فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧٤

برزه

فصيحانه سخن گفتن .

بر روى افتادگى

بر روى افتادگى

(

bar - ruy - oft degi

) ا . پ . سرنگون افتادگى به روى زمين . و ميل و رغبت .

برره

برره

(

bar - rah

) ص . پ . آراسته . و ا . زينت و آراستگى . و خوبى .

برريق

برريق

(

bar - riq

) ص . پ . روزه‌دار و نادان .

برز

برز

(

barz

) ا . ع . زمين فراخ و خالى .

و رجل برز و برزى : مرد پارسا و زيرك .

برز

برز

(

barz

) ا . پ . كشت . و زراعت و كشاورزى . و تخم .

برز

برز

(

barz

) و (

borz

) ا . پ . مالهء بنائى .

و مطلق بلندى . و بلند بالائى . و بلندى بالاى مردم و چاروا . و شكوه و زيبائى شكل و تنهء درخت . و قد و قامت . و ص . درست و كامل .

برز

برز

(

borz

) ا . پ . جوانى و شباب . و بزرگى و عظمت .

برز

برز

(

borz

) ا خ . پ . نام دهى در حوالى مرو .

برزاغ

برزاغ

(

berz q

) ا . ع . جوان تمام با گوشت .

برزة

برزة

(

barzat

) ص . ع . امراة برزة :

زن پاكيزه كار خويشتن‌دار . يا زن ميانه سال بزرگ مرتبهء پارسا كه با وى مردان نشينند و حرف زنند و مانند زنان جوان حجاب و پرده نكند . وا . سرابالاى كوه . و ا خ . دهى در دمشق . و دهى در بيهق . و نام اسب عباس ابن مرداس . و نام چند زن . و ابو برزة :

كنيت جماعتى .

برزة

برزة

(

borzat

) ا . ع . كاريزى كه آبش در چاه رويثة مىريزد . و يا آن هر دو كاريزيست كه هر يك را برزة نامند . و ا خ . نام شخصى .

و يوم برزة : از روزهاى عرب است .

برزج

برزج

(

borzaj

) ا . ع . - معرب پرزه - آنچه بر روى سفرلات و مانند آن بعد از پوشيدن بهم رسد .

برزخ

برزخ

(

barzax

) ا . ع . حايل و بازداشت ميان دو چيز قوله تعالى : بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ . و حايل ما بين دنيا و آخرت و آن از زمان مرگ تا زمان قيامت باشد و هر كس كه مىميرد داخل برزخ مىگردد . ج :

برازخ . و برازخ الايمان : ما بين اول ايمان و آخر آن . و ما بين شك و يقين .

برزخ

برزخ

(

barzax

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزى كه ما بين دو چيز متخالف حايل باشد . و زمانه‌اى كه ما بين وقت مرگ تا هنگام برپا شدن قيامت واقع بود و مانند آباد نيز گويند .

برزدن

برزدن

(

bar - zadan

) ف ل . پ . ده كس انگشتان خود را پيش يكديگر آوردن . و حساب برد و باخت كردن . و بلند شدن . و طلوع كردن . و رسيدن بر لب دريا . و دو تن همسرى و برابرى با يكديگر كردن . و برابر شدن .

و روبرو شدن و مقابل شدن . و ف م . بهم برآوردن . و از هم جدا كردن . و به پهلوى يكديگر زدن . و بانگ برزدن : به آواز بلند صدا كردن . و دامن برزدن ف ل . :

دامن بر كمر زدن .

برزده

برزده

(

bar - zade

) ص . پ . بلند شده .

و بيرون انداخته شده .

برزعة

برزعة

(

barzaat

) ا . ع . تختخواب . و فرش . و حصير .

برزغ

برزغ

(

borzoq

) ا . ع . نشاط جوانى . و جوان تمام باگوشت .

برزغه

برزغه

(

barzaqe

) ا . ع . زين . و پالان .

برزق

برزق

(

barzaq

) ا . ع . نام گياهى .

برزقى

برزقى

(

barzaqi

) ا . پ . امتحان و تجربه . و نفوذ .

برزك

برزك

(

barzak

) ا . پ . تخم كتان .

برزكار

برزكار

(

barz - k r

) ا . پ . زراعت كننده و برزيگر .

برزگر

برزگر

(

barz - gar

) ا . پ . زراعت‌كننده و برزيگر و قلبه ران .

برزگرى

برزگرى

(

barz - gari

) ا . پ . زراعت .

برزل

برزل

(

borzol

) ا . ع . مرد ستبر .

برزم

برزم

(

barzam

) ا . پ . ناز و كرشمه .

و ا خ . پ . نام قلعه‌اى بر كنار رود آمو .

بر زمان

بر زمان

(

bar - zam n

) م ف . پ . سابقا و قبل از اين .

بر زمين

بر زمين

(

bar - zamin

) م ف . پ . به روى زمين . و بر زمين زدن ف ل . : غروب كردن آفتاب . و بر زمين افگندن :

بيهوده پنداشته شدن . و ف م . سبك شمردن و التفات ناكردن گفتار كسى را .

برزن

برزن

(

barzan

) ا . پ . كوچه . و خانه .

و كوچهء دراز . و صحرا . و انتهاى كوچه . و سركوچه . و گوشهء حياط .

برزن

برزن

(

berzan

) ا . پ . تابهء گلى كه بر بالاى آن نان پزند .

برزندن

برزندن

(

barzandan

) ف م . پ . كاشتن و موافقت داشتن و قبول كردن .

برزوغ

برزوغ

(

borzuq

) ا . ع . نشاط جوانى .

و جوان پرگوشت .

برزون

برزون

(

barzun

) ا . پ . اسب تاتارى .

برزويلا

برزويلا

(

borzuyal

) ا خ . پ . مبارزى تورانى از لشكر افراسياب .

برزويه

برزويه

(

borzuye

) ا خ . پ . يكى از دانشمندان زمان انوشيروان كه كتاب كليله و دمنه را از هندى بپارسى نگارش داد .

برزه

برزه

(

barze

) ا . پ . شاخ درخت . و كشت و زراعت . و تخم . و پارچه‌اى كه از ابريشم و پنبه سازند .