فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٦٧
برج
گويند : پدر ام المؤمنين زينب .
برت
برت
(
bart
) م . ع . برت برتا ( از باب سمع ) : حيران گرديد . و برت الشيئ ( از باب ضرب و نصر ) : بريد آن چيز را .
برت
برت
(
bort
) و (
bart
) و (
bert
) ا . ع .
مرد دليل ماهر . ج : ابرات .
برت
برت
(
bort
) و (
bart
) ا . ع . شكر طبرزد و تبر .
برتاس
برتاس
(
bart s
) ا خ . پ . ولايتى از تركستان كه در آنجا پوستين خوب مىدوزند .
و شهرى در حدود روس . و نام مبارزى دلير وا . پوستين پوست روباه كه از ولايت برتاس آورند .
برتاسى
برتاسى
(
bart si
) ا . پ . پوستى كه از برتاس آورند .
برتاشك
برتاشك
(
bart ck
) ا . پ . گياهى دوائى كه بومادران نيز گويند .
برتافتگى
برتافتگى
(
bart ftegi
) ا . پ . پيچيدگى و پيچش .
برتافتن
برتافتن
(
bar - t ftan
) ف م . پ . پيچيدن و برگردانيدن . و سوراخ كردن كه از طرف مقابل راه يابد . و سفتن .
برتانى
برتانى
(
beret ni
) ا خ . پ . نام شبه جزيره‌اى در مغرب فرانسه . برتانى كبير : جزيره‌اى در شمال غربى اروپا مركب از سه قسمت انگليس و اكس ( اسكوتلند ) و گال .
برتانى جديد مملكت وسيعى را گويند در امريكاى جنوبى كه در تصرف دولت انگليس است .
و نيز باسم برتانى جديد عده‌اى از جزاير اوقيانوس كه در مشرق گينهء جديد واقع شده و متعلق بدولت آلمان بود مىناميدند ولى امروز آنها را باسم پومرانى جديد موسوم كرده‌اند و اينك تحت الحمايهء استرالياست و بنا مىكنند يك جزء از بحر الجزاير بيسمارك را .
برتة
برتة
(
bortat
) ا . ع . حذاقت و ماهرى در كار .
برتة
برتة
(
bortat
) م . ع . برت الرجل برتة ( از باب سمع ) : حاذق گرديد آن مرد .
برتر
برتر
(
bar - tar
) ص و م ف . پ . بالاتر و عالىتر . و برتر بودن ف ل . : بالاتر و عالىتر بودن . و برتر شدن : بالاتر شدن و در مرتبهء عالىتر واقع شدن .
برتر
برتر
(
bar - tar
) ا . پ . سبب و جهت .
و مقصود و مراد .
برتراسك
برتراسك
(
bartar sk
) ا . پ . برتاشك .
برترمنش
برترمنش
(
bar - tar - manec
) ص . پ .
مغرور و متكبر . و آنكه داراى ادراك عالى باشد .
برترين
برترين
(
bartarin
) ص . پ . عالىترين و بلندترين . و برترين سپهر .
آسمان نهم .
بر تقدير
بر تقدير
(
bar - taqdir
) م ف . پ .
بر فرض .
برتك
برتك
(
bar - tak
) ص . پ . اسبى كه در راه رفتن ساقها و پهلوها را با هم بلند مىكند .
برتكة
برتكة
(
bartakat
) م . ع . پاره كردن .
و شكافتن و دريدن . و ريزه ريزه كردن .
برتل
برتل
(
bartal
) ص . پ . بزرگ و درشت و خوفناك .
برتله
برتله
(
bartole
) ا . پ . عطا و انعام .
و يك قسم كلاه تاتارى كه در زير عمامهء ترمه سر گذارند و رفادهء پيچيده .
برتميدن
برتميدن
(
bar - tamidan
) ف ل . پ .
تركيدن لب . و تبخال داشتن لب بعد از تب .
و درد داشتن در شكم بواسطهء گرماى سخت .
و سرازير رفتن . و افتادن و بر زمين خوردن و فربه شدن . و ف . م . انباشتن مانند پنبه در جوال و جوشانيدن مانند گوشت در آب .
برتن
برتن
(
bar - tan
) ص . پ . متكبر و مغرور - ضد فروتن . وا . پ . جامهء برتن دثار و جامهء ملصق به بدن . و قوم . و ا خ . نام شخص عربى . و نام طايفه‌اى . و نام سرهنگى .
برتنان
برتنان
(
bar - tan n
) پ . ج . برتن يعنى اقوام .
برتنگ
برتنگ
(
bar - tang
) ا . پ . تنگ دويم از زين اسب . و نوار مانندى كه از كرباس و جز آن دوزند و بر گهوارهء اطفال نصب كنند و طفل را بدان در گهواره بندند . و نوعى از پارچهء كم رنگ . و مرغ ماهيخوار كه بوتيمار نيز گويند .
برتنى
برتنى
(
bar - tani
) ا . پ . غرور و تكبر و تبختر .
برته
برته
(
barte
) ا خ . پ . نام مبارزى تورانى .
برتهيدن
برتهيدن
(
bartahidan
) ف م . پ . افگندن روى زمين . و خراب كردن و پايمال كردن .
و مغلوب كردن . و توده كردن .
برتيبا
برتيبا
(
bartib
) ا . پ . بلغت زند پرستو .
برث
برث
(
bars
) ا . ع . زمين نرم . و كوه از ريگ نرم . و نرم‌ترين زمين . و نيكوتر آن ج : براث و ابراث و بروث و برارث .
و دليل ماهر .
برث
برث
(
baras
) م . ع . بناز و نعمت فراخ زندگانى كردن ( و الفعل من سمع ) .
برثان
برثان
(
bers n
) ا . ع . داغى مر شتر را .
برثطة
برثطة
(
barsatat
) م . ع . برثط فى قعوده : خانه‌نشين گرديد . و هرگاه كسى بر كوه برآمده و هر دو زانو را گشاده داشته بر ساقين نشيند گويند برثط فى الجبل .
برثمة
برثمة
(
borsomat
) ا . ع . شوكت و قوت - لغتى است در برثنة .
برثن
برثن
(
borson
) ا . ع . پنجه . و پنجهء شير و مرغان شكارى . و برثن از سباغ بمنزلهء انگشتان است از انسان . ج : براثن . و داغى مر شتر را . و ا خ . نام شخصى . و برثن الاسد لقب شمشير مرثد بن عكس .
برثنة
برثنة
(
borsonat
) ا . ع . قوة و شوكت .
برثوطة
برثوطة
(
borsutat
) ا . ع . تهلكه يق و قعوا فى برثوطة .
برج
برج
(
barj
) ا . پ . اسطوانه و چوبى كه خمير