فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٦٩

برخفچى

برچاف

برچاف

(

borc f

) ا . پ . لوبيا و نخود و ماش و مانند آنها .

برچخ

برچخ

(

barcax

) ا . پ . نيزهء كوچكى كه هندوها در دست گيرند .

برچدن

برچدن

(

bar - cedan

) ف م . پ . برچيدن .

و فراهم آوردن و گرد كردن .

برچفسيدن

برچفسيدن

(

bar - cafsidan

) ف ل .

پ . منجمد شدن و فسردن . و چسبيدن .

برچم

برچم

(

barcam

) ا . پ . مر . پرچم .

بر چند

بر چند

(

ber - cand

) ا خ . پ . قريه‌اى از ولايت خراسان .

برچه

برچه

(

barce

) ا . پ . يك قسم از نيزه .

برچى

برچى

(

barci

) ا . پ . نيزهء كوچك .

برچيدن

برچيدن

(

bar - cidan

) ف م . پ . جمع كردن و گرد كردن . و كمر بستن . و آماده كردن . و تعجيل كردن . و منتخب كردن . و پرچين كردن . و دامن برچيدن ف ل . :

دامن دور كمر خود زدن .

برچينا

برچينا

(

bar - cin

) ص . پ . جمع‌كننده و برچيننده .

برچيندن

برچيندن

(

bar - cindan

) ف م . پ . جمع كردن و برچيدن .

برچين‌گاه

برچين‌گاه

(

bar - cin - g h

) ا . پ .

كرسى و صندلى .

برچينيدن

برچينيدن

(

bar - cinidan

) ف م . پ .

جمع كردن و برچيدن .

برح

برح

(

barh

) ا . ع . سختى و گزند و بدى و لقى منه برحا بارحا : بطريق مبالغه يافت از وى گزند بسيار . و ا خ . موضعى در يمن . و ابن برح ا . : بلا و سختى . ج : بنو برح . و بنت برح : مثله بنات برح .

برح

برح

(

barh

) م . ع . برح برحا ( از باب نصر ) : چشم كرد و غضب نمود .

برح

برح

(

barh

) م . ع . برح برحا و براحا مر . براح .

برح

برح

(

berh

) ص . ع . امر برح : كار سخت .

برح

برح

(

barah

) ا خ . ع . نام قبيله‌اى از تازيان .

برح

برح

(

borah

) ع . ج برحة (

borhat

) .

برحة

برحة

(

barhat

) ا . ع . خرج لهم صرحة برحة اى بارزا لهم . مر . صرحة .

برحة

برحة

(

borhat

) ا . ع . شتر مادهء نجيب .

ج : برح (

borah

) يق برحة من البرح اى ناقة من خيار الابل .

برحاء

برحاء

(

borah '

) ا . ع . شدت تب و جز آن .

برحسب

برحسب

(

bar - hasb

) و (

bar - hasab

) م ف . پ . مطابق و موافق .

برحق

برحق

(

bar - haq

) م ف . پ . براستى و فى الواقع . و البته و حقيقة .

برحى

برحى

(

barh

) ع . كلمه‌اى كه در وقت خطا كردن تير از نشانه گويند . و مرحى در وقت نشستن بر نشانه .

برحى

برحى

(

barahiy

) ص . ع . منسوب به قبيلهء برح .

برحى

برحى

(

barhiy

) ص . ع . منسوب به برح يمن .

برحين

برحين

(

barahin

) و (

borahin

) و (

berahin

) ا . ع . بلاها و شدائد يق لقى منه البرحين و كذلك البرحين و البرحين .

برخ

برخ

(

barx

) ا . پ . پاره و حصه و بهره و لخت و بعض و كم و اندك . و تالاب و آبگير . و خانه . و عمارت و ايوان . و چاشتگاه و خورد نگاه . و سرداب خانهء زير زمينى و غار . و آسايش . و اسباب خانه .

و برق . و ماهى . و پارهء آتش .

برخ

برخ

(

barx

) و (

borx

) ا . پ . شبنم .

برخ

برخ

(

barx

) ا . ع . افزايش و زيادتى .

و ارزانى نرخ . و غلبه و قهر . و شكستن گردن و پشت . و زدن با شمشير كه قدرى از گوشت بريده شود ( و الفعل من نصر و ضرب ) .

برخاج

برخاج

(

barx j

) ا . پ . دوك . و دور و گردش .

برخار

برخار

(

barx r

) ا . پ . ارتفاع و بلندى و فراز .

برخاست

برخاست

(

barx st

) ا . پ . تأخير و درنگى و تعطيل . و دعوت .

برخاستگى

برخاستگى

(

bar - x stegi

) ا . پ .

بلندشدگى .

برخاستن

برخاستن

(

bar - x stan

) ف ل م . پ .

طلوع كردن و برآمدن . و بر مخالفت برآمدن و طغيان كردن و برانگيختن . و اغوا كردن .

و بيدار شدن . و ايستادن . و افراشته شدن و حركت كردن . و هيجان آمدن و افروخته شدن . و آرام ايستادن . و توقف كردن و موقوف كردن مجلس . و روئيدن و نمو كردن و افزون كردن .

برخاست‌نامه

برخاست‌نامه

(

bar - x st - n me

) ا .

پ . نامهء دعوت .

برخاسته

برخاسته

(

bar - x ste

) ص . پ . بلند شده و برخاسته شدن : بلند گرديده شدن و بلند شدن مانند غوغاى جمعيت .

برخاش

برخاش

(

berx c

) ا . ع . - مأخوذ از پرخاش فارسى - تنگى و آشوب يق و قعوا فى خرباش و برخاش .

برخان

برخان

(

bar - x n

) ا . پ . آواز و صدا و ا خ : نام ولايتى از ملك فارس .

برخچ

برخچ

(

barxac

) و (

baraxc

) ص . پ .

زشت و نازيبا و زبون و سست و ناتوان .

برخداة

برخداة

(

boraxd t

) ا . ع . زن نازك اندام باگوشت .

برخش

برخش

(

baraxc

) ا . پ . پشت ستور بارى .

برخفچ

برخفچ

(

barxafc

) ا . پ . كابوس كه گرانى باشد كه در خواب بر مردم افتد و فرنجك نيز گويند .

برخفچى

برخفچى

(

barxafci

) ا . پ . درشتى و