فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧٢
بردنگ
خيسانيده و باكره مخلوط نموده خشك كرده باشند .
بردائية
بردائية
(
bard iyat
) ا خ . ع . دهى در نواحى اسكاف .
بردبار
بردبار
(
bord - b r
) ص . پ . باصبر و با تحمل و پذيرفتار . و باركش . و بلاكش . و تاب‌آورنده . و با طمع ملايم . و كاهل در بر آوردن هر شغلى و كارى .
بردبارى
بردبارى
(
bord - b ri
) ا . پ . تاب و و تحمل و صبر و شكيبائى .
بردبرد !
بردبرد !
(
bard - bard
) پ . كلمهء امر بمعنى بردابرد . مر بردابرد .
بردة
بردة
(
bardat
) ا . ع . علم است مر ميش را . و قولهم هو لبردة يمينى يعنى او بر من معلوم است . و هى لك بردة نفسها اى خالصا : او از براى تو خالص است و مسلم است نفس او مر ترا . و نيز بردة ا خ :
نام قريه‌اى در نسف . و قريه‌اى در فارس .
بردة
بردة
(
baradat
) و (
bardat
) ا خ . ع .
ناگوار و تخمه الحديث : اصل كل داء البردة .
بردة
بردة
(
bordat
) ا . ع . واحد برد يعنى يك جامهء خط دار و قولهم هما فى بردة اخماس در حق آن دو كس گويند كه با هم محبت دارند و هر دو يك كار كنند . و بردة الضان : نوعى از لبن و شير و نيز بردة ا خ . : نام زنى .
بردة
بردة
(
baradat
) ا . ع . وسط چشم . و ا خ .
نام زنى .
بردج
بردج
(
bardaj
) ا . ع . معرب برد - اسير و بندى .
بردر
بردر
(
bardar
) ا . پ . برادر . و سرور .
بردر
بردر
(
bar - dar
) م ف . پ . بالاى در و زبر در . و بسوى در . و بردرآمدن ف ل . : سوى درآمدن . و بردرزدن و يا بردرشدن : بيرون شدن . و بردر عرفان زدن : بىحجاب شدن و ترك شرم و حيا كردن . و بردر نهادن ف م . : راندن و بيرون كردن .
بردس
بردس
(
berdes
) ص . ع . مرد خبيث و گردن‌كش . و مرد زشت و بد . و مرد متكبر .
بردس
بردس
(
bardes
) ا خ . ع . از اعلام است .
بردست گرفتن
بردست گرفتن
(
bar - dast - gereftan
) ف م . پ . باور كردن .
بردع
بردع
(
barda '
) ا خ . ع . نام ولايتى كه در زمان سكندر نوشابه در آن حكمرانى مىكرد .
بردعة
بردعة
(
bardaat
) ا . ع . گليم ستبر كه زير پالان بر پشت ستور نهند . و ا خ . شهرى در اقصاى آذربايجان . و صاحب قاموس گويد كه بردعة معرب برده‌دان است يعنى جاى بردگان و اسيران چه يكى از پادشاهان اسيران را بدانجا مىفرستاد .
بردعى
بردعى
(
barda'iy
) ص . ع . منسوب به بردعة .
بر دفتر افگندن
بر دفتر افگندن
(
bar - daftar - afgandan
) ف م . پ . در دفتر نوشتن . و ثبت كردن .
بردك
بردك
(
bardak
) ا . پ . افسانه و قصه .
و فريب . و سحر و جادو .
بردك
بردك
(
bardak
) و (
bordak
) ا . پ .
اغلوطه و لغز و چيستان و رمز .
بردگان
بردگان
(
bardeg n
) پ . ج . برده .
بردگى
بردگى
(
bardegi
) ا . پ . اسيرى و بندگى و غلامى .
بر دل خوردن
بر دل خوردن
(
bar - del - xordan
) ف م . پ . بدخو كردن . و بىصبر و بىحوصله ساختن .
بر دل گرفتن
بر دل گرفتن
(
bar - del - gereftan
) ف ل . پ . رنجيده شدن و آزرده گشتن . و بىصبر شدن .
بردم
بردم
(
bar - dam
) م ف . پ . اين لحظه و اين ساعت . و الحال .
بردم
بردم
(
bardam
) ا خ . پ . نام قديم شهر بردع .
بردميدن
بردميدن
(
bar - damidan
) ف ل . پ .
روئيدن و سبز شدن . و در غضب شدن و قهر آلود گرديدن . و سخن گفتن . و نفس رسانيدن و خود را پرباد كردن . و طلوع نمودن . و ظاهر شدن صبح و ستاره‌ها .
بردن
بردن
(
berdan
) ا . پ . تندى و تيزرفتارى و اسب جلد و تيزرو .
بردن
بردن
(
bordan
) ف م . پ . حمل كردن .
و برداشتن . و خارج كردن . و دلالت كردن و انتقال دادن و از جائى به جائى حمل كردن .
و گرفتن . و زن گرفتن و عروسى كردن . و بركشيدن و كشيدن . و حركت دادن . و دفع كردن . و جدا كردن . و نفع و سود يافتن در قمار و بازى . و برانداختن . و موقوف كردن و كم كردن و پست كردن شأن كسى .
و روان كردن . و دوانيدن . و فرار دادن . و اطاعت كردن و بجاآوردن . و اعتقاد بردن : باور كردن . و حمله بردن :
هجوم كردن و دشنام دادن . و در پناه كسى بردن : آوردن شخصى را در پناه و ملجاء كسى . و فرمان بردن : اطاعت حكم كردن و اجراى امر نمودن . و از دوستان بردن :
جدا كردن از دوستان . و كار از پيش بردن : كامياب شدن بانجام كار . و نيك پرداختن كار . و حسد بردن ف ل . : رشك نمودن . و خصومت كردن . و روزگار بردن :
زندگى كردن . و الفت گرفتن . و وقت تلف نمودن . و شك بردن : شبهه و گمان نمودن .
و خدا بردن : اين فعل را بيشتر بطور استفهام استعمال مىكنند . و مىگويند خدا برد يعنى آيا بكجا خدا شما را دلالت مىكند .
بردنگ
بردنگ
(
bardang
) ا . پ . كوه كوچك