فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٢
بخسيدن
و ا خ . نام مردى و به اين معنى بدون الف و لام آيد .
بخدجة
بخدجة
(
baxdajat
) ا . ع . نوعى از رفتار كه پيش پاها نزديك گذارند و پاشنه‌ها دور .
بخدن
بخدن
(
baxdan
) ا . ع . دختر نرم و نازك بدن . و ا خ . نام زنى .
بخر
بخر
(
baxr
) م . ع . بخرت القدر بخرا ( از باب فتح ) : بخار برآورد ديگ .
بخر
بخر
(
baxr
) ا . ع . بنات بخر مر . بنات بحر .
بخر
بخر
(
boxr
) ع . ج ابخر (
abxar
) و بخراء (
baxr '
) .
بخر
بخر
(
baxar
) ا . ع . گندگى دهان و جز آن كه به فارسى بياستو و پياستو و غشاك گويند .
بخر
بخر
(
baxar
) م . ع . بخر الفم و غيره بخرا ( از باب سمع ) : گنده گرديد دهان و جز آن و بدبو شد .
بخر
بخر
(
baxer
) ا . ع . بوى تند .
بخرا
بخرا
(
baxr
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - حصه و بهره و قسمت .
بخراء
بخراء
(
baxr '
) ا . ع . تفناك . و زمينى .
و گياهى . و ا خ . آبى بدبو نزديك قليعهء حجاز .
بخرة
بخرة
(
baxrat
) ا . ع . گياهى .
بخرد
بخرد
(
bexrad
) ا . پ . هوش و عقل و شعور . و ص . صاحب عقل و هوشمند و صاحب ادراك . و خبردار . و بخرد بخردان : اعقل عقلا . و لقب بزرگترين وزرا و صدر اعظم .
بخردان
بخردان
(
bexrad n
) پ . ج . بخرد .
بخردن
بخردن
(
boxradan
) ف ل . پ . مر .
به خريدن (
boxridan
) .
بخردى
بخردى
(
bexradi
) و (
baxradi
) ا . پ .
فراست و زيركى و دانائى و كياست .
بخرك
بخرك
(
boxrak
) ا . پ . بادام كوهى كه از چوب آن عصا سازند .
بخريت
بخريت
(
baxrayt
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - شريك و حصه‌دار و بهره‌دار .
به خريدن
به خريدن
(
baxridan
) و (
boxridan
) ف ل . پ . مصروع شدن . و ناليدن و زاريدن .
و به خود پيچيدن از رنج و درد .
بخريده
بخريده
(
boxride
) ص . پ . مصروع و كسى كه مبتلى بصرع باشد .
بخز
بخز
(
baxz
) م . ع . بخز عينه ( از باب فتح ) : كور كرد و بركند چشم او را .
بخس
بخس
(
baxs
) ا . پ . گرمى و تاب .
و آزردگى و رنجيدگى دل . و اتلاف و خرج بىجا . و افسردگى و پژمردگى از اندوه و يا بيمارى . و عشوه و كرشمه و ناز و دل‌فريبى .
و خرام و رفتار با تبختر . و ص . پژمرده و افسرده . و منقبض و درهم كشيده .
بخس
بخس
(
bax
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمينى كه بىآب بروياند . و پول قلب و ناسره .
بخس
بخس
(
baxs
) ص . ع . كم و اندك قوله تعالى : وَ شَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ . وا . زمينى كه بىآب دادن بروياند . ج : بخوس (
boxus
) .
و محصولى كه از مردم بازارنشين ستانند . و آنچه عشاران بعد گرفتن صدقه بحيلهء مزد گيرند .
بخس
بخس
(
baxs
) م . ع . بخسه بخسا ( از باب فتح ) : كاست حق او را . و نيز بخس :
كور كردن چشم و بركندن آن . و ظلم كردن كسى را .
بخس
بخس
(
bexs
) ا . پ . نرمهء بينى . و نرمى و ضعف و ناتوانى .
بخس
بخس
(
baxes
) ص . پ . پست و زبون .
و ارزان و كم‌بها .
بخسان
بخسان
(
baxs n
) ص . پ . پژمرده و درهم‌كشيده . و رنج‌ديده و الم كشيده .
و گدازان و گداخته شده . و خرامان .
بخسانيدن
بخسانيدن
(
baxs nidan
) ف م . پ .
گداختن . و حل كردن و آب كردن . و آزردن .
و ف ل . خراميدن .
بخست
بخست
(
baxast
) ا . پ . صدا و آواز .
و آواز برگشت .
بخست
بخست
(
baxast
) و (
boxxast
) ا . پ .
جانور كوچكى مانند ملخ .
بخست
بخست
(
boxxast
) ا . پ . غطيط صدا .
و آواز بينى در خواب .
بخستانيدن
بخستانيدن
(
baxost nidan
) ف ل . پ .
كسى را در خواب بخرخر انداختن .
بخستن
بخستن
(
baxastan
) و (
baxestan
) ف ل .
پ . خرخر كردن در خواب . و صفير زدن .
بخستن
بخستن
(
boxostan
) ف ل . پ . خرخر كردن در خواب . و سخن گفتن در خواب .
و هذيان گفتن .
بخسلوس
بخسلوس
(
baxselus
) ا خ . پ .
نام پادشاهى كه عذرا را بعنف برده بود .
بخسم
بخسم
(
baxsom
) ا . پ . شرابى كه از آرد گندم و ارزن و مانند آنها سازند و بوزه نيز گويند .
بخسودن
بخسودن
(
baxsudan
) ف م . پ .
چكش زدن . و كوفتن . و شكستن . و درو كردن . و تراشيدن . و مقراض كردن . و اره كردن . و چيدن . و ذوب كردن . و عوض كردن . و ف ل . ترسيدن . و طپيدن . و آزرده شدن .
بخسى
بخسى
(
baxsi
) ا . پ . پژمرده و منقبض .
و گداخته . و كشت بىآب حاصل داده .
بخسى
بخسى
(
baxsiy
) ص . ع . آب ناداده . و كشت بىنياز از آب دادن .
بخسيدن
بخسيدن
(
baxsidan
) ف م . پ . پژمرده و افسرده كردن . و گدازانيدن . و در رنج داشتن . و آزار كردن . و پريشان خاطر نمودن . و ف ل . خرامان رفتن .