فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٦
بديل
استعمال .
بدوره
بدوره
(
badavre
) و (
badovre
) ا . پ .
بهره و حصه . و طعام لذيذى كه از جائى زله كرده و در لنگ و يا رومال بسته باشند .
بدوس
بدوس
(
badus
) ا . پ . اميد . و خيرخواهى و مهربانى . و شمشير تيز .
بدوضع
بدوضع
(
bad - vaz '
) ص . پ . بدشكل و زشت . و بدآرايش شده .
بدوضعى
بدوضعى
(
bad - vaz'i
) ا . پ . زشتى .
و بدآرايشى . و درشتى و گستاخى .
بدوع
بدوع
(
bodu '
) م . ع . بدع بداعة و بدوعا . مر . بداعة .
بدون
بدون
(
be - dune
) پ . كلمهء استثنا يعنى به غير و بجز .
بدوى
بدوى
(
badaviy
) ص . ع . منسوب به بادية . و منسوب به به دو .
بدوى
بدوى
(
badavi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بيابانى . و وحشى . و روستائى .
بده
بده
(
badh
) م . ع . بده بدها و بداهة و بديهة . مر . بداهة .
بده
بده
(
badh
) و (
bodh
) ا . ع . آغاز هر چيز . و ناگاه . و ناگاه آينده .
بده
بده
(
badeh
) ا . پ . چيزى كه بر ذمهء شخص بود و شخص ملزم بر دادن آن باشد .
بده
بده
(
badah
) ا . پ . خشكه پلاو . و درختى بغايت سخت كه هرگز بار ندهد . و هر درخت بىميوه . و درخت بيد .
بده
بده
(
bode
) ا . پ . رگوى سوخته كه با آتش‌زنه آتش بر آن زنند .
بده‌كار
بده‌كار
(
bedeh - k r
) ا . پ . و ص .
مقروض و وام‌دار .
بدهى
بدهى
(
bedehi
) ا . پ . و ص . دادنى .
و چيز ملزم .
بدهيئت
بدهيئت
(
bad - hey'at
) ص . پ . بدشكل و بدتركيب و بدصورت .
بدى
بدى
(
bady
) م . ع . بدى بالشئى و بدى به بديا ( از باب ضرب و سمع ) :
آغاز كرد به آن .
بدى
بدى
(
bed
) م . ع . بدت الارض بدى ( از باب سمع ) : داراى بداة شد آن زمين . مر . بداة .
بدى
بدى
(
badi
) ا . پ . نقيض نيكى كه ترمنشت نيز گويند .
بدى !
بدى !
(
badi
) پ . كلمهء فعل مخفف بادى يعنى هميشه و دائم باش .
بدى
بدى
(
badiy
) ا . ع . نخست الحديث :
الحمد لله بديا . و كار شگفت . و ا خ .
موضعى . و وادى البدى : نيز موضعى .
بدئ
بدئ
(
badi '
) ص . ع . آفريده و مخلوق .
و كار نو و بديع . و چاهى كه در اسلام كنده باشند الحديث : حريم البئر البدى خمس و عشرون ذراعا . و نخستين هر چيزى .
بديئة
بديئة
(
badi'at
) ا . ع . آغاز . و سخن ناانديشيده و بديهه .
بديج
بديج
(
badij
) ا . پ . هليله . و درخت ليمو .
بديح
بديح
(
bodayh
) ا خ . ع مولاى عبد اللّه بن جعفر بن ابى طالب . و سرودگوئى كه سرآمد مغنيان عصر بود .
بديخ
بديخ
(
badix
) ص . ع . مرد بزرگ مرتبه ج : بدخاء (
bodax '
) .
بديد
بديد
(
badid
) ا . ع . هر آنچه از كاه و پنبه و پشم و جز آن پر كرده در زير زين و پالان نهند تا پشت ستور ريش نگردد . ج : بدائد و ابدة (
abeddat
) و خرجين . و بيابان فراخ . و مانند و همتا .
بديد
بديد
(
bodayd
) ا خ . ع . جد حلزة بن مكروه .
بديدة
بديدة
(
badidat
) ا . ع . بلا . و مانند و همتا .
بديدة
بديدة
(
badidat
) ص . ع . فلاة بديدة بيابانى كه در وى كسى نباشد .
بدير
بدير
(
bodayr
) ا . ع . مصغر بدر .
بديسه
بديسه
(
badise
) ا . پ . چرم يا چوبى مدور كه در گلوى دوك كنند . و تختهء ميان سوراخ مدورى كه بر سر ديرك خيمه گذارند .
بديشان
بديشان
(
badic n
) پ . كلمهء ضمير يعنى بايشان .
بديع
بديع
(
badi '
) ا خ . ع . يكى از نامهاى بارى تعالى . و ص . نو بيرون آورنده . و نو بيرون آورده - كه بمعنى اسم فاعل و مفعول هر دو آمده .
و رسن تافته از پشم نو و مانند آن . و خيك نو . ج : بدايع . و ا خ . قصرى در سرمن راى كه متوكل آن را بنا كرده بود .
بديع
بديع
(
badi '
) ص . ع . فربه . ج : بدع (
bod '
) .
بديع
بديع
(
badi '
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - عجيب و حيرت‌انگيز و غريب و نادر . و هر چيز اختراع شده . و اختراع . و علم بديع ا . : علمى كه در آن از ظرافت ترتيب كلام و ترتيب جمله‌ها و كلمات موزون و مسجع بحث شود . و بديع الجمال ص . : آنكه جمال وى حيرت‌انگيز باشد . و بديع الزمان ا خ . : لقب احمد بن حسين همدانى .
بديعة
بديعة
(
badiat
) ص . ع . مؤنث بديع و نو بيرون آورده شده . ج : بدايع .
بديع رقم
بديع رقم
(
badi ' - raqam
) ص . پ .
خوش‌خط و خوب‌نويس .
بديع صنيع
بديع صنيع
(
badi ' - sani '
) ص . پ .
برترين روانها . و هيكل آدم و بدن انسانى .
بديل
بديل
(
badil
) ا خ . پ . نام پادشاهى .
بديل
بديل
(
badil
) ا . ع . هرچه بجاى ديگرى بود . ج : ابدال . و ا خ . نام چند نفر محدث .
بديل
بديل
(
bodayl
) اخ . ع . چند نفر صحابى .
و چند نفر محدث .