فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤١

بخدج

جد . و بهره و حظ و نصيب .

بخت

بخت

(

baxt

) م . ع . بخته بختا ( از باب نصر ) : زد او را .

بخت

بخت

(

boxt

) ا خ . پ . مر . بخت نصر .

بخت

بخت

(

boxt

) ع . ج بختى (

boxti

) .

بخت آزمائى

بخت آزمائى

(

baxt - zem i

) ا . پ .

امتحان و آزمايش بخت و اقبال كسى .

بختاق

بختاق

(

boxt q

) ا . پ . بغتاق و خود آهنين .

بختاور

بختاور

(

baxt - var

) ص . پ . خوش بخت و مقبل و دولتمند .

بخت برگشته

بخت برگشته

(

baxt - bargacte

) ص .

پ . بدبخت .

بخت بيدار

بخت بيدار

(

baxt - bid r

) ص . پ .

خوش‌بخت و با اقبال .

بختچ

بختچ

(

boxtaj

) ا . ع . - مأخوذ از پختهء فارسى - دوشابى كه چندان جوشانيده تا بقوام آمده باشد . ج : بخاتج .

بخت جوان

بخت جوان

(

baxt - jav n

) ص . پ .

خوش‌بخت و با اقبال .

بخت خفته

بخت خفته

(

baxt - xofte

) ص . پ .

بدبخت و بخت برگشته و بداختر .

بختر

بختر

(

baxtar

) ا . پ . باختر و مشرق .

و شاه بختر و خاور : پادشاه مشرق و مغرب .

بخترة

بخترة

(

baxtarat

) م . ع . خراميدن بناز .

بخترى

بخترى

(

baxtariy

) ص . ع . مرد خوش خرام خوش تن با جمال و متكبر خرامنده بناز .

و ا خ . نام دو نفر محدث .

بخترية

بخترية

(

baxtariyat

) ا . ع . نغز خرامى يق فلان يميس البخترية . و ص . زن خوش خرام خوش تن با جمال و متكبر خرامنده بناز .

بختك

بختك

(

baxtak

) ا . پ . مصغر بخت . و كابوس و در فنجك . و ا خ . نام وزير انوشيروان .

بختگار

بختگار

(

boxtag r

) ا . پ . سبكى و خفت .

بختگاره

بختگاره

(

boxtag re

) ا . پ . سبكى و خفت . و آويخته و معلق .

بختگارى

بختگارى

(

baxteg ri

) ا . پ . هنر . و قابليت . و مكر و حيله .

بختگاو

بختگاو

(

boxtg v

) ا . پ . نطول . و آب نيم گرم مطبوخ بعضى داروها كه به آرامى به روى سر بريزند .

بختمند

بختمند

(

baxt - mand

) ص . پ . داراى بخت و صاحب طالع نيك .

بختمندى

بختمندى

(

baxt - mandi

) ا . پ .

خوش‌بختى .

بخت نصر

بخت نصر

(

boxta - nasar

) پ . مر .

بخت نصر (

boxta - nassara

) .

بخت نصر

بخت نصر

(

boxta - nassara

) ا خ . ع . گويند نام اميرى از امراى لهراسب بود كه بپادشاهى رسيد و اصل آن نبوخت نصر بوده يعنى بنده و عبد نصر . چه نبوخت به معناى عبد و نصر نام بتى بود و قدس شريف راوى خراب كرد . و حقيقت آنست كه مراد ازين داستان بخت نصر دوم پادشاه معروف كلده است كه از 605 تا 562 پيش از ميلاد پادشاهى مىكرده و بخت نصر همانست كه اروپائيان نبوكد نصر يا نبوكد رصر مىنامند .

بختو

بختو

(

boxtu

) و (

baxtu

) ا . پ . رعد .

درنده . و پدراندر . و پدر زن .

بختور

بختور

(

baxt - var

) و (

baxtur

) ص .

پ . خوش‌بخت و مقبل .

بختور

بختور

(

baxtur

) و (

boxtur

) ا . پ .

رعد . و شير درنده .

بختوه

بختوه

(

boxtuh

) و (

baxtuh

) ا . پ .

رعد . و هر جانور درنده .

بخته

بخته

(

baxte

) ا . پ . گوسپند نر سه ساله يا چهار ساله . و هر چيز كه پوست آن را كنده باشند . و دنبهء فربه . و محصل و تحصيلدار خراج و باج .

بختى

بختى

(

boxtiy

) ا . ع . شتر قوى پشم‌دار دو كوهانه منسوب به بختر كه طاقت سرماى بسيار دارد . ج : بخت (

boxt

) و بخاتى (

bax tiy

) و (

bax ti

) و ا خ . لقب ابن عمر كوفى عباد .

بختى

بختى

(

baxti

) ص . پ . منسوب به بخت .

بختيار

بختيار

(

baxt - y r

) ص . پ . خوش‌بخت و متمول و بادولت .

بختيارى

بختيارى

(

baxt - y ri

) ا . پ . تمول و دولت . و نيك‌بختى و اقبال . و ج ا خ . نام طايفه‌اى كه در ما بين اصفهان و خوزستان منزل دارند و بيشتر آنها صحرا نشينند .

بختياور

بختياور

(

baxt - y var

) ص . پ .

خوش‌بخت و با اقبال و سعادت .

بختية

بختية

(

boxtiyat

) ص . ع . مونث بختى .

بختير

بختير

(

bextir

) ص . ع . مرد خوش خرام خوش تن و متكبر و بناز خرامنده .

بخثرة

بخثرة

(

baxsarat

) ا . ع . تيرگى آب .

و تيرگى جامه .

بخثرة

بخثرة

(

baxsarat

) م . ع . بخثره بخثرة :

جدا كرد آن را و پراكنده نمود .

بخثنة

بخثنة

(

baxsanat

) م . ع . بخثن فى الامر بخثنة : سستى كرد در آن كار .

بخجج

بخجج

(

baxjaj

) ا . پ . رؤيا و چيزى كه در خواب بينند .

بخجد

بخجد

(

baxjad

) ا . پ . ريم و كثافت از هر چيزى بخصوص ريم آهن .

بخجوان

بخجوان

(

baxjav n

) ا خ . پ . نام ولايتى .

بخجور

بخجور

(

baxjur

) ص . پ . خوش‌بخت و بختيار .

بخچ

بخچ

(

baxc

) پ . مر . بخيچ .

بخچه

بخچه

(

baxce

) ا . پ . مر . باغچه .

بخچريدن

بخچريدن

(

baxceridan

) ف ل . پ .

با هم اتفاق كردن .

بخچزيدن

بخچزيدن

(

baxcezidan

) ف ل . پ .

خود را در زير بلندى گردانيدن .

به خدا

به خدا

(

be - xod

) پ . كلمهء قسم يعنى سوگند به خدا .

بخدج

بخدج

(

baxdaj

) ا . ع . شتر جوان فربه