فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٤
بجل
الشيئ بجحا ( از باب فتح ) : بزرگ قدر گردانيد آن چيز را . و بجح بالشيئ بجحا و بجحا ( از باب سمع و فتح ) : فخر كرد به آن چيز و بجح به ( از باب سمع ) : شادمان شد به او . و به اين معنى اخير ( از باب فتح ) لغت ضعيفى است .
بجح
بجح
(
bajah
) ا . ع . شادمانى .
بجد
بجد
(
bajd
) ا . ع . جماعت از مردم يق هم بجد منا و بجد من الخيل : از يك‌صد و زياده از سواران .
بجد
بجد
(
bojod
) ع . ج بجاد (
baj d
) .
بجد
بجد
(
be - jed
) و (
be - jedd
) م ف . پ .
- مأخوذ از تازى - جدا و حقيقة . و مؤكدا و لزوما و سريعا . و بطور ابرام و با كوشش و جد و جهد .
بجد
بجد
(
bejedd
) ا خ . ع . موضعى .
بجدا
بجدا
(
be - jod
) م ف . پ . منفردا و بطور منفرد و علىحده و جداگانه .
بجدان
بجدان
(
bojd n
) ا . خ . ع . از اعلام است .
بجدة
بجدة
(
bajdat
) و (
bojdat
) و (
bojodat
) ا . ع . حقيقت امر و كنه آن و سرّ كار . و نيت شخص يقال هو عالم ببجدة امرك و كذلك ببجدة و ببجدة .
بجدة
بجدة
(
bajdat
) ا . ع . اصل . و صحرا و بيابان . و عنده بجدة ذاك اى علم ذاك . و ابن بجدة : داناى حقيقت كار . و كنه آن و دليل و هادى و منه انا بن بجدتها :
و كسى كه از گفتهء خود برنگردد .
بجدد
بجدد
(
bajdad
) ا خ . ع . شخصى كه پسرش ثوبان مولاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بود .
بجر
بجر
(
bojr
) و (
bajr
) ص . ع . بدى . و كار بزرگ و شگفت . و جئت بامر بجر و داهية تكر . ابا جرج . و اباجير ج ج .
بجر
بجر
(
bojr
) ع . ج ابجر (
abjar
) و بجراء .
(
bajr '
) .
بجر
بجر
(
bojar
) ع . ج بجرة (
bojrat
) و قولهم ذكر عجره و بجره يعنى ياد كرد عيوب و تمامى امور ظاهر و باطن او را و قول على عليه الصلاة و السلام :
اشكو الى الله عجرى و بجرى اى غمى و حزنى .
بجر
بجر
(
bajar
) ا . ع . بيرون آمدگى ناف و ستبرى بن آن .
بجر
بجر
(
bajar
) م . ع . بجر الرجل بجرا ( از باب سمع ) : برآمده ناف و كلان شكم گرديد آن مرد . و بجر زيد : پر شد شكم زيد از شير و آب و سير نشد . و بجر عن هذا الامر : سنگينى كرد اين كار بر وى و سست گرديد از آن .
بجراء
بجراء
(
bajr '
) ا . ع . زمين بلند و سخت و زمينى كه در آن گياه نرويد .
بجراء
بجراء
(
bajr '
) ص . ع . مؤنث ابجر يعنى زن ناف برآمدهء كلان شكم .
بجران
بجران
(
bojr n
) ع . ج ابجر و بجراء .
بجرة
بجرة
(
bojarat
) ا خ . ع . مردى از اصهار اسمعيل پيغمبر .
بجرة
بجرة
(
bojrat
) ا . ع . ناف خواه برآمده باشد و يا نباشد و مغندهء شكم و روى و گردن ج : بجر (
bojar
) . و ابن بجرة ا خ : نام مىفروشى در طائف .
بجرة
بجرة
(
bajarat
) ع . ج باجر (
b jer
) .
بجرة
بجرة
(
bajrat
) ا خ . ع . نام شخصى . و ابن بجرة : صحابى . و عقبة بن بجرة :
تابعى . و شيث بن بجرة : كسى كه در قتل امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام شريك ابن ملجم بود .
بجرى
بجرى (
bojriy
) و بجرية
(
bojriyat
) ا . ع . بلا و سختى بجارى (
baj riy
) ج .
بجز
بجز
(
be - joz
) پ . كلمهء استثنا بمعنى به غير و مگر .
بجس
بجس
(
bajs
) م . ع . بجس الماء بجسا ( از باب نصر و ضرب ) : راند آب را . و بجس هو : برآمد و روان گرديد ( لازم و متعدى است ) و بجس الجرح :
شكافت ريش را و بجس فلانا : مر .
بجوس .
بجس
بجس
(
bajs
) ص . ع . ماء بجس :
آب روان و جارى .
بجس
بجس
(
bajs
) و (
bojjas
) ص . ع .
سحائب بجس و بجس : ابرهاى ريزان .
بجس
بجس
(
bajas
) ا . پ . نرمهء بينى . و نرمى و سستى .
بجسة
بجسة
(
bajsat
) ا . خ ع . نام موضعى و يا چشمه‌اى بيمامه .
بجست
بجست
(
bajast
) ا . پ . آواز هر چيزى و صدا و بانگ منعكس .
بجشاك
بجشاك
(
bejac k
) ا . پ . غله فروش و نعلبند .
بجشك
بجشك
(
bejeck
) ا . پ . پزشك و حكيم و دانشمند و مخفف بنجشك (
benjeck
) كه گنجشك باشد .
بجع
بجع
(
baj '
) م . ع . بجعه بجعا ( از باب فتح ) : بريد آن را بشمشير .
بجكله
بجكله
(
bajkale
) ا . پ . بطرى سنگى و خمرهء محكم جهة شراب .
بجكم
بجكم
(
bajkam
) ا . پ . نشيمن سنگى در ايوان خانه‌ها جهة نشستن و قسمت تحتانى خانه كه در زمستان در آن سكنا مىكنند . وا . خ .
طايفه‌اى از تركمانها .
بجل
بجل
م . ع . بجل بجلا و بجولا ( از باب نصر ) : نيكو حال گرديد و داراى خصب و فراخى شد و شادمان گرديد .