فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣
آمد
آمادگى
آمادگى
(
m degi
) ا . پ . تدارك و تيارى و تهيه . و استعداد .
آمادن
آمادن
(
m dan
) ف م . پ . ساختن .
و پر كردن و مملو گردانيدن . و مهيا كردن و حاضر و مستعد نمودن . و پرداختن و تدارك كردن . و تيار كردن و آراستن . و شتابانيدن و تعجيل كردن . و ف ل . ساخته شدن .
آماده
آماده
(
m de
) ص . پ . ساخته و پرداخته و مهيا كرده و حاضر شده . و مرتب شده . و تعجيل .
كرده . و پخته و رسيده . و هموار و برابر نموده . و برقرار شده . و آمادهء كار :
مهياى كار .
آمار
آمار
(
m r
) ا . پ . ناخوشى استسقا .
آمار
آمار
(
m r
) ا . پ . نهايت طلب و تجسس و تفحص و حساب . و تتبع . و يادداشت .
آمارگير
آمارگير
(
m r - gir
) ا . پ . محاسب و مستوفى .
آماره
آماره
(
m re
) ا . پ . آمار و بيمارى استسقا .
آماره‌گير
آماره‌گير
(
m re - gir
) ا . پ .
محاسب و حساب گيرنده و مستوفى .
آمازن
آمازن
(
m zon
) ا خ . پ . - ماخوذ از از لغت يونانى و معنى تحت اللفظ آن بىپستان چه آن كلمهء نفى است و مازن مشتق از مازوس كه بمعنى پستان بود - نام ايالتى از ايالتهاى مملكت برزيل كه در شمال غربى از ايالت پارا مجزا مىشود و رود عظيم آمازن از وسط آن مىگذرد . و نيز يكى از ايالتهاى مملكت پرو داراى اين نام است .
آمازن
آمازن
(
m zon
) ا خ . پ . رودخانهء عظيمى است كه امريكاى جنوبى را از مغرب بمشرق مىپيمايد و از جبال اند جارى مىشود و عموما سواحل اين رودخانه خيلى مرتفع مىباشد و در هنگام طغيان فقط ممكن است آب آن از اين سواحل تجاوز نمايد . و اين رودخانه از جلگه‌هاى شن‌زار و صحارى سبز و خرم عبور كرده و تشكيل جزاير و اراضى باتلاقى زيادى مىنمايد و در نزديكى دريا مشعب به دو شعبه مىشود و جزيرهء بزرگ ماراژو در ميان آن دو شعبه قرار گرفته . شعبهء شمالى چندين جزيره تشكيل مىدهد از قبيل پوركوس و كاويانا و عرض اين شعبه 200 كيلومتر است و آبى كه از آن در دريا داخل مىگردد بقدرى زياد است كه تا 000 ، 6 كيلومتر جريان آن در دريا مشهود مىگردد و در همين جاست كه دهنهء مشهور پوروروكا واقع شده . شعبهء جنوبى كه جزيره‌اى تشكيل نمىنمايد و اهميتش كمتر است معروف به پارا مىباشد . طول رود امازن 500 ، 7 كيلومتر است و 000 ، 6 كيلومتر از اين مسافت قابل كشتىرانى است . و متجاوز از پانصد رود ديگر به اين رود ملحق مىگردد كه از آن جمله شش رود به بزرگى خود آمازن و يازده رود بزرگتر از رود رن و سى رود بزرگتر از رود سن مىباشد . بالجمله رود آمازن داراى طرق كشتىرانى مهمى است كه تاكنون بقدرى كه شايد و بايد فائده نبخشيده است اگر چه دولت پرو و دولت برزيل كشتيهاى بخارى چندى در قسمتهاى مختلفهء آن به كار انداخته‌اند .
آماس
آماس
(
m s
) ا . پ . ورم و برآمدگى كه در اعضاء بروز كند . خواه با درد و يا بىدرد .
آماس
آماس
(
m s
) ع . ج . امس .
آماسا
آماسا
(
m s
) ص . پ . چيز باد كرده و نفخ كرده و آماس نموده .
آماسانيدن
آماسانيدن
(
m s nidan
) ف م . پ .
سبب آماسيدن شدن و آماسيدن كنانيدن .
آماسيدن
آماسيدن
(
m sidan
) ف ل . پ . آماس كردن و پرنفخ شدن .
آماسيده
آماسيده
(
m side
) ص . پ . ورم كرده .
و آماسيده خايه : كسى كه خايه‌اش آماس كرده باشد .
آماش
آماش
(
m c
) ا . پ . سيخ كباب .
آماق
آماق
(
m q
) ع . ج مؤق (
mo'q
) و موق و موق .
آمال
آمال
(
m l
) ع . ج . امل .
آمال
آمال
(
m l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - آرزوها و خواهشها و مرادها . و رغبت‌ها .
و اميدها و انتظارها .
آماه
آماه
(
m h
) ا . پ . آماس .
آماهيدن
آماهيدن
(
m hidan
) ف م . پ .
آماسيدن و باد كردن . و حيران شدن و سرگشته شدن .
آماى
آماى
(
m y
) ا . پ . آما و مشاطه و زينت كننده .
آماى
آماى
(
m y
) ص . پ . پركننده .
و تدارك‌كننده . و هميشه مركب با موصوف استعمال مىشود .
آمائى
آمائى
(
m i
) ا . پ . پرى . و سيرى و امتلا .
آمائيدن
آمائيدن
(
m idan
) ف ل . پ . حاضر و مستعد شدن . و ف م . پر كردن و مملو نمودن .
و حاضر كردن و تهيه و تدارك نمودن .
آمة
آمة
(
mat
) ا . ع . فراخ‌سالى . و باران .
و آنچه از ناف كودك ببرند . و خرقه‌اى كه در آن كودك را مىپيچند . و آنچه با كودك هنگام ولادت برميآيد .
آمة
آمة
(
mmat
) ص . ع . شجة آمة :
شكستگى كه بام الدماغ رسيده باشد .
آمختن
آمختن
(
moxtan
) ف ل و م . پ .
آموختن .
آمخته
آمخته
(
moxte
) ص . پ . آموخته .
آمد
آمد
(
mad
) ح م . پ . آمدن . وا . ورود و رسيدگى و اتيان . و مداخل و حاصل و ما حصل .
آمد
آمد
(
med
) ا خ . ع . شهرى از ديار ربيعه كه قلعهء رفيعى دارد و دجله بر آن محيط است .