن

(

barasidan

) ف ل . پ .

منتهى شدن . و كامل گشته شدن . و معدوم گشته شدن و محو گرديده شدن . و منسوخ شدن .

و صرف شدن .

برسيم

برسيم

(

bersim

) ا . ع . دانهء نباتى كه برطبه ماند مگر برگ آن از رطبه بزرگتر است . و ا خ . كوچه‌اى بمصر .

برسين

برسين

(

barsin

) ا . پ . شبدر .

برسينا

برسينا

(

barsin

) ا . پ . گياهى دوائى كه در دفع خارش استعمال مىكنند .

برش

برش

(

barc

) ا . پ . ميل . و يك نوع معجون مخدرى كه بر شعثا نيز گويند .

برش

برش

(

borc

) ع . ج ابرش و برشاء .

برش

برش

(

berc

) و (

barec

) ا . پ . زمام و دمبالهء افسار .

برش

برش

(

barac

) پ . ضمير مركب يعنى بر او .

برش

برش

(

barac

) پ . كلمهء مركب از برواش يعنى سينهء او .

برش

برش

(

barac

) م . ع . برش الفرس برشا ( از باب سمع ) : ابرش گرديد آن اسب .

برش

برش

(

barec

) ا . پ . پرگار . و بثره و جوشش .

برش

برش

(

borec

) ا . پ . تراش . و قطعه .

و مقراض شده .

برش

برش

(

barac

) ا . ع . خجكهاى سپيد و سياه بر اسب بر خلاف رنگ آن . و خجك ناخن .

برش

برش

(

borrec

) ا . پ . تيزى شمشير و كارد و جز آن .

برشاء

برشاء

(

barc '

) ص . ع . مؤنث ابرش .

و بسيار گياه يق سنة برشاء . و ارض برشاء يعنى بسيار گياه مختلف الالوان .

برشاء

برشاء

(

barc '

) ا . ع . ما ادرى اى البرشاء هو يعنى نمىدانم كيست او از جماعت مردم . و دخلنا فى البرشاء :

درآمديم در مردم . و ا خ . لقب مادر ذهل و شيبان و قيس پسران ثعلبه . و آنها را بنو البرشاء گويند .

بر شاخ آهوان

بر شاخ آهوان

(

bar - c xe - hu n

) ص . پ . هر چيز محال ممتنع الحصول .

برشاع

برشاع

(

berc '

) ا . ع . مرد گول ذفزك بدنما و بدخو .

برشام

برشام

(

berc m

) ا . ع . تيزى نظر .

برشام

برشام

(

berc m

) م . ع . برشم برشمة و برشاما . مر . برشمة .

برشان

برشان

(

barc n

) ا . پ . امت هر پيغمبرى كه باشد .

برشاوش

برشاوش

(

barc vac

) ا . پ . برج ثور از بروج دوازده‌گانه .

برشة

برشة

(

borcat

) ا . ع . خجكهاى سياه و