فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٦

به حال

بچكم

بچكم

(

backam

) و (

beckam

) ا . پ .

خانهء تابستانى و خانه‌اى كه اطراف آن شبكه بود و ايوان و صفه و بارگاه . و گرگ و ذئب .

بچگان

بچگان

(

daceg n

) پ . ج بچه . و بچگان ديده : قطره‌هاى اشك چشم . و بچگان رز : شاخه‌هاى نورستهء رز .

بچگانه

بچگانه

(

baceg ne

) ص . پ . منسوب و متعلق به بچه و مانند بچه .

بچگى

بچگى (

bacegi

) و بچگين

(

b cegin

) ص . پ . منسوب و متعلق به بچه .

بچل

بچل

(

bacal

) ص . پ . پچل و چركين و بيشتر در لباس استعمال مىكنند . و بچل بودن :

چركين و ملوث بودن لباس .

بچم

بچم

(

becam

) ا . پ . نظم و نظام و ترتيب و آراستگى . و بچم گرفتن : ترتيب و روش خوش بدست آوردن و منظم و آراسته شدن كار و سرانجام نيك حاصل كردن .

به چند

به چند

(

be - cand

) م ف . پ . بچه قدر و بچه مقدار .

بچواك

بچواك

(

bacv k

) ا . پ . پچواك و ترجمان و ترجمه .

بچوه

بچوه

(

bacuh

) ا . پ . ترجمه و پچوه .

بچه

بچه

(

bace

) و (

bacce

) ا . پ . فرزند هر حيوانى خواه انسان باشد يا ساير حيوانات .

و كودك و طفل و اولاد . و نوكر و خدمتگار و توله و لبلاب . و بچهء خور يا بچهء خورشيد : لعل و ياقوت و طلا و نقره و ديگر جواهر كانى و فلزات . و بچهء خونين :

اشك گل‌گون . و بچهء طاوس علوى :

آفتاب و روز روشن و آتش و لعل و ياقوت .

و بچهء نو : حادثه‌اى كه تازه بهم رسد . و نتيجهء هر چيز . و شاخهء تازه و شكوفهء نورسته .

بچه

بچه

(

be - ce

) ص . پ . كدام و بكدام .

بچه‌باز

بچه‌باز

(

bace - b z

) ص . پ . امرد پرست و لاطى .

بچه‌بازى

بچه‌بازى

(

bace - b zi

) ا . پ . امرد پرستى و لواط .

بچه‌دار

بچه‌دار

(

bace - d r

) ص . پ . داراى كودك و حامله و آبستن .

بچه‌دان

بچه‌دان

(

bace - d n

) ا . پ . زهدان و رحم .

بچه دختر

بچه دختر

(

bace - doxtar

) ا . پ . دختر كوچك و خردسال .

بچه‌ده

بچه‌ده

(

bace - deh

) ص . پ . حيوانى كه هنوز قابل زائيدن باشد .

بچه‌كشى

بچه‌كشى

(

bace - kaci

) ا . پ . باردارى و آبستنى .

بچه‌كو

بچه‌كو

(

bace - ku

) ا . پ . لقيط و كودكى كه از راه‌گذر برداشته باشند .

بچه گاو

بچه گاو

(

bace - g v

) ا . پ . گوساله .

بچه‌ناك

بچه‌ناك

(

bace - n k

) ص . پ . پدر و مادر كودك نرينه .

بچيچ

بچيچ (

bacic

) و بچيج

(

bacij

) ا . پ . نجوا و هر چيزى كه بطور نجوا و مخفيانه گفته شود و كلمه‌ايست كه شبانان در رام كردن بزها استعمال مىكنند .

بچيچه

بچيچه

(

bacice

) ا . پ . لالائى براى كودكان و آرام كردن آنها و كلمه‌ايست كه بدان شبان گله را مىخواند .

به چيز

به چيز

(

beciz

) ص . پ . كهين و كوچكترين و كمينه و كمترين هر چيزى . و به چيز ناگرفتن : اعتبار ناكردن و التفات ننمودن .

بح

بح

(

bahh

) م . ع . بح بححا و بحا و بحوحا و بحوحة و بحاحا و بحاحة ( از باب سمع و فتح ) : گلو گرفته و گران آواز گرديد .

بح

بح

(

bohh

) ج ابح (

abahh

) و بحاء (

bahh '

) .

بحاء

بحاء

(

bahh '

) ص . ع . زن گلو گرفتهء گران آواز مؤنث ابح . ج . بح (

bohh

) .

بحاء

بحاء

(

bahh '

) ا . ع . نام پشته‌اى در باديه .

بحابح

بحابح

(

bah beh

) ع . ج بحبوحة .

بحاث

بحاث

(

beh s

) م . ع . باحث مباحثة و بحاثا : مر . مباحثة .

بحاث

بحاث

(

bahh s

) ص . ع . بسيار بحث كننده .

بحاث

بحاث

(

bahh s

) ا خ . ع . از اعلام است .

بحاث

بحاث

(

bahh s

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار بحث و نزاع‌كننده .

بحاثة

بحاثة

(

boh sat

) ا . ع . خاك بازيچهء بحثة كه براى جستجوى مطلوب آن را كاوند .

بحاح

بحاح

(

boh h

) ا . ع . گرفتگى گلو و گرانى آواز .

بحاح

بحاح (

bah h

) و بحاحة

(

bah hat

) م . ع . بح بحا و بحاحا و بحاحة . مر . بح

بحار

بحار

(

beh r

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درياها و خليج‌ها و رودهاى بزرگ و بحار اوامر : فرمانهائى كه كه در همهء اطراف و اكناف مملكت مجرى باشد و بحار بحريه :

درياهاى طوفانى شده .

بحار

بحار

(

beh r

) ا خ . ع . موضعى . و ذو بحار :

كوهى يا زمينى نرم كه گرداگرد آن كوهها واقع باشند و ج بحر (

bahr

) و ج بحرة (

bahrat

) .

بحار

بحار

(

boh r

) ا . ع . يا همان بحار است و يا موضعى ديگر .

بحار

بحار

(

bahh r

) ا . ع . كشتيبان ج : بحارة .

بحارة

بحارة

(

bahh rat

) ع . ج بحار .

بحارزندن

بحارزندن

(

bohar - zandan

) ا خ . پ .

موضعى در بخارا .

بحارم

بحارم

(

bah rem

) ا . ع . بلاها و سختىها و دواهى .

بحارين

بحارين

(

bah rin

) ا . ع . تندخوئى بطور تناوب .

به حال

به حال

(

be - h l

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در حالت مناسب و مناسب الحال . و در حالت پيشين . و خوشحال . و تندرست و