فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٥

بد

و كندر و جز آن كه بر روى آتش ريزند تا بوى خوش پراكنده گردد . و بخور مريم : گياهى را گويند كه مانند پنج انگشت باشد و مغان هنگام پرستش آتش بدست گيرند و بغايت خوش‌بوى بود . و بخور زير دامن : دو چوب عود و عنبر و جز آن كه از زير لباس براى خوش بو كردن مىگذرانند .

بخور

بخور

(

boxur

) ا . پ . ميعهء سائله .

بخورات

بخورات

(

boxur t

) ع . ج بخور .

بخورات

بخورات

(

baxur t

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - داروهائى كه در بخور دادن به كار مىبرند .

بخورانيدن

بخورانيدن

(

bexor nidan

) ف م .

پ . سبب خوردن گشتن .

بخوردان

بخوردان

(

boxur - d n

) ا . پ .

مجمر بخور .

بخور شيشه

بخور شيشه

(

boxur - cice

) ا . پ .

عطريات چندى كه با آب تر كنند و بر آتش نهند تا مجلس معطر و خوش‌بوى گردد .

بخوره

بخوره

(

boxure

) ا . پ . ظرفى كه در آن بخور ريزند .

بخوريدن

بخوريدن

(

boxuridan

) ف ل . پ .

ديوانه شدن .

بخوريده

بخوريده

(

boxuride

) ص . پ . مصروع .

و هراسيده شده .

بخوس

بخوس

(

boxus

) ع . ج بخسى (

baxsiy

) .

بخوع

بخوع

(

boxu '

) م . ع . بخع بخوعا و بخاعة . مر . بخاعة .

بخول

بخول

(

boxul

) ا . ع . زفتى .

بخول

بخول

(

boxul

) ع . بخل بخلا و بخولا .

مر . بخل .

به خون

به خون

(

bexun

) ا . پ . ستارهء مريخ .

و صعوبت و اشكال .

بخى

بخى

(

baxiy

) و (

baxxiy

) ص . ع .

درهم بخى : درهمى كه بر آن كلمهء بخ نوشته شده باشد . و معمعى : آنكه بر آن كلمهء مع باشد . و اين درهم در مغرب است و گويند منسوب بسوى بخ است كه اميرى بوده .

بخيارى

بخيارى

(

baxy ri

) ا . پ . انعام اندك و يا لباس مستعملى كه بنوكر و يا فقيرى خلعت دهند .

بخيت

بخيت

(

baxit

) ص . ع . بختيار .

بخيچ

بخيچ

(

baxic

) ص . پ . پاسپر شده و فراخ و عريض .

بخيچ

بخيچ

(

baxic

) ا . پ . زاج .

بخيدن

بخيدن

(

baxidan

) م . پ . حلاجى كردن پشم و پنبه .

بخيده

بخيده

(

baxide

) ص . پ . محلوج و حلاجى كرده شده . و پنبهء بخيده و پشم بخيده : پنبه و پشم حلاجى شده .

بخير

بخير

(

baxir

) ا . پ . نوعى از كنگر كه بيد گياه نيز گويند .

بخير

بخير

(

be - xayr

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بخوشى و خوبى . و بعافيت و رستگارى .

و بسلامتى و تندرستى . و به عاقبت و سرانجام نيك . و به قصد و ارادهء نيك . و تنها و بدون مداخلهء غير . و بخير و خوبى : صحيح و سالم و بسلامتى .

بخيز

بخيز

(

bexiz

) ا . پ . كمينگاه .

بخيزيدن

بخيزيدن

(

baxizidan

) ف ل . پ .

خم كردن سر براى توقير و تعظيم .

بخيق

بخيق

(

baxiq

) ص . ع . رجل بخيق :

مرد يك چشم . و عين بخيق : چشم كور .

بخيقة

بخيقة

(

baxiqat

) ص . ع . عين بخيقة : چشم كور . و امراة بخيقة :

زن يك چشم .

بخيل

بخيل

(

baxil

) ص . ع . زفت . ج :

بخلاء (

boxal '

) .

بخيل

بخيل

(

baxil

) ا . پ . بخير و بيد گياه .

بخيل

بخيل

(

baxil

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - طمعكار و لئيم و ممسك و آزمند و زفت و ژكور .

بخيله

بخيله

(

baxile

) ا . پ . خرفه .

بخيلى

بخيلى

(

baxili

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زفتى و لامت . و بخيلى كردن و يا بخيلى نمودن ف ل . : لامت نمودن و بخيل و زفت شدن .

بخيه

بخيه

(

baxye

) ا . پ . آجيده و شكاف جامه‌اى كه دوخته شده باشد . و دوخت تنگ و مضبوط . و دوخت با آجيده‌هاى دراز و طولانى .

و شلال . و پارچهء دوخته شده . و بخيه بر روى افگندن و يا انداختن و يا نهادن و بخيه بر روى كار افگندن ف ل . : آشكار گرديدن راز . و بخيه زدن ف م . : آجيده كردن . و دورادور بخيه زدن : شلال كردن .

بخيه

بخيه

(

boxye

) ا . پ . خط شاغول .

و آلت آهنى و گاوه جهت شكافتن چوب .

و نشكنج .

بخيه‌افگن

بخيه‌افگن

(

baxye - afgan

) ص . پ .

بخيه‌زننده .

بخيه‌دار

بخيه‌دار

(

baxye - d r

) ص . پ .

پارچه‌اى كه بخيه كرده باشند .

بخيه‌زن

بخيه‌زن

(

baxye - zan

) ا . پ . كسى كه بخيه مىزند و مىدوزد .

بد

بد

(

bad

) ص . پ . - نقيض خوب و نيك و خوش - فاسد . و زبون . و مفسد و شرير . و داراى آسيب و آفت . و جامهء بد :

جامهء فرسوده . و بد آمدن از چيزى ف ل . : كراهت داشتن از آن چيز . و بد زدن ف م . : سخت زدن .

بد

بد

(

bad

) و (

bod

) ا . پ . لتهء نيم سوخته كه جهت آتشگيره مهيا كرده باشند . و هر آتشگيره‌اى مانند قو و چوب پوسيده و جز