فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٢
بثوق
بتيلة
بتيلة
(
batilat
) ا . ع . سرين و هر عضو با گوشت . ج : بتائل . و زن از دنيا بريده و مسايل به خدا . و نهالى كه از درخت برآمده و مستغنى از آن درخت گرديده باشد . و ا خ . نام آبى نزديك بتيل . و مر على بتيلة من رأيه :
از عزيمت خود برنگرديد .
بتيله
بتيله
(
batile
) ا . پ . فتيلهء شمع و يا چراغ .
بتينا
بتينا (
boteyn
) و بتينه
(
boteyne
) ا . پ .
توبه و پشيمانى و ندامت .
بتيه
بتيه
(
betih
) ا خ . پ . نام شهرى در بهار .
بث
بث
(
bass
) ا . ص . ع . اندوه سخت و بيمارى شديد . و حاجت . و حال قوله تعالى :
إِنَّما أَشْكُوا بَثِّي وَ حُزْنِي إِلَى اللَّهِ . و تمر بث : خرمائى كه پراكنده و نيكو نادروده و منتشر و جاى جاى مانده باشد بر قياس ماء غور .
بث
بث
(
bass
) م . ع . بث الخبر بثا ( از باب ضرب و نصر ) : شايع و فاش كرد آن خبر را .
و بثثتك السر : در ميان نهادم با تو راز را .
و بث الغبار ( از باب نصر ) : برانگيخت غبار را . و بثثت الشيئ : پراكنده نمودم و گستردم آن چيز را .
بث
بث
(
boss
) ع . كلمهء امر يق بث حاجتك يعنى ذكر كن و اظهار نما حاجت خود را .
بثاء
بثاء (
bas '
) و بثاءة
(
bas at
) ا . ع .
زمين نرم .
بثأ
بثأ
(
bas '
) م . ع . بثأ بالمكان بثا ( از باب فتح ) : اقامت نمود در آن جاى .
بثاث
بثاث
(
bes s
) ا . ع . راز در ميان نهادن .
بثان
بثان
(
boss n
) ا خ . ع . پدر يوسف مصرى محدث .
بثبثة
بثبثة
(
basbasat
) م . ع . بثبث الرجل الحديث : فاش كرد آن مرد خبر را . و بثبث السر : آشكار كرد راز را . و بثبث الشيئ : پراكنده نمود آن چيز را . و بثبث الغبار : برانگيخت غبار را .
بثة
بثة
(
besat
) ا . ع . خاكستر و اصله . ج : بثوة (
besvat
) و بثى (
bes
) .
بثر
بثر
(
basr
) ا . ع . بسيار و اندك - از لغات اضداد است - و آبلهء ريزه كه بر اندام برآيد . بثرة (
basrat
) يكى . بثور (
bosur
) ج . و زمينى سنگلاخ سپيد و ريگ چسبيدهء به زمين كه چون آن را كنند آب برآيد . و آبى در ذات عرق . و يا موضعى . و در اين دو معنى آخرى بدون الف و لام آيد .
بثر
بثر
(
basr
) و (
basar
) م . ع . بثر وجهه بثرا و بثرا و بثورا ( از باب ضرب و سمع و كرم ) : آبلهء ريزه برآورد روى او .
بثر
بثر
(
basar
) ا . ع . آبلهء ريزه كه بر اندام برآيد .
بثر
بثر
(
baser
) ص . ع . كسى كه روى آن آبلهء ريزه برآورده باشد .
بثراء
بثراء
(
basr '
) ا خ . ع . كوهى در بجليه كه ابراهيم ادهم در آن جهت عبادت انزوا جسته بود .
بثرة
بثرة
(
basrat
) ا . ع . واحد بثر (
basr
) .
و آبلهء ريزه‌اى كه بر اندام برآيد . و زمين سنگلاخ سپيد .
بثره
بثره
(
bosre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوششهاى ريزه‌اى كه بر اندام برآيد و پروش (
paruc
) و مش (
mec
) .
بثط
بثط
(
basat
) م . ع . بثطت شفته بثطا ( از باب سمع ) : آماسيد لب او .
بثع
بثع
(
basa '
) م . ع . بثعت الشفة بثعا ( از باب سمع ) : برگشته گرديد لب از خنده .
و نيز بثع (
basa '
) : سرخ و ستبر گشتن لبها از خون و اين خاص است بلب . اما بثغ (
basaq
) سرخ و ستبر گرديدن لب و ساير بدن است .
بثع
بثع
(
bas '
) ع . ج بثعة (
bas'at
) .
بثع
بثع
(
bos '
) ع . ج ابثع (
absa '
) و بثعاء .
بثعاء
بثعاء
(
bas ' '
) ا . ع . مؤنث ابثع يعنى زنى كه لبهاى او از غلبهء خون سرخ و ستبر گرديده باشد . ج : بثع (
bos '
) .
بثعة
بثعة
(
bas'at
) ا . ع . گوشت پارهء برآمدهء بر لب ملاصق بن دندان . ج : بثع (
bas '
) .
بثغ
بثغ
(
basaq
) ا . ع . سرخ و ستبر گشتن اندام از غلبهء خون ( و الفعل من سمع ) .
بثق
بثق
(
basq
) و (
besq
) ا . ع . سرچشمه و كنارهء نهر كه درانيده و پاره شده باشد .
ج : بثوق (
bosuq
) .
بثق
بثق
(
basq
) و (
besq
) م ع . بثق السيل النهر بثقا و بثقا و تبثاقا ( از باب نصر ) :
درانيد توجبه كنارهء جوى را و بثقت العين :
زود اشك گرديد آن چشم .
بثلة
بثلة
(
boslat
) ا . ع . شهرت و نيك نامى .
بثن
بثن
(
besan
) ع . ج بثنة (
basnat
) .
بثن
بثن
(
boson
) ا . ع . مرغزارها .
بثنة
بثنة
(
basnat
) و (
besnat
) ا . ع . زمين نرم و هموار و برابر .
بثنة
بثنة
(
basnat
) ا . ع . مسكه . و زن حسينهء تنك پوست آگنده گوشت . و نعمت در نعمت .
و ريگ نرم . ج : بثن (
besan
) . و البثنة (
albasnat
) ا خ . : نام دهى در دمشق .
بثنون
بثنون
(
basnun
) ا . ع . شهرى بمصر .
بثنية
بثنية
(
basniyat
) ا . ع . نوعى از گندم نفيس كه در ده بثنة حاصل مىشود . و هر گندمى كه در زمين نرم رويد خلاف جبلية .
بثو
بثو
(
basv
) م . ع . بثابثوا ( از باب نصر ) :
خوى كرد و عرق نمود .
بثور
بثور
(
bosur
) ع . ج بثر (
basr
) .
بثور
بثور
(
bosur
) م . ع . بثر بثرا و بثرا و بثورا . مر بثر (
basr
) و بثر (
basar
) .
بثور
بثور
(
bosur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوششهاى ريزه كه بر اندام برآيد .
بثوق
بثوق
(
bosuq
) م . ع . پر آب گرديدن چاه يق بثقت الركية بثوقا ( از باب